Εργολάβοι: Αναθεώρηση τιμών και εξάμηνη παράταση ζητούν για να μην παγώσουν τα δημόσια έργα

Την άμεση λήψη μέτρων για τη στήριξη των δημοσίων έργων ζητούν οι εργοληπτικές οργανώσεις της χώρας, προειδοποιώντας ότι οι διαδοχικές ανατιμήσεις που προκάλεσαν η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή έχουν οδηγήσει πολλές κατασκευαστικές επιχειρήσεις στα όρια των αντοχών τους.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι αυξήσεις στις τιμές των υλικών που χρησιμοποιούνται στα έργα φτάνουν έως και το 35% μέσα σε διάστημα μόλις τριών μηνών.

Οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν από την κυβέρνηση κυρίως την πλήρη ενεργοποίηση του μηχανισμού αναθεώρησης τιμών των δημοσίων έργων, τη χρήση αντικειμενικών δεικτών της ΕΛΣΤΑΤ για τον υπολογισμό των αυξήσεων, τη χορήγηση εξάμηνης παράτασης στις προθεσμίες εκτέλεσης των έργων και τη λήψη μέτρων οικονομικής αποζημίωσης στις περιπτώσεις όπου οι ανάδοχοι συνεχίζουν τις εργασίες.

Τα αιτήματα αυτά διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης τύπου των εργοληπτικών οργανώσεων, οι οποίες περιέγραψαν μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση για τον κατασκευαστικό κόσμο. Όπως υποστήριξαν, οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να εκτελούν έργα που δημοπρατήθηκαν με τιμές προηγούμενων ετών, ενώ το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί δραματικά εξαιτίας των διεθνών κρίσεων.

Αθουσάκης: «Βρισκόμαστε σε κατάσταση πολιορκίας από το 2021»

Τον τόνο της συνέντευξης έδωσε ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ Ζαχαρίας Αθουσάκης, ο οποίος περιέγραψε μια εικόνα παρατεταμένης πίεσης για τον κατασκευαστικό κλάδο, υποστηρίζοντας ότι το Δημόσιο δεν εφαρμόζει πλήρως το θεσμικό πλαίσιο που προβλέπει την υποχρεωτική αναθεώρηση των τιμών στα δημόσια έργα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αναθεώρηση δεν αποτελεί προνόμιο ή «χάρισμα» προς τους εργολήπτες, αλλά θεμελιώδη μηχανισμό διατήρησης της συμβατικής ισορροπίας μεταξύ Δημοσίου και αναδόχων.

Ο κ. Αθουσάκης υποστήριξε ότι από το 2021 και μετά, με την πανδημία COVID-19, τον πόλεμο στην Ουκρανία και στη συνέχεια τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το κόστος παραγωγής των έργων αυξήθηκε δραματικά. Παρότι το Υπουργείο προχώρησε στη θεσμοθέτηση Επιτροπής Διαπίστωσης Τιμών Κοστολογίων Δημοσίων Έργων και Παρατηρητηρίου Τιμών, η απαιτούμενη υπουργική απόφαση για τη λειτουργία τους δεν εκδόθηκε ποτέ, με αποτέλεσμα το σύστημα να παραμένει ουσιαστικά ανενεργό. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ο κλάδος βρίσκεται «σε κατάσταση πολιορκίας» όσον αφορά τις αναθεωρήσεις των τιμών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα στοιχεία που, κατά τον ίδιο, αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Ανέφερε ότι τα εργατικά κόστη έχουν αυξηθεί έως και 100%, ορισμένα υλικά έως και 150%, ενώ το σκυρόδεμα από περίπου 45 ευρώ έφθασε τα 105 ευρώ. Παράλληλα, σημείωσε ότι ένα τούβλο που πριν από τις διεθνείς κρίσεις κόστιζε περίπου 0,75 ευρώ, σήμερα διαμορφώνεται κοντά στα 2,20 ευρώ, αύξηση σχεδόν 170%. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, οι αναθεωρήσεις που λαμβάνουν οι ανάδοχοι κινούνται σε επίπεδα 7% έως 13%, καλύπτοντας μόνο ένα μικρό μέρος των πραγματικών επιβαρύνσεων.

Παράταση στις προθεσμίες ζητάνε οι μεγάλοι του κλάδου

Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ, Γιώργος Συριανός, ο οποίος υπογράμμισε ότι η κοινή παρουσία όλων των εργοληπτικών οργανώσεων αποτελεί απόδειξη της σοβαρότητας του προβλήματος. Αν και αναγνώρισε ότι υπήρξαν παρεμβάσεις από το Υπουργείο Υποδομών, τόνισε ότι οι σημερινές συνθήκες απαιτούν νέα μέτρα.

Ως λύση πρότεινε ένα διπλό πλαίσιο αντιμετώπισης:

Πρώτον, τη χορήγηση συνολικής εξάμηνης παράτασης στα δημόσια έργα, ώστε οι ανάδοχοι που αδυνατούν να εκτελέσουν εργασίες υπό τις σημερινές τιμές να έχουν τον αναγκαίο χρόνο μέχρι να εξομαλυνθεί η αγορά.

Δεύτερον, για όσους αναδόχους δεν επιλέξουν ή δεν λάβουν παράταση και συνεχίσουν κανονικά την εκτέλεση των έργων, να προβλεφθεί κάποια μορφή αποζημίωσης για το πρόσθετο ρίσκο που αναλαμβάνουν.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι οι δύο λύσεις δεν πρέπει να λειτουργήσουν σωρευτικά. Δηλαδή, όπως ανέφερε, δεν μπορεί κάποιος να λάβει και παράταση και αποζημίωση για τον ίδιο λόγο. Η λογική είναι είτε να δοθεί χρόνος είτε να υπάρξει οικονομική διευθέτηση για εκείνους που συνεχίζουν υπό τις δυσμενείς συνθήκες.

Όπως έγινε σαφές, η καθιέρωση ενός μόνιμου μηχανισμού αναθεώρησης τιμών αποτελεί πάγιο αίτημα του εργοληπτικού κόσμου. Ωστόσο, οι λύσεις που προτάθηκαν, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό παραπέμπουν στη δέσμη μέτρων που είχε υιοθετηθεί το 2022 για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τον πόλεμο στην Ουκρανία, έρχονται να δώσουν μια άμεση απάντηση στο πρόβλημα.

Και αυτό τη στιγμή που η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ήδη τη λειτουργία της Εταιρείας Σύνταξης Αναλύσεων Τιμών, Παρατηρητηρίου Τιμών και Προδιαγραφών Έργων και Μελετών, ενός μηχανισμού που θα μπορούσε να παράγει αντικειμενικές τιμές και συντελεστές αναθεώρησης, κατά τα πρότυπα που εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

« Συνεπώς, το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν εφαρμόζεται», τονίστηκε χαρακτηριστικά.

Εκεί, όπως επισημάνθηκε, σε αυτό το κενό ετών έρχεται να απαντήσει σήμερα η πρόταση για εξαμηνιαίες παρατάσεις και αποζημιώσεις, ως κατεπείγοντα μέτρα για την ανακούφιση των εργοληπτών.

Γκολιόπουλος: Κίνδυνος διακοπής έργων και επιπτώσεις στην οικονομία

Από την πλευρά του, ο κ. Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ προειδοποίησε ότι, εάν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση από την Πολιτεία, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στις εργοληπτικές επιχειρήσεις. Αντίθετα, θα επηρεάσουν το ίδιο το Δημόσιο, την πρόοδο των έργων και συνολικά την εθνική οικονομία. Έκανε λόγο για υπαρκτό κίνδυνο καθυστερήσεων ή ακόμη και διακοπών εργασιών σε έργα που αδυνατούν να απορροφήσουν τις συνεχείς αυξήσεις του κόστους.

Επανέλαβε επίσης την ανάγκη οι λύσεις να βασιστούν σε αντικειμενικούς συντελεστές και αναγνωρισμένους οικονομικούς δείκτες, ενώ υποστήριξε και τη χορήγηση εύλογων παρατάσεων στα έργα που πλήττονται περισσότερο από τις σημερινές συνθήκες της αγοράς.

Κουβουκλιώτης: «Έχουμε ξεπεράσει τα όρια του επιχειρηματικού ρίσκου»

Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ κ. Φώτης Κουβουκλιώτης, ο οποίος τόνισε ότι η σημερινή κατάσταση έχει υπερβεί κατά πολύ τα όρια του συνήθους επιχειρηματικού κινδύνου που μπορεί να αναλάβει μια εταιρεία. Σύμφωνα με τον ίδιο, η βασική αρχή κάθε σύμβασης είναι η διατήρηση μιας δίκαιης ισορροπίας μεταξύ των δύο συμβαλλομένων πλευρών, κάτι που σήμερα, όπως υποστήριξε, έχει διαταραχθεί σοβαρά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα έργα που εκτελούνται εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, όπου το κόστος μεταφοράς και προμήθειας υλικών είναι ακόμη υψηλότερο. Περιέγραψε μια αγορά στην οποία οι προσφορές των προμηθευτών έχουν πλέον διάρκεια λίγων ημερών, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον προγραμματισμό και την κοστολόγηση τόσο νέων όσο και υφιστάμενων έργων.

Ο κ. Κουβουκλιώτης υπογράμμισε ότι οι εργοληπτικές οργανώσεις δεν επιδιώκουν σύγκρουση με το Υπουργείο, αλλά αναζητούν λύσεις μέσω διαλόγου και συγκεκριμένων προτάσεων. Παράλληλα εξέφρασε έντονη ανησυχία ότι οι οικονομικές επιπτώσεις των διεθνών συγκρούσεων θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την αγορά για πολλούς μήνες ακόμη, ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση των πολεμικών γεγονότων.

Οι κοινές προτάσεις προς το Υπουργείο

Τέλος, με επιστολή τους προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, οι εργοληπτικές οργανώσεις ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ ζητούν την άμεση λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των μεγάλων αυξήσεων στις τιμές των κατασκευαστικών υλικών, οι οποίες, όπως υποστηρίζουν, απειλούν την ομαλή εκτέλεση των δημοσίων έργων.

Συγκεκριμένα, ζητούν την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων μηχανισμών αναθεώρησης των τιμών στις δημόσιες συμβάσεις, με βάση αντικειμενικούς δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ, καθώς και τη θέσπιση δυνατότητας αποζημίωσης για τις αυξήσεις στο κόστος της ασφάλτου και των λοιπών πετρελαϊκών προϊόντων.

Διαβάστε επίσης:

Eurobank Equities για ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Top pick με νέα τιμή στόχο στα €52 μετά το ράλι 81%

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Περιστέρης: Η Αττική χρειάζεται νέα έργα για το κυκλοφοριακό – Σε εξέλιξη επενδύσεις €5 δισ.