Η Υεμένη κήρυξε σήμερα τις κινήσεις του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ «νόμιμες» και προειδοποίησε τρίτους παράγοντες να μην επιδεινώσουν την κατάσταση — μια ανακοίνωση που σηματοδοτεί την επιστροφή της Πύλης των Δακρύων στο επίκεντρο της κρίσης, και ώθησε τις διεθνείς τιμές πετρελαίου στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022.

Το Brent κινείται γύρω από τα 119 δολάρια ανά βαρέλι (+7,22%) και το WTI κοντά στα 107 δολάρια (+6,94%). Η αγορά αποτιμά πλέον ταυτόχρονα δύο γεωπολιτικά ρίσκα: τον παρατεταμένο αποκλεισμό του Ορμούζ και την πιθανή επαναφορά του Bab el-Mandeb ως δεύτερου μετώπου.

1

Το αμερικανικό Ναυτικό διατηρεί αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων για περισσότερες από δύο εβδομάδες, σταματώντας τμήμα της κίνησης στο στενό — το οποίο διακινεί περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η κρίση μετράει έχει συμπληρώσει δύο μήνες από τη στιγμή που οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης επέβαλαν περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα ως αντίδραση στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του τέλους Φεβρουαρίου.

Οι διαπραγματεύσεις για διπλωματική διέξοδο έχουν ουσιαστικά παγώσει. Ο Ντ. Τραμπ ακύρωσε το Σαββατοκύριακο το δεύτερο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν, αφού η ιρανική πλευρά αρνήθηκε άμεση επαφή με την αμερικανική αντιπροσωπεία. Η τελευταία πρόταση της Τεχεράνης — επαναφορά της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ χωρίς παραχωρήσεις επί του πυρηνικού προγράμματος — απορρίφθηκε από τον Μ. Ρούμπιο ως μη αποδεκτή. Σήμερα το πρωί, ο Ντ. Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι το Ιράν «καλύτερα να φανεί έξυπνο σύντομα».

Το δεύτερο μέτωπο

Το στενό Bab el-Mandeb, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, έχει ήδη βιώσει σοβαρές διαταραχές από τις επιθέσεις Χούθι του 2023-2024. Η σημερινή ανακοίνωση της Υεμένης — που περιγράφει τις αμερικανικές ενέργειες στη Θάλασσα του Ομάν ως «πειρατεία» και χαρακτηρίζει νόμιμο το δικαίωμα του Ιράν να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα στα δικά του ύδατα — δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας ως προς τις προθέσεις.

Ένας νέος κύκλος ενεργοποίησης του Bab el-Mandeb, ταυτόχρονα με την κρίση στο Ορμούζ, θα σήμαινε πρακτικά τον αποκλεισμό και των δύο κύριων διαδρομών διακίνησης ενέργειας από τον Κόλπο προς τη Δύση.

Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές. Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή βενζίνης ξεπέρασε τα 4,23 δολάρια ανά γαλόνι — υψηλό τεσσάρων ετών — αυξημένη περισσότερο από 5 σεντς μέσα σε μία μέρα. Αναλυτές εκτιμούν ότι εάν το Brent παραμείνει πάνω από τα 120 δολάρια, η ανατροφοδότηση στο κόστος μεταφορών, παραγωγής και ηλεκτρισμού θα γίνει αισθητή σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσα σε εβδομάδες.

Για την Ευρώπη — και την Ελλάδα ειδικότερα — το διπλό γεωπολιτικό ρίσκο επηρεάζει δυσανάλογα τα Brent-indexed συμβόλαια, από τα οποία εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου η ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου. Το spread μεταξύ Brent και WTI που αγγίζει σήμερα τα 12 δολάρια — πολλαπλάσιο του συνήθους εύρους των 2-5 δολαρίων — αντανακλά ακριβώς αυτή την ασύμμετρη έκθεση: η Ευρώπη πληρώνει premium που η αμερικανική αγορά δεν βλέπει. Η μεταβλητότητα δεν αναμένεται να υποχωρήσει ενόσω δεν υπάρχει σαφές διπλωματικό σήμα για κανένα από τα δύο μέτωπα.

Διαβάστε επίσης

Το πετρέλαιο πάνω από τα $114 – Η νέα απειλή και το κοινό «μυστικό» για τη «σκιώδη» τροφοδοσία της αγοράς

Αυστηρότερος έλεγχος των «σκιωδών» συναλλαγών στα Εμιράτα

Πώς ο αποκλεισμός των Στενών πνίγει την Τεχεράνη