Κάποιες φορές η αρχιτεκτονική δεν χρειάζεται να δηλώσει την παρουσία της. Αρκεί να σταθεί με ακρίβεια μέσα στο τοπίο και να το ακούσει.

1

Στην κατηφορική γεωμορφολογία των Τριών Λαγκαδιών στη Σύρο, το Olen προσεγγίζει τη φιλοξενία με αυτή ακριβώς τη λογική. Σχεδιασμένο από το αθηναϊκό γραφείο Ateno Architecture Studio, το μικρής κλίμακας design ξενοδοχείο εγγράφεται μέσα στην πλαγιά του βράχου, σχεδόν μισοθαμμένο στο όριο του γκρεμού, επιτρέποντας στο φυσικό ανάγλυφο να καθορίσει τη μορφή του. Σε ένα τοπίο που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτο, όπου η φύση εξακολουθεί να υπερισχύει του δομημένου περιβάλλοντος, η βασική πρόθεση των αρχιτεκτόνων ήταν σαφής: να διατηρηθεί αυτή η ισορροπία, ακόμη και υπό την απαίτηση ενός έργου φιλοξενίας με σχετικά μεγαλύτερη κλίμακα.

Το Olen αναπτύσσεται ως ένα υπόγειο, παραθαλάσσιο καταφύγιο μόλις επτά σουιτών, με τη σύνθεσή του να ακολουθεί μια κλιμακωτή, «αμφιθεατρική» λογική που κατεβαίνει την πλαγιά. Η αρχιτεκτονική δεν οργανώνεται ως σύνολο τρισδιάστατων όγκων, αλλά ως διάταξη επιφανειών: επίπεδα βεραντών, τοίχοι αντιστήριξης και τομές στο έδαφος συνθέτουν ένα σύστημα που διαβάζεται ως ενσωματωμένο στο ίδιο το τοπίο. Μεγάλο μέρος της κατασκευής βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, ενώ μόνο χαμηλοί, καθαροί όγκοι αποκαλύπτονται διακριτικά κατά μήκος της πλαγιάς, ενισχύοντας την αίσθηση ότι το έργο υπήρχε ανέκαθεν εκεί.

Οι επτά σουίτες οργανώνονται ως αυτόνομοι, ιδιωτικοί χώροι με ανεμπόδιστη θέα προς το Αιγαίο, με τη ζωή να μετατοπίζεται αποφασιστικά προς το εξωτερικό. Βεράντες, πισίνες και υπαίθριοι χώροι καθιστικού επεκτείνουν τα εσωτερικά προς τον ορίζοντα, διαλύοντας σχεδόν πλήρως τα όρια ανάμεσα μέσα και έξω. Η κίνηση μέσα στο συγκρότημα εξελίσσεται ως μια αλληλουχία από καδραρισμένα ανοίγματα προς το τοπίο, σκιερά περάσματα και ξαφνικά ανοίγματα προς τη θάλασσα, μια εμπειρία που ξεδιπλώνεται σταδιακά, καθώς το βλέμμα οδηγείται συνεχώς προς τον ορίζοντα.

Η σύνθεση διαρθρώνεται σε τρία βασικά στοιχεία -The Plane, The Line και The Point – τα οποία αναπτύσσονται κατά μήκος μιας ζιγκ-ζαγκ διαδρομής που ακολουθεί τη φυσική κλίση του εδάφους, με την ιδιωτικότητα να αυξάνεται όσο κανείς κατεβαίνει προς τη θάλασσα. Στο υψηλότερο σημείο, το The Plane ορίζεται από έναν καμπύλο τοίχο αντιστήριξης που πλαισιώνει μια ευρύχωρη βεράντα με πέργκολα σε σχήμα φύλλου και πισίνα. Οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες περιγράφουν αυτή τη χειρονομία ως μία από τις πιο καθοριστικές του έργου: η «σερπεντινώδης» γεωμετρία των τοίχων οργανώνει την κίνηση, εισάγει μια διακριτική θεατρικότητα και δημιουργεί μια αγκαλιαστική συνθήκη που προσφέρει προστασία, παραμένοντας ταυτόχρονα ανοιχτή προς τον ορίζοντα και τη θάλασσα. Μέσα στο έδαφος ενσωματώνονται οι κοινόχρηστοι χώροι και ένα υπνοδωμάτιο, ενώ τρία ακόμη υπνοδωμάτια αναπτύσσονται σε μικρότερους, κυβικούς όγκους που προβάλλουν προς τη θέα.

Στο ενδιάμεσο επίπεδο, το The Line φιλοξενεί δύο μεγαλύτερες υπόγειες μονάδες κατοίκησης, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν είτε αυτόνομα είτε ως μία ενιαία κατοικία, ανοίγοντας σε μια κοινή βεράντα με μια μακρόστενη infinity πισίνα. Στο χαμηλότερο σημείο της διαδρομής, το The Point διαμορφώνεται ως ένα ανεξάρτητο υπόγειο guesthouse, με καμπύλο λίθινο τοίχο αντιστήριξης και μια μικρή κυκλική πισίνα, σε άμεση σχέση με τη θάλασσα.

Η υλικότητα του έργου διατηρεί μια σκόπιμη συνοχή. Οι τοίχοι αντιστήριξης και οι επιφάνειες που πλαισιώνουν τα ανοίγματα και τους φεγγίτες επενδύονται με υφώδες, γήινο επίχρισμα, το οποίο ενισχύει τη σύνδεση με το έδαφος και λειτουργεί ως ήπιο φόντο για το φως. Η εμφανής λιθοδομή στο The Point αποτελεί τη μοναδική διαφοροποίηση, υπογραμμίζοντας τη μετάβαση προς το χαμηλότερο και πιο άμεσο σημείο επαφής με το τοπίο. Στο εσωτερικό, μια θερμή, υπόλευκη παλέτα δημιουργεί μια φωτεινή και ανάλαφρη ατμόσφαιρα, παρά τη μερικώς υπόγεια φύση πολλών χώρων.

Το Olen δεν επιχειρεί να εντυπωσιάσει μέσω μορφής ή κλίμακας. Αντιθέτως, επιλέγει να λειτουργήσει ως ένα σύστημα επιφανειών, τομών και διαδρομών που ενσωματώνονται στο τοπίο, επιτρέποντας στην αρχιτεκτονική να υποχωρήσει. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η ουσία του: σε μια ήσυχη, σχεδόν αυτονόητη παρουσία που αφήνει χώρο για τον χρόνο, το φως και τον αργό ρυθμό του νησιού να καθορίσουν την εμπειρία.

Διαβάστε επίσης:

Από τη γη στο φως: Η μεταμόρφωση ενός υπόσκαφου κελαριού στη Σαντορίνη

Ένα μαγικό κυβικό σπίτι στη Φιλοθέη σπάει τη γεωμετρία από μέσα

Villa Beliha: Αρχιτεκτονική σε άμεση σχέση με το τοπίο της Κέρκυρας