ΤτΕ: Ισχυρή κερδοφορία και κεφάλαια στις τράπεζες – Οι κίνδυνοι, τα επιτόκια και τα νέα δάνεια

Ισχυρή κερδοφορία, υψηλά επίπεδα κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας, είναι τα χαρακτηριστικά των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες συνεχίζουν την θετική τους πορεία και επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στην αυξημένη παγκόσμια οικονομική αβεβαιότητα και τις συνεχείς γεωπολιτικές εντάσεις.

Αυτό υπογραμμίζει ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στην Έκθεση της ΤτΕ για την για τη Νομισματική Πολιτική 2025-2026.

Το 1ο τρίμηνο φέτος οι τράπεζες  συνέχισαν να καταγράφουν θετικές επιδόσεις, διατηρώντας σε υψηλό επίπεδο τη ρευστότητα, την αποδοτικότητα και την κεφαλαιακή τους επάρκεια. Παράλληλα ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει πλέον συγκλίνει σημαντικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Την ίδια ώρα οι ισχυρές επιδόσεις του ελληνικού τραπεζικού τομέα, αποτυπώνονται και στις συνεχείς αναβαθμίσεις του αξιόχρεου των τραπεζών από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Πλέον και  οι τέσσερις σημαντικές ελληνικές τράπεζες διαθέτουν  αξιολόγηση BBB+, δηλαδή μία βαθμίδα χαμηλότερα από την κατηγορία Α.

Ταυτόχρονα οι τράπεζες μεγεθύνουν το χαρτοφυλάκιο δραστηριοτήτων τους μέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων προκειμένου να διαφοροποιήσουν τις πηγές των εσόδων τους,

Τα καμπανάκια

Βέβαια η Εκθεση της ΤτΕ επισημαίνει πως οι ελληνικές τράπεζες –όπως και της ευρωζώνης-, βρίσκονται αντιμέτωπες με μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας και αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, οι κίνδυνοι από το εξωτερικό περιβάλλον και οι δευτερογενείς επιδράσεις τους ενδέχεται να αμβλύνουν τη δυναμική τους.

Απέναντι στις εξωγενείς αυτές προκλήσεις, η τήρηση υψηλών κεφαλαιακών αποθεμάτων, η πιστωτική επέκταση σε συνάφεια με τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας και την εφαρμογή συντηρητικών κριτηρίων πιστοδότησης, η επίτευξη διατηρήσιμων δεικτών αποδοτικότητας, καθώς και η περαιτέρω αποκλιμάκωση του κόστους πιστωτικού κινδύνου αναμένεται να συμβάλλουν στη διατήρηση της ανθεκτικότητας των ελληνικών τραπεζών.

Επιτόκια καταθέσεων δανείων

Η Εκθεση της ΤτΕ αναφέρεται στα επιτόκια καταθέσεων και δανείων και όπως σημειώνει:

Τα επιτόκια των καταθέσεων όψεως,  ταμιευτηρίου, τρεχούμενοι το 1ο τετραμηνο φλετος  παρέμειναν σε οριακά θετικό επίπεδο (0,03%).

Ενώ και στα επιτόκια προθεσμίας παραμένει η διαφορά ανάμεσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς το   μεσοσταθμικό επιτόκιο των καταθέσεων προθεσμίας ήταν 1,1% για τα νοικοκυριά και 1,8% για τις επιχειρήσεις τον Απρίλιο φέτος.

Η ΤτΕ σημειώνει πως τα  επιτόκια των καταθέσεων προθεσμίας στην Ελλάδα εξακολουθούν να διαμορφώνονται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, με τις ελληνικές τράπεζες να προσφέρουν το τέταρτο χαμηλότερο μεταξύ των τραπεζών της ευρωζώνης.

Σε ότι αφορά τα δάνεια, το  μεσοσταθμικό επιτόκιο για το σύνολο των επιχειρηματικών δανείων  διαμορφώθηκε τον Απρίλιο του 2026 σε 4,5% .

Ανάλογα τώρα με το ύψος του δανείου η τιμολόγηση διαμορφώθηκε τον Απρίλιο του 2026:

-στο  5,7% για  δάνεια έως 250.000 ευρώ,

-στο 4,5% για  δάνεια μεταξύ 250.000 ευρώ και 1 εκατ. ευρώ

-στο 4,4%  για τα δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ.

Η διαβάθμιση αυτή αντανακλά τη συνήθη τιμολόγηση κινδύνου, καθώς τα μεγαλύτερα δάνεια – κυρίως επειδή συνήθως αφορούν επιχειρήσεις μεγαλύτερου μεγέθους – συνοδεύονται από ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης.

Σε ότι αφορά τώρα  τα επιτόκια των δανείων προς τα νοικοκυριά, αυτά  διατήρησαν ήπια πτωτική τάση ιδίως στα στεγαστικά δάνεια, καθώς οι μειώσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ, ενσωματώνονται  με χρονική υστέρηση.

Ειδικότερα, το μεσοσταθμικό επιτόκιο των στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκε φέτος τον Απρίλιο  σε 3,3%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των νέων χορηγήσεων, περίπου το 1/3 κατά την εξεταζόμενη περίοδο του 2026 – όπως και κατά το 2025 αφορούσε δάνεια σταθερού επιτοκίου για περίοδο άνω των 5 ετών, ενώ ίσο ποσοστό συνδεόταν με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου.

Ετσι το  μεσοσταθμικό επιτόκιο ανήλθε σε:  3,5% στα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου ή σταθερό έως 1 έτος, στο  3,2% στα δάνεια σταθερού επιτοκίου για 1-5 έτη, στο  4,2% στα δάνεια σταθερού επιτοκίου για 5-10 έτη και στο  3,1% στα δάνεια σταθερού επιτοκίου για περίοδο άνω των 10 ετών.

Ωστόσο θα πρέπει  να σημειωθεί ότι το 30% των νέων  στεγαστικών δανείων των νοικοκυριών χορηγήθηκε με καλύτερους όρους δανεισμού -έναντι των κοινών στεγαστικών δανείων-  χάρη στη συνδρομή των στεγαστικών προγραμμάτων που διαχειρίζεται η ΕΑΤ και αφορά τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα «Σπίτι μου II» ή «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου».

Στα καταναλωτικά δάνεια το  μεσοσταθμικό επιτόκιο διαμορφώθηκε τον Απρίλιο: στο 11,2% στα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, στο  9,7% στα δάνεια σταθερού επιτοκίου για 1-5 έτη και  στο  8,6% στα δάνεια σταθερού επιτοκίου για περίοδο άνω των 5 ετών. Το επιτόκιο των πιστωτικών καρτών διαμορφώθηκε σε 14,7%.

Πιστωτική επέκταση

Τον Απρίλιο  ο ετήσιος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις διαμορφώθηκε σε 9,5% (από 17,2% τον Απρίλιο 2025). Την περίοδο Ιανουαρίου-Απριλίου 2026 η μέση μηνιαία καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρησεις διαμορφώθηκε σε 294 εκατ. ευρώ, χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2025 (Ιανουάριος-Απρίλιος 2025: 562 εκατ. ευρώ).

Η ΤτΕ επισημαίνει ακόμα ότι: η απορρόφηση δανειακών πόρων στο πλαίσιο του RRF αναμένεται να παραμείνει σημαντική το 2026, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις. Παρά το γεγονός ότι τον Μάιο του 2026 έληξε η προθεσμία για τη σύναψη δανείων με τα πιστωτικά ιδρύματα στο πλαίσιο του RRF, οι εκταμιεύσεις των δανείων αυτών είναι τμηματικές, καθώς εξαρτώνται από την υλοποίηση των χρηματοδοτούμενων επενδυτικών έργων, και αναμένεται να συνεχιστούν  μέχρι το 2029.

Να σημειωθεί ότι το τετράμηνο Ιανουαρίου-Απριλίου περίπου το 1/3 των νέων δανείων στηρίζεται από τα χρηματοδοτικά εργαλεία των αναπτυξιακών τραπεζών ή απολαύει συγχρηματοδότησης με χαμηλότοκα δάνεια του RRF, γεγονός που υποδηλώνει τον σημαντικό ρόλο νέας στη διαμόρφωση των συνολικών συνθηκών χρηματοδότησης. Ιδιαίτερα ευνοημένες εμφανίζονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς εκτιμάται ότι περίπου το ¼ νέας νέας τραπεζικής χρηματοδότησης που έλαβαν συνδέεται με τα χρηματοδοτικά εργαλεία των αναπτυξιακών τραπεζών.

Ρόλο στην  χορήγηση νέων πιστώσεων από τις τράπεζες αναμένεται να έχουν  τα προγράμματα του Ομίλου ΕΤΕπ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ (2021-2027), καθώς και τα προγράμματα της ΕΑΤ.

Ανοδικά κινήθηκαν και τα στεγαστικά δάνεια που «τρέχουν» με ρυθμό 1,3%.

Διαβάστε επίσης

Μεγάλου (Πειραιώς): Στοίχημα ανάπτυξης η Ήπειρος – 2 δισ. καταθέσεις και έμφαση στην καινοτομία

Όμιλος Eurobank: Η ERB Asfalistiki στηρίζει το έργο του υπ. Άμυνας Κύπρου και της Εθνικής Φρουράς για την οδική ασφάλεια

Alpha Bank: Συμβουλευτική Τραπεζική σε 220+ μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε Πάτρα, Ζάκυνθο, Κω και Ρέθυμνο