Φυσικό αέριο: Με τα χαμηλότερα αποθέματα 15 ετών κινδυνεύει να μπει στον χειμώνα η Ευρώπη

Με τα χαμηλότερα επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου των τελευταίων τουλάχιστον 15 ετών κινδυνεύει να εισέλθει η Ευρώπη στη φετινή χειμερινή περίοδο, εξέλιξη που αυξάνει τον κίνδυνο νέων πιέσεων στις τιμές για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της συμβουλευτικής εταιρείας Wood Mackenzie, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να ολοκληρώσουν την κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης των αποθεμάτων, η οποία συνήθως διαρκεί από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο, με πληρότητα μόλις 76%.

Εάν η πρόβλεψη επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο αποθήκευσης στο τέλος της περιόδου αναπλήρωσης τουλάχιστον από το 2011, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe.

Η υποχώρηση των αποθεμάτων αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος διέκοψε τις μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς, ενώ παράλληλα περιόρισε την παραγωγή στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η περίοδος αναπλήρωσης ξεκίνησε με τις ευρωπαϊκές αποθήκες γεμάτες μόλις κατά 28%, μετά από έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τα συνήθη επίπεδα για την εποχή. Σήμερα, οι αποθήκες βρίσκονται κατά μέσο όρο στο 48% της χωρητικότητάς τους, σύμφωνα με τη GIE.

Οι τιμές παρέμειναν χαμηλές παρά την κρίση

Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν μετά τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, ακόμη και πριν από την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία που πέτυχαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη νωρίτερα αυτόν τον μήνα, είχαν ήδη αρχίσει να σταθεροποιούνται.

Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε ένα διαφορετικό πρόβλημα: οι τιμές στους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου υποχώρησαν σε επίπεδα που δεν ήταν αρκετά ελκυστικά ώστε να προσελκύσουν φορτία LNG, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο του καλοκαιριού για τα σχέδια αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου», δήλωσε στους Financial Times η αναλύτρια της Argus Media, Νατάσα Φίλντινγκ.

Όπως εξήγησε, η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν οδήγησε σε πτώση των τιμών και δημιούργησε προσδοκίες για επιστροφή σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, όσο συνεχίζονται οι περιορισμοί στην προσφορά LNG, τόσο χαμηλότερα κινδυνεύουν να βρεθούν τα ευρωπαϊκά αποθέματα στην έναρξη του χειμώνα, αυξάνοντας την πιθανότητα νέων εκτινάξεων των τιμών.

Σήμερα, το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο διαμορφώνεται περίπου στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ελαφρώς υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και εντός των φυσιολογικών ορίων για την εποχή.

Ακόμη και στην κορύφωση της κρίσης, οι τιμές παρέμειναν πολύ χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 342 ευρώ ανά μεγαβατώρα που είχε καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Η αναπλήρωση των αποθεμάτων ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς τον Απρίλιο, καθώς οι υψηλές θερινές τιμές φυσικού αερίου δεν παρείχαν επαρκές οικονομικό κίνητρο στις εταιρείες για μεγαλύτερη αποθήκευση ποσοτήτων.

Καθησυχαστική η Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε την Κυριακή ότι τα σημερινά επίπεδα αποθήκευσης «δεν προκαλούν άμεσες ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια», επισημαίνοντας ότι πληρότητα 80% θεωρείται επαρκής για την κάλυψη των αναγκών του χειμώνα.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, τα αποθέματα βρίσκονται σήμερα περίπου 10% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της προ κρίσης περιόδου, ωστόσο η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί κατά 17%.

Η Επιτροπή έχει συστήσει στα κράτη-μέλη να γεμίσουν τις αποθήκες έως το 80%, ή ακόμη και έως το 75%, προκειμένου να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές. Τα προηγούμενα χρόνια, ο μη δεσμευτικός στόχος είχε τεθεί στο 90%.

«Χρειαζόμαστε υψηλά επίπεδα αποθήκευσης ώστε να είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο χειμώνα, αλλά θέλουμε να το πετύχουμε χωρίς να προκαλέσουμε βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές», δήλωσε την Παρασκευή ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γέργκενσεν.

Το LNG από το Κατάρ μπορεί να αλλάξει την εικόνα

Η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί εάν σημαντικές ποσότητες LNG επιστρέψουν σύντομα στις διεθνείς αγορές. Άδεια πλοία μεταφοράς LNG από το Κατάρ άρχισαν να κατευθύνονται εκ νέου προς τον Περσικό Κόλπο σχεδόν αμέσως μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η παραγωγή της χώρας θα επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα μέσα στις επόμενες εβδομάδες σχεδόν σε όλες τις εγκαταστάσεις LNG, με εξαίρεση δύο μονάδες που επλήγησαν από ιρανικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Παρά ταύτα, οι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το πόσο γρήγορα θα επιστρέψουν οι καταριανές ποσότητες στην αγορά.

Η αναλύτρια εμπορευμάτων της Goldman Sachs, Σαμάνθα Νταρτ, εκτιμά ότι εάν οι μονάδες του μεγάλου συγκροτήματος LNG στο Ρας Λαφάν λειτουργήσουν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους έως τα τέλη Ιουλίου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα ολοκληρώσουν την περίοδο αναπλήρωσης περίπου στο 74%.

Εάν όμως η πλήρης επαναφορά καθυστερήσει κατά έναν μήνα, η Ευρώπη ενδέχεται να εισέλθει στον χειμώνα με αποθέματα μόλις στο 70%.

Αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ και νέοι κίνδυνοι

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δέχθηκε νέο πλήγμα την Πέμπτη, όταν πλοίο χτυπήθηκε μέσα στη θαλάσσια οδό.

Παραμένει άγνωστο εάν οι ροές φυσικού αερίου θα συνεχιστούν απρόσκοπτα μετά τη λήξη της 60ήμερης παράτασης της εκεχειρίας που συμφώνησαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, γεγονός που, σύμφωνα με τους αναλυτές, δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για την Ευρώπη.

Την ίδια ώρα, οι επενδυτές αυξάνουν τα στοιχήματά τους στις αγορές παραγώγων ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα κινηθούν υψηλότερα τον χειμώνα, σύμφωνα με την Energy Aspects.

Ο διευθυντής ευρωπαϊκού φυσικού αερίου και LNG της Wood Mackenzie, Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, εκτίμησε ότι, αν και οι τιμές ενδέχεται να υποχωρήσουν περαιτέρω τους επόμενους μήνες, καθώς θα αυξάνονται οι εξαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο, στη συνέχεια πιθανότατα θα ανακάμψουν όσο πλησιάζει ο χειμώνας.

«Πιστεύω ότι οι τιμές θα κινηθούν ξανά ανοδικά όσο πλησιάζουμε στον χειμώνα και αυτό θα δημιουργήσει κινδύνους, ιδιαίτερα αν επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες στις αρχές του 2027», ανέφερε.

Παράλληλα, το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου, οι οποίες σήμερα αντιστοιχούν περίπου στο 14% των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης, εντείνει τους φόβους για πιθανή στενότητα στην αγορά φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του επόμενου ευρωπαϊκού χειμώνα.

Διαβάστε επίσης 

Ομόλογα ευρωζώνης: Ανοδικά οι αποδόσεις με φόντο ΗΠΑ-Ιράν, πετρέλαιο και ΕΚΤ

Jefferies για Coca-Cola HBC: Στα 63,8 ευρώ η νέα τιμή στόχος – Η Αφρική ο νέος μοχλός ανάπτυξης

Ευρωπαϊκές αγορές: Επιφυλακτικότητα λόγω ΗΠΑ-Ιράν, πετρέλαιο και επιτόκια