Ομόλογα: Γιατί απέτυχαν ως «ασφαλή καταφύγια» σε καιρό κρίσης – Σενάρια ανατροπής «βλέπει» η αγορά

Τα κρατικά ομόλογα δεν κατάφεραν μέχρι στιγμής να επιτελέσουν τον παραδοσιακό τους ρόλο ως «ασφαλές καταφύγιο» κατά τη διάρκεια της πολεμικής έντασης ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ, ωστόσο διαχειριστές κεφαλαίων εκτιμούν ότι η εικόνα αυτή ενδέχεται να αντιστραφεί, εφόσον η πληθωριστική πίεση αρχίσει να επηρεάζει αρνητικά την παγκόσμια ανάπτυξη.

Την ίδια ώρα, οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές παραμένουν κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με τις μετοχές να στηρίζονται από την ισχυρή δυναμική των εταιρειών τεχνολογίας και την αισιοδοξία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, παρά την αρχική υποχώρηση που κατέγραψαν τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης.

Αντίθετα, η αγορά κρατικού χρέους δέχεται πιέσεις λόγω ανησυχιών για παρατεταμένη αύξηση του πληθωρισμού, γεγονός που έχει οδηγήσει σε άνοδο των αποδόσεων και σε υψηλότερα κόστη δανεισμού για κυβερνήσεις, σε επίπεδα που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν πολυετή ή και ιστορικά υψηλά.

Παρά τις πιέσεις, η ζήτηση για ομόλογα παραμένει ισχυρή. Σύμφωνα με στοιχεία της Lipper, από την έναρξη του πολέμου έχουν εισρεύσει περίπου 12 δισ. δολάρια σε αμοιβαία κεφάλαια κρατικών ομολόγων ανεπτυγμένων αγορών, αντιπροσωπεύοντας το σύνολο των καθαρών εισροών για το έτος.

Ωστόσο, οι αποδόσεις καταγράφουν αρνητικές επιδόσεις. Τα αμερικανικά 10ετή ομόλογα έχουν σημειώσει απώλειες περίπου 1,5% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ σε ετήσια βάση αυτό αντιστοιχεί σε πτώση 5,4%. Αντίστοιχα, τα γερμανικά 10ετή Bunds έχουν υποχωρήσει κατά 2,4%, με ετήσια προσαρμοσμένη απόδοση -8,7%, την ώρα που ο δείκτης S&P 500 καταγράφει άνοδο περίπου 9% από την έναρξη της σύγκρουσης, ή 39% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.

Η πρόσφατη έρευνα της Bank of America μεταξύ θεσμικών επενδυτών δείχνει ότι οι τοποθετήσεις σε ομόλογα βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιούνιο του 2022, γεγονός που καθιστά πιθανό ένα «αντικυκλικό» στοίχημα υπέρ της αγοράς χρέους σε περίπτωση αντιστροφής των προσδοκιών.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά την υπεραπόδοση των μετοχών, οι αποτιμήσεις τους παραμένουν υψηλές, ενώ η είσοδος νέων μεγάλων τεχνολογικών παικτών, όπως η SpaceX και η OpenAI, θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την πίεση στις αγορές. Την ίδια στιγμή, η άνοδος των αποδόσεων έχει καταστήσει τα ομόλογα πιο ελκυστικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Ο διαχειριστής χαρτοφυλακίων της PIMCO, Konstantin Veit, σημειώνει ότι σε παγκόσμιο επίπεδο τα ομόλογα εμφανίζονται πλέον πιο ανταγωνιστικά ακόμη και σε αγορές που παραδοσιακά θεωρούνταν λιγότερο ελκυστικές, όπως η Ευρώπη και η Ιαπωνία, υπογραμμίζοντας ότι «είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς πως οι μετοχές παραμένουν ιδιαίτερα ελκυστικές σε τρέχοντα επίπεδα».

Στην Ευρώπη, οι αποδόσεις των γερμανικών Bunds κινούνται κοντά σε υψηλά 15ετίας στο 3,1%, ενώ στην Ιαπωνία οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων φτάνουν στο 2,6%, επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Οι προοπτικές των αγορών συνδέονται στενά με την εξέλιξη της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, ένα κρίσιμο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου. Ενδεχόμενο παρατεταμένο κλείσιμο θα μπορούσε να οδηγήσει σε άλμα των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, με σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.

Αναλυτές της HSBC Private Bank εκτιμούν ότι οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό ενδέχεται να κορυφωθούν πριν αρχίσει μια αποκλιμάκωση, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση των αποδόσεων των ομολόγων, καθώς οι αγορές θα στρέψουν την προσοχή τους περισσότερο στους κινδύνους ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον Andrew Sheets της Morgan Stanley, σε ένα σενάριο έντονης ανόδου της τιμής του πετρελαίου στα 130–150 δολάρια το βαρέλι, οι αποδόσεις των ομολόγων πιθανότατα θα υποχωρούσαν, καθώς οι αγορές θα τιμολογούσαν επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.

Πέρα από το πετρέλαιο, κίνδυνοι για τις αγορές εντοπίζονται και σε πιθανές γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή της Ταϊβάν ή σε αναταράξεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, όπως στα μικροτσίπ και στις σπάνιες γαίες, που θα μπορούσαν να πλήξουν άμεσα την κερδοφορία των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα τον τεχνολογικό τομέα.

Τέλος, η πορεία της νομισματικής πολιτικής παραμένει καθοριστική. Ενδεχόμενη επιθετική σύσφιξη από τη Federal Reserve θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά το σύνολο των risk assets, με τις αγορές να έχουν ήδη προεξοφλήσει μεγάλο μέρος των πιθανών αυξήσεων επιτοκίων, αλλά χωρίς πλήρη ενσωμάτωση ενός πιο επιθετικού σεναρίου.