Δημήτρης Δασκαλόπουλος: Τέλος εποχής για τον οργανισμό ΝΕΟΝ – Ανακοίνωση έκπληξη

Διοργάνωσε εκθέσεις σε μουσεία, αρχαιολογικούς, ιστορικούς και αστικούς χώρους, πραγματοποίησε αναθέσεις έργων σε καλλιτέχνες, προχώρησε σε διεθνείς δωρεές, χορηγίες  και καινοτόμες δράσεις, ανέλαβε την αποκατάσταση ενός εμβληματικού κτηρίου, του Καπνεργοστασίου, και τη μετατροπή του σε χώρο πολιτισμού, προσφορά  στη Βουλή των Ελλήνων και μεταξύ άλλων, χρηματοδοτεί την κατασκευή του κτηρίου Τεχνών στο Κολλέγιο Αθηνών.  Ως κεραυνός εν αιθρία όμως, έπεσε η ανακοίνωση του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, εμπνευστή και ιδρυτή του ΝΕΟΝ για την ολοκλήρωση της λειτουργίας αυτού του άκρως επιτυχημένου οργανισμού πολιτισμού.

Επί δεκατέσσερα χρόνια ο ΝΕΟΝ του επιχειρηματία και λάτρη της τέχνης  Δημήτρη Δασκαλόπουλου με την διεθνή αναγνώριση, και όχι μόνον στην θεωρία αλλά και στην πράξη, κυριάρχησε στο καλλιτεχνικό τοπίο της Αθήνας αλλά έφθασε, όπως φαίνεται η ώρα να ολοκληρώσει το έργο του. Έτσι αποφάσισε ο ίδιος ο δημιουργός του θεωρώντας, όπως λέει, ότι η πολιτιστική και κοινωνική του αποστολή ολοκληρώθηκε με την αποτελεσματική υποστήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας και έχοντας ενεργοποιήσει ένα νέο πολιτιστικό οικοσύστημα στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή πάντως, που ο ΝΕΟΝ  βρίσκεται κυριολεκτικά στην ακμή του, επιβεβαιώνοντας ωστόσο, τον χρυσό κανόνα μιας αποχώρησης στην κορυφή της επιτυχίας. Και μη αποκλείοντας βεβαίως την κατάρτιση νέων στόχων αν και σύμφωνα με δήλωσή του ίδιου του ιδρυτή του, οι ανάγκες που υπήρχαν την εποχή της δημιουργίας του δεν υφίστανται πλέον.

Ο ΝΕΟΝ έτσι, ολοκληρώνει τη δραστηριότητά του με την τριλογία εκθέσεων του  καλλιτέχνη Μάικλ Ράκοβιτς  στο Παλαιό Μουσείο Ακρόπολης, σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. 

Η επιτυχία ενός καινοτόμου οργανισμού

Επί τρεις δεκαετίες άλλωστε δραστηριοποιείται ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος τον χώρο της κοινωφελούς προσφοράς με επίκεντρο τη σύγχρονη τέχνη και έχοντας ως στόχο του την διάχυση των μηνυμάτων της σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό. Πεποίθησή του, ότι η τέχνη μπορεί να εμπνέει, να ενώνει και να λειτουργεί ως καταλύτης αλλαγών. Κάτι στο οποίο έχει επενδύσει τόσο στην Αθήνα όσο και στο  εξωτερικό. Με κορυφαία πρωτοβουλία του, την δωρεά του μεγαλύτερου μέρους της συλλογής του  -περί τα 350 έργα σύγχρονης τέχνης- σε τέσσερα μουσεία τριών χωρών, μεταξύ των οποίων το ελληνικό Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, γεγονός που χαιρετίσθηκε διεθνώς, διασφαλίζοντας την έκθεση τους σε ένα διευρυμένο διεθνές κοινό, τη μακροχρόνια φροντίδα τους και τη διαρκή συνομιλία τους με την τέχνη του μέλλοντος.

Σε αυτά τα 14 χρόνια εξάλλου,  της λειτουργίας του, ο ΝΕΟΝ έχει πετύχει την πολιτική και κοινωνική του αποστολή συμβάλλοντας  ουσιαστικά στη διεύρυνση του κοινού της σύγχρονης τέχνης και στην ενίσχυση του πολιτιστικού οικοσυστήματος της χώρας. Επιτυχία του θεωρείται έτσι, η αύξηση του ενδιαφέροντος σήμερα στην Ελλάδα για την σύγχρονη τέχνη, κάτι που αποδεικνύεται από την ανάπτυξη πρωτοβουλιών από ποικίλους φορείς και την ενίσχυση των δράσεων κοινωφελών ιδρυμάτων. Χωρίς να παραλείπεται το γεγονός, ότι η Αθήνα ειδικά αποτελεί πλέον αποτελεί έναν προορισμό για καλλιτέχνες διεθνούς βεληνεκούς. 

Στόχος το ευρύ κοινό

Από την πρώτη στιγμή της ίδρυσης του ΝΕΟΝ, το 2012, παρ΄ότι εν μέσω της οικονομικής κρίσης της χώρας, πεποίθηση του Δημήτρη Δασκαλόπουλου ήταν,  ότι η υποστήριξη της τέχνης και του πολιτισμού ήταν μια αδήριτη ανάγκη,  καθώς πιστεύω του είναι, ότι η σύγχρονη τέχνη μπορεί να αφυπνίσει, να συγκινήσει και να κινητοποιήσει σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Στόχος του έτσι, ήταν να φέρει το ευρύ κοινό σε επαφή με τις ιδέες και τις προκλήσεις της σύγχρονης τέχνης, σε μια εποχή που αναζητούσε νέα μοντέλα κοινωνικής συμμετοχής και ιδιωτικών πρωτοβουλιών. Και αυτό έπραξε ο  ΝΕΟΝ, επιλέγοντας ως πεδίο δράσης ολόκληρη την πόλη στην οποία εισήγαγε έναν καινοτόμο τρόπο λειτουργίας, ενεργοποιώντας διαφορετικούς εκθεσιακούς χώρους, ελεύθερα και δωρεάν προσβάσιμους σε όλους. 

Υπό τη διεύθυνση της Ελίνας Κουντούρη εξάλλου, συνδέθηκε η καλλιτεχνική δημιουργία με την καθημερινή ζωή της πόλης, ενισχύοντας τη συνύπαρξη, τη σύνδεση και τον διάλογο. Παράλληλα οι συνεργασίες με δημόσιους και πολιτιστικούς φορείς ανέδειξαν τη σύγχρονη τέχνη στον δημόσιο χώρο ως μέσο αναβάθμισης της αστικής εμπειρίας. Ενώ ιδιαίτερα σημαντικές υπήρξαν οι συνεργασίες με το υπουργείο Πολιτισμού και αρχαιολογικούς φορείς, μέσω των οποίων άνοιξαν ιστορικοί και αρχαιολογικοί χώροι προσφέροντας νέες εμπειρίες στο κοινό αλλά και δημιουργώντας  έναν γόνιμο διάλογο ανάμεσα στην πολιτιστική κληρονομιά και τη σύγχρονη δημιουργία με αποτέλεσμα να διευρύνεται έτσι, η αντίληψη για τη διαχρονικότητα της τέχνης.

Στο πλαίσιο αυτό 17 εκθέσεις σύγχρονης τέχνης  πραγματοποιήθηκαν σε αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους σε όλη την Ελλάδα  ενώ επίσης  ο ΝΕΟΝ έχει δωρίσει σύγχρονα έργα τέχνης στους αρχαιολογικούς χώρους όπου εκτέθηκαν, σε συνεργασία με τις Εφορείες Αρχαιοτήτων. Να σημειωθεί έτσι, η  δωρεά του έργου «RULE II» (2019) του βρετανού καλλιτέχνη Άντονι Γκόρμλι στη Δήλο, το 2025, το πρώτο έργο σύγχρονης τέχνης που εγκαταστάθηκε μόνιμα σε αρχαιολογικό χώρο στην Ελλάδα, καθώς και η  δωρεά των έργων «Πρόλογος 1»  και  «Πρόλογος 2» (2015) της κύπριας καλλιτέχνιδας Μαρίας Λοϊζίδου στο Μουσείο του Κεραμεικού.

Η προσφορά του ΝΕΟΝ

Αλλά αν θέλει κανείς να μιλήσει με νούμερα για τη δράση του ΝΕΟΝ, πραγματικά είναι εντυπωσιακά. Συγκεκριμένα: 

Στα 14 χρόνια δραστηριότητάς του, ο οργανισμός έχει πραγματοποιήσει 44 εκθέσεις σε 34 διαφορετικές τοποθεσίες, σε μουσεία, αρχαιολογικούς, ιστορικούς και αστικούς χώρους. Έχει παρουσιάσει έργα 274 καλλιτεχνών (103 Ελλήνων και 171 από το εξωτερικό) και έχει πραγματοποιήσει 105 αναθέσεις νέων έργων σε 75 καλλιτέχνες. Έχει συνεργαστεί με 25 επιμελητές τέχνης (17 Έλληνες και 8 από το εξωτερικό) και έχει υποδεχθεί στις εκθέσεις του συνολικά 584.700 επισκέπτες. Ακόμη εξέδωσε 28 καταλόγους, όπου  αποτυπώνονται λεπτομερώς οι εκθέσεις του, μέσα από φωτογραφίες και κείμενα. 

Ουσιώδη θέση στη δράση του ΝΕΟΝ είχαν τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τα προγράμματα υποστήριξης των νέων καλλιτεχνών καθώς και η ενίσχυση των φορέων που συνεργάζεται. Έχει διαθέσει έτσι, μέσω χορηγιών, υποτροφιών, εργασιών ανακαίνισης, υποδομής και εξοπλισμών σχεδόν 6 εκατομμύρια ευρώ ενώ ειδικά το πρόγραμμα Χορηγιών έχει υποστηρίξει 259 ανεξάρτητες πρωτοβουλίες με 2.500 περίπου καλλιτέχνες  να έχουν επωφεληθεί μέσω αυτών. 

Παράλληλα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Είναι αυτό Τέχνη;» (“Is This Art?”) είναι το πρώτο σε δημόσια σχολεία που εστιάζει στη σύγχρονη τέχνη με χιλιάδες μαθητές να το παρακολουθούν στην Αττική, την Εύβοια, αλλά και διαδικτυακά σε σχολεία της Αττικής, του Πειραιά, της Δράμας, της Λήμνου και των Βρυξελών.  Επίσης λειτούργησε  πρόγραμμα ανταλλαγής επιμελητών ΝΕΟΝ σε συνεργασία με τη βρετανική Whitechapel Gallery ενώ από το 2013 έως το 2020, ο ΝΕΟΝ υπήρξε μοναδικός χορηγός της Outset. Greece,  του ελληνικού τμήματος της Outset Contemporary Art Fund, που υποστήριξε 69 πρωτοβουλίες και 891 καλλιτέχνες, περιλαμβανομένων εκθέσεων, νέων καλλιτεχνικών δημιουργιών και εκπαιδευτικών δράσεων, διαθέτοντας 490.000 ευρώ.

Διαβάστε επίσης 

Η Ιλιάδα του Ομήρου μέσα σε αιγυπτιακή μούμια – Μια ανακάλυψη που γεφυρώνει πολιτισμούς

Ένας Αρλεκίνος για 40 εκατ. δολάρια. Με την υπογραφή Πικάσο 

Ανακάμπτει το Ντουμπάι; Η έκθεση τέχνης τον Μάιο μετά από αναβολή ενός μήνα