Συντάξεις χηρείας: Ρύθμιση-ασπίδα για 130.000 δικαιούχους μετά την απόφαση του ΣτΕ – Στο τραπέζι και η περικοπή μετά την τριετία

Νομοθετική λύση για ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα του ασφαλιστικού συστήματος αναζητάει η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά τη δημοσίευση της απόφασης 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα της καταβολής μιας εθνικής σύνταξης σε όσους λαμβάνουν συντάξεις χηρείας.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξουν μειώσεις στις συντάξεις που λαμβάνουν σήμερα χιλιάδες χήρες και χήροι, αλλά ούτε και αναζήτηση αναδρομικών ποσών από τον e-ΕΦΚΑ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Mononews», η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να ενταχθεί στο νομοσχέδιο για τα επαγγελματικά ταμεία, το οποίο θα παρουσιαστεί στο Υπουργικό Συμβούλιο την επόμενη εβδομάδα και θα κατατεθεί στη Βουλή μετά το καλοκαίρι, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο.

Η παρέμβαση θεωρείται αναγκαία, καθώς η απόφαση του ΣτΕ έχει προκαλέσει εύλογη ανησυχία σε περίπου 130.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας, οι οποίοι φοβούνται ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με περικοπές στις αποδοχές τους.

Τι προβλέπει η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η υπόθεση αφορά τον τρόπο εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 4387/2016 σχετικά με την εθνική σύνταξη. Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι σε περίπτωση σώρευσης περισσότερων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων στο ίδιο πρόσωπο δεν μπορεί να καταβάλλεται περισσότερη από μία πλήρης εθνική σύνταξη.

Με απλά λόγια, το ΣτΕ θεωρεί ότι το άθροισμα των επιμέρους εθνικών συντάξεων που λαμβάνει ένας συνταξιούχος δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό μίας πλήρους εθνικής σύνταξης. Η απόφαση βασίζεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 7 του νόμου 4387/2016, σύμφωνα με την οποία σε περίπτωση σώρευσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων χορηγείται μία μόνο εθνική σύνταξη.

Το ΣτΕ διευκρινίζει επίσης ότι σε περίπτωση σώρευσης μίας πλήρους και μίας μειωμένης κύριας σύνταξης, καταβάλλεται πλήρες το ποσό της εθνικής σύνταξης, χωρίς όμως να επιτρέπεται η χορήγηση περισσότερων της μίας πλήρων εθνικών συντάξεων.

Η ερμηνεία του υπουργείου Εργασίας

Η απόφαση προκάλεσε ανησυχία σε χιλιάδες συνταξιούχους που λαμβάνουν σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας από δικό τους δικαίωμα και παράλληλα σύνταξη χηρείας. Ωστόσο, αρμόδιες πηγές του υπουργείου Εργασίας υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτομάτως στις συντάξεις χηρείας.

Σύμφωνα με την ερμηνεία που επεξεργάζεται το υπουργείο, όταν υπάρχει ταυτόχρονα σύνταξη λόγω θανάτου και σύνταξη από ίδιο δικαίωμα, τα δύο συνταξιοδοτικά δικαιώματα αντιμετωπίζονται αυτοτελώς. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να συνεχιστεί η καταβολή εθνικής σύνταξης και για τις δύο παροχές, χωρίς να απαιτούνται μειώσεις στα ήδη καταβαλλόμενα ποσά.

Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έχει ήδη διαβεβαιώσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν περικοπές στις συντάξεις χηρείας εξαιτίας της συγκεκριμένης δικαστικής απόφασης, ενώ έχει προαναγγείλει νομοθετική παρέμβαση που θα δώσει οριστική λύση στο θέμα.

Στόχος να μην υπάρξουν αναδρομικά

Ένα από τα βασικά ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση είναι ο κίνδυνος αναζήτησης ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί στους δικαιούχους. Αν γινόταν δεκτή μια αυστηρή ερμηνεία της απόφασης, θα μπορούσε να τεθεί θέμα επιστροφής χρημάτων από συνταξιούχους που επί σειρά ετών λάμβαναν δύο εθνικές συντάξεις.

Το σενάριο αυτό φαίνεται να αποκλείεται, καθώς η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας επιδιώκει να διασφαλίσει πλήρως τους δικαιούχους τόσο από μελλοντικές μειώσεις όσο και από τυχόν αναδρομικές αξιώσεις του ασφαλιστικού φορέα.

Το μεγάλο «αγκάθι» της τριετίας

Πέραν της απόφασης του ΣτΕ, το υπουργείο Εργασίας καλείται να αντιμετωπίσει και μία ακόμη σημαντική εκκρεμότητα που αφορά τις συντάξεις χηρείας.

Πρόκειται για τη διάταξη που προβλέπει μείωση της σύνταξης μετά την παρέλευση τριών ετών από τον θάνατο του ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, όταν ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη.

Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι η σύνταξη χηρείας μπορεί να περιοριστεί στο μισό μετά την τριετία. Έτσι, από το 70% της σύνταξης του θανόντος, ο δικαιούχος μπορεί να βρεθεί να λαμβάνει μόλις το 35%.

Η περικοπή αυτή εφαρμόζεται ήδη στις συντάξεις του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, ωστόσο για τις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα η εφαρμογή της έχει παραμείνει σε εκκρεμότητα επί σειρά ετών, λόγω τεχνικών δυσκολιών και προβλημάτων στις διασταυρώσεις στοιχείων.

Τα σενάρια που εξετάζονται

Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο εξετάζει διάφορες εναλλακτικές λύσεις, προκειμένου να κλείσει οριστικά το θέμα των συντάξεων χηρείας. Μεταξύ των σεναρίων που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνεται η διατήρηση του σημερινού καθεστώτος, η εφαρμογή ηπιότερων μειώσεων μετά την τριετία ή ακόμη και η πλήρης κατάργηση της περικοπής για όσους λαμβάνουν παράλληλα δική τους σύνταξη.

Παράλληλα, εξετάζεται η νομοθετική κατοχύρωση της συνέχισης καταβολής των δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις όπου συνυπάρχουν διαφορετικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα, ώστε να μην υπάρχει περιθώριο αμφισβήτησης στο μέλλον.

Οι θέσεις της ΕΝΥΠΕΚΚ

Από την πλευρά της, η ΕΝΥΠΕΚΚ ζητά την πλήρη κατάργηση της διάταξης του νόμου 4387/2016 που προβλέπει χορήγηση μίας μόνο εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις σώρευσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Η οργάνωση καλεί την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε νομοθετική παρέμβαση που θα προστατεύει τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας και να διασφαλίσει ότι η απόφαση 699/2026 του ΣτΕ δεν θα οδηγήσει σε απώλειες εισοδήματος για χιλιάδες συνταξιούχους.

Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται μέσα στο καλοκαίρι, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στο περιεχόμενο της διάταξης που θα κατατεθεί στη Βουλή το φθινόπωρο. Το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να κλείσει μία πολυετή ασφαλιστική εκκρεμότητα που αφορά περισσότερους από 130.000 δικαιούχους και να αποτρέψει ένα νέο κύμα αβεβαιότητας στον χώρο των συντάξεων.

Διαβάστε επισης:

Ρήγμα στο κόμμα Καρυστιανού: Παραιτείται ο Βασίλης Κοκοτσάκης – Λειτουργεί χωρίς κανόνες και διαφάνεια, το κίνημα έγινε προσωπικό πολιτικό εγχείρημα

Στεγαστική κρίση με… 2,2 εκατ. κλειστά σπίτια – Πώς μπορούν να μειωθούν οι τιμές έως και 25%

Πιερρακάκης: Στην Ολομέλεια η συζήτηση και ψήφιση του ν/σ με τις ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα κόκκινα δάνεια του ν. Κατσέλη – Τοποθέτηση πολιτικών αρχηγών