Η εύθραυστη εκεχειρία στο Ιράν, που επετεύχθη στη μεταξύ μη απ΄ευθείας συνομιλούντων συνεχίζεται με λεκτικές βολές αλλά και στρατιωτικά πλήγματα.

Η αρχική ανακούφιση ξεπεράστηκε από τις αντιφατικές πληροφορίες και στις λεπτομέρειες: το Ιράν φαίνεται να επιβάλλει de facto το «Μοντέλο του Σουέζ» στα Στενά του Ορμούζ, σε μια μη τυπική «εθνικοποίηση» μιας από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

Διόδια ή Χαράτσι;

Για δεκαετίες, τα Στενά του Ορμούζ αποτελούσαν το σύμβολο της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Σήμερα, η Τεχεράνη, εκμεταλλευόμενη την επιθυμία του Προέδρου Trump για μια γρήγορη διπλωματική αποσυμπίεση, παρουσίασε ένα «Σχέδιο 10 Σημείων» που μετατρέπει τη διέλευση σε προνόμιο.

Η αναφορά σε «δαπάνες ασφαλείας» και «τεχνικό συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις» δεν είναι τίποτα λιγότερο από την επιβολή διοδίων. Το Ιράν πιστώνεται μια στρατηγική νίκη: ακόμη και αν αποσυρθεί το «πολεμικό premium» από τις ασφαλιστικές εταιρείες, το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου θα επιβαρύνεται πλέον με υψηλά τέλη διέλευσης. Η Τεχεράνη παύει να είναι απλός παρατηρητής και γίνεται ο «ιδιοκτήτης» του περάσματος, θεσμοθετώντας έναν μόνιμο φόρο στην παγκόσμια ενέργεια και, σύμφωνα με δηλώσεις του Προέδρου Ντ. Τραμπ, σε μια ιδιότυπη συνεκμετάλλευση με τις ΗΠΑ.

Το θέατρο του διπλωματικού σουρεαλισμού: Λίβανος και «Ξεχωριστές Αψιμαχίες»

Η εκεχειρία χαρακτηρίζεται «επιλεκτική» γιατί εφαρμόζεται μόνο εκεί που εξυπηρετεί τα μεγάλα συμφέροντα. Ο Πρόεδρος Trump, σε μια κίνηση που προκάλεσε αίσθηση, δήλωσε στο PBS πως ο Λίβανος «δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία», χαρακτηρίζοντας το σφυροκόπημα της Βηρυτού ως μια «ξεχωριστή αψιμαχία».

Την ίδια στιγμή που ο Εμανουέλ Μακρόν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιμένουν σε μια καθολική παύση πυρών, το Ισραήλ κλιμακώνει την «Επιχείρηση Αιώνιο Σκοτάδι». Με τουλάχιστον 112 νεκρούς στον Λίβανο μέσα σε λίγες ώρες, η εκεχειρία μοιάζει με κενό γράμμα για την περιοχή. Το Ισραήλ συνεχίζει το έργο του στον βορρά, ενώ οι ΗΠΑ δείχνουν να αποδέχονται το νέο καθεστώς στον Κόλπο προκειμένου να αποφύγουν μια άμεση εμπλοκή.

Η αιχμαλωσία των αραβικών κρατών

Αν η συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ πραγματοποιηθεί, ίσως κάποια πράγματα να ξεκαθαρίσουν. Μέχρι τότε,το «Μοντέλο του Σουέζ» στο Ορμούζ θα αποτελεί τον χειρότερο εφιάλτη για τις αραβικές χώρες. Οι επιθέσεις ιρανικών drones σε υποδομές του Κουβέιτ αλλά και σε αγωγό της Aramco λειτούργησαν ως η τελική προειδοποίηση: η ασφάλεια των εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων εξαρτάται πλέον από το αν θα αποδεχτούν την ιρανική επικυριαρχία στα Στενά.

Αν η διεθνής κοινότητα νομιμοποιήσει τη διεκδίκηση της Τεχεράνης για «συντονισμένη διέλευση», το Ιράν αποκτά έναν μόνιμο μοχλό πίεσης. Κάθε φορά που η Τεχεράνη θα νιώθει απειλούμενη, θα μπορεί να «ανεβάζει τα διόδια» ή να κλείνει την κάνουλα, κρατώντας όμηρο την παγκόσμια οικονομία χωρίς να χρειαστεί να ρίξει ούτε μία σφαίρα.

Το Τίμημα της Αποκλιμάκωσης

Η εκεχειρία της 8ης Απριλίου δεν φέρνει την ειρήνη, αλλά μια νέα, ακριβότερη μορφή αστάθειας. Ο κόσμος μπορεί να ανακουφίστηκε προσωρινά από την αποφυγή ενός μεγάλου πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά μπορεί το τίμημα είναι η παραχώρηση των Στενών του Ορμούζ στον έλεγχο της Τεχεράνης;

Σε αυτό το νέο σκηνικό, ο Λίβανος παραμένει το θύμα μιας «ξεχωριστής αψιμαχίας», οι Ευρωπαίοι παραμένουν αδύναμοι παρατηρητές και ο καταναλωτής στη Δύση ετοιμάζεται να πληρώσει τον «φόρο Ορμούζ» στην αντλία των καυσίμων. 

Διαβάστε επίσης

Τι σημαίνει η εκεχειρία στο Ιράν: Σύννεφα στην Ουάσιγκτον για Τραμπ, ανακούφιση στις αγορές

Η εκεχειρία στο Ιράν γκρεμίζει το πετρέλαιο: Βίαιο sell-off και τεχνική «ισοτιμία» στους δείκτες

Βουτιά στις τιμές του πετρελαίου μετά τη συμφωνία Τραμπ και Ιράν – Ράλι σε ασιατικές αγορές και πιέσεις στο δολάριο