Εν αναμονή των τελικών ανακοινώσεων για τα μέτρα στήριξης του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, που αναμένονται μέχρι το τέλος της εβδομάδας, η βιομηχανία βλέπει με τρόμο τους επόμενους μήνες και με έντονη ανησυχία για το πού μπορεί να φτάσει η χονδρεμπορική τιμή ενέργειας.

Την  ανησυχία αυτή για τη λαίλαπα που έρχεται στο ενεργειακό κόστος, όχι μόνο δεν την καθησυχάζουν οι πληροφορίες ότι τις επόμενες μέρες θα ανακοινωθούν τα μέτρα ενίσχυσης της βιομηχανίας από το Υπουργείο Ενέργειας, αλλά αντίθετα την εντείνουν, καθώς κυραρχεί η υποψία ότι δεν θα είναι αρκετά.

1

Κι αυτό γιατί τα μέτρα του Υπουργείου, σύμφωνα με πληροφορίες, επικεντρώνονται  στο μηχανισμό  αντιστάθμισης για τις εκπομπές άνθρακα, που θα αποτελεί, σύμφωνα με πηγές τον βασικό πυλώνα του «πακέτου» και όχι σε μέτρα επιδότησης της τιμής ενέργειας, όπως θα μπορούσε αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο το CISAF.  Οι διασφάλιση του ποσού που δίνεται για αντισταθμίσεις εξάλλου αφορά μόνο 57 ή 70 βιομηχανίες και αφορά την εξασφάλιση μιας ενίσχυσης που ήδη λαμβάνουν και ακόμη και αν αυξηθεί δεν κατευθύνεται σε όλες τις βιομηχανίες, τη στιγμή που οι τιμές ενέργειας παίρνουν την ανιούσα και στο σύνολό της ελληνική ενεργοβόρος βιομηχανία θα πρέπει να πληρώνει τη χονδρεμπορική τιμή, όπου κι αν αυτή φτάσει…

Η ελληνική βιομηχανία  είναι αθωράκιστη μπροστά στη νέα κρίση

‘Όπως δηλώνει στο mononews.gr o Αντώνης Κοντολέων, πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ : “Εν όψει της νέα ενεργειακής κρίσης που έρχεται, ο κίνδυνος για τη βιομηχανία είναι μεγάλος, αφού η Ευρώπη εξαρτάται από το LNG και  ουσιαστικά μόνο από το αμερικάνικο LNG, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν ήδη διπλασιαστεί και περιμένω ότι θα ξαναδούμε τιμές 2022, εκτιμώ ότι όταν αυξηθεί η ζήτηση το καλοκαίρι η τιμή χονδρεμπορικής θα φτάσει τα 300 ευρώ/μεγαβατώρα. Και για τη βιομηχανία στην Ελλάδα, τώρα τα πράγματα θα είναι χειρότερα,  γιατί το 2022 η μεγάλη βιομηχανία της χώρας είχε ακόμα σταθερά τιμολόγια με τη ΔΕΗ, τα οποία καταργήθηκαν το 2023 και από τότε πληρώνουμε την τιμή χονδρεμπορικής”.

“Σήμερα είμαστε εκτεθειμένοι στη χονδρεμπορική αγορά. Και να τονίσουμε ότι δεν μπορούμε να προαγοράζουμε ενέργεια, όπως κάνουμε με το φυσικό αέριο, που μπορούμε να κλείνουμε συμβόλαια εξασφαλίζοντας μια τιμή μακροπρόθεσμα όπως γίνεται και με τα μέταλλα ή τα νομίσματα. Η βιομηχανία η ελληνική είναι αθωράκιστη μπροστά στη νέα κρίση. Έχουμε αφενός με την καθυστέρηση της εξαγγελίας των μέτρων από την κυβέρνηση με παράλληλες περίεργες δηλώσεις του Υφυπουργού Ενέργειας του κυρίου Τσάφου που πρόσφατα πριν ένα μήνα στη Θεσσαλονίκη σε μια εκδήλωση είπε ότι η ελληνική βιομηχανία δεν χρειάζεται ενίσχυση. Και είπε μάλιστα ότι είναι πολύ πιο δυνατή από τη γερμανική βιομηχανία, αναφέροντας όστι συμμετέχει κατά  38%  στο ΑΕΠ της χώρας από το 2019 όταν το πραγματικό νούμερο της συμμετοχής της στο ΑΕΠ είναι 9,1%” .

 Κι αυτά, όπως αναφέρει, τη στιγμή που υπάρχει η δυνατότητα από την Ευρώπη για στήριξη στην τιμή ενέργειας. “Από τον Ιούνιο, θέσπισε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,  τη Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία, η οποία για πρώτη φορά θεωρεί νόμιμη κρατική ενίσχυση, κάθε κράτος μέλος, να επιδοτήσει στην τιμή της χρηματιστηριακής τιμής ενέργειας με  50% έκπτωση στο 50% της κατανάλωσης, δηλαδή μια έκπτωση 25%. Περίπου, θα έλεγα, 25 ευρώ τη μεαβατώρα. Αυτή τη λύση την έχει απορρίψει μέχρι τώρα το Υπουργείο, αλλά ελπίζουμε να τα αναθεωρήσουν, να τα ξαναδούν από την αρχή, γιατί η κατάσταση έχει αλλάξει και μια στήριξη κατευθείαν στην τιμή ενέργειας θα αποτελούσε μια στήριξη για μεγάλο αριθμό βιομηχανιών”.

Τι σημαίνει και για ποιους  η αύξηση του συντελεστή  για τις εκπομπές CO2 και οι αντισταθμίσεις

Αυτό που αναμένεται ότι πέτυχε και θα κομίσει ως δώρο στη βιομηχανία, ο  υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, που εδώ και μήνες έχει αναλάβει τη διαμόρφωση της ελληνικής πρότασης και είναι σε διαβουλεύσεις με την Κομισιόν, είναι η αύξηση του συντελεστή αποτύπωμα χώρας για τις εκπομπές CO2, που καθορίζει το ύψος των αντισταθμίσεων που λαμβάνουν οι βιομηχανίες που εντάσσονται.

Οι αντισταθμίσεις εκπομπών άνθρακα, είναι μια κρατική ενίσχυση που δίνεται σε όλη την Ευρώπη, για συγκεκριμένες εταιρείες που κινδυνεύουν από τη διαρροή άνθρακα, οι οποίες δικαιούνται να την λαμβάνουν.

Αποτρέποντας τη μείωσή του συντελεστή “αποτύπωμα χώρας” και επιτυγχάνοντας την αύξησή του, μέσω επιχειρημάτων ο κ. Νίκος Τσάφος πέτυχε να μη μειωθεί τα επόμενα 5 χρόνια, το συνολικό ποσό που μοιράζεται στη βιομηχανία για αντισταθμίσεις για το κόστος των εκπομπών.

Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για τον μηχανισμό αντιστάθμισης, προβλεπόταν πως ο συντελεστής για τις εκπομπές CO2 στην Ελλάδα θα μειωνόταν προοδευτικά από 0,73 τόνοι CO2/Μεγαβατώρα στο τέλος του 2025 σε περίπου 0,57 τόνοι CO2/MWh το 2030, λόγω του κλεισίματος των λιγνιτικών μονάδων της Ελλάδος και αντίστοιχα θα μειωνόταν το συνολικό ποσό που θα μοιραζόταν στις συγκεκριμένες βιομηχανίες.

Ειδικότερα, υπολογίζεται, ότι η μείωση αυτή  θα «μεταφραζόταν» σε μείωση κατά 50  εκατ. ευρώ ετησίως περίπου, για την επόμενη πενταετία, των αποζημιώσεων. Ωστόσο, μέσω των διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες, το ΥΠΕΝ πέτυχε ο συντελεστής αυτός αντίθετα να αναθεωρηθεί προς τα πάνω ανάμεσα σε 0,8 και 0,85 τόνους CO2 ανά ΜWh.

“Άρα, η ενίσχυση που παίρναμε θα έρθει ενισχυμένη και αυτό αντιστοιχεί με ελάφρυνση κατά 4-5 ευρώ /μεγαβατώρα”, σχολιάζει ο κ. Κοντολέων, επικεφαλής της ΕΒΙΚΕΝ της Ένωσης Ενεργοβόρων βιομηχανιών, αποτιμώντας την αξία του μέτρου αυτού. Και τονίζει ότι  δικαιούχοι των αντισταθμίσεων είναι σήμερα   57 από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες , που μπορεί να γίνουν 70 με τη διεύρυνση των κριτηρίων που εισήγαγε η Κομισιόν. “Οι υπόλοιπες, μέχρι τις 2.000 που είναι οι ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας, σε αυτή την κρίση πώς θα αντέξουν;”  ρωτά ο κ. Κοντολέων.

Πώς υπολογίζονται οι αντισταθμίσεις και γιατί δεν είναι επιδότηση ενέργειας

Το ποσό που μοιράζονται οι βιομηχανίες μέσω των αντισταθμίσεων αφορά την αποζημίωση για το έμμεσο κόστος CO₂ που ενσωματώνεται στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας λόγω του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων (EU ETS). Στην Ελλάδα, το συνολικό ύψος αυτών των αντισταθμίσεων είναι κοντά στα 200 εκατ. ευρώ ετησίως, χωρίς να είναι σταθερό, καθώς εξαρτάται από μια σειρά μεταβλητών, όπως  οι τιμές των δικαιωμάτων CO₂.

Το «ταμείο» από το οποίο χρηματοδοτούνται αυτές οι αντισταθμίσεις προέρχεται από τα έσοδα που συγκεντρώνει το κράτος μέσω των δημοπρασιών δικαιωμάτων εκπομπών CO₂. Τα κράτη μέλη διαθέτουν στην αγορά δικαιώματα εκπομπών (EUAs) και εισπράττουν έσοδα, από τα οποία ένα μέρος –έως περίπου 25% των συνολικών εσόδων από τα δικαιώματα, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο– μπορεί να κατευθυνθεί στη στήριξη της βιομηχανίας για την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους άνθρακα. Συνεπώς, το συνολικό ποσό που διατίθεται κάθε χρόνο εξαρτάται κυρίως από τρεις παράγοντες: την τιμή των δικαιωμάτων CO₂, τον όγκο των δικαιωμάτων που δημοπρατεί το κράτος και την πολιτική απόφαση για το ποιο ποσοστό των εσόδων θα δοθεί στη βιομηχανία.

Αν και το 2023 αποφασίστηκε με υπουργική απόφαση η αύξηση του ποσοστού εσόδων από το 16% στο 21% για τη βιομηχανία, δεν εφαρμόστηκε η αποφαση αυτή και οφείλονται επιπλέον ποσά 50 εκ. στη βιομηχανία από το 2021.. Αντίστοιχα οφείλονται επιπλέον 50 εκ. από το 2025. Μια αύξηση στο 25% των εσόδων των δικαιωμάτων για τη βιομηχανία θα αυξήσει παραπάνω το συνολικό ποσό για τις αντισταθμίσεις.

Η κατανομή των αντισταθμίσεων δεν γίνεται ισομερώς, αλλά βάσει συγκεκριμένης μεθοδολογίας σε επίπεδο επιχείρησης. Λαμβάνονται υπόψη η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της κάθε μονάδας, οι συντελεστές εκπομπών, τα ευρωπαϊκά benchmarks ενεργειακής αποδοτικότητας και η τιμή του CO₂. Με απλοποιημένους όρους, η αποζημίωση συνδέεται με τον όγκο της κατανάλωσης ρεύματος, τον βαθμό έκθεσης στο κόστος άνθρακα και την ένταση ενέργειας της παραγωγής. Οι βασικοί δικαιούχοι είναι ενεργοβόροι και διεθνώς εκτεθειμένοι κλάδοι, όπως η μεταλλουργία (αλουμίνιο, χάλυβας), το τσιμέντο, τα χημικά και η χαρτοβιομηχανία, δηλαδή τομείς που κινδυνεύουν από το λεγόμενο «carbon leakage».

Είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι οι αντισταθμίσεις αυτές δεν αποτελούν γενική επιδότηση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά μηχανισμό επιστροφής μέρους του κόστους που προκύπτει από την ενσωμάτωση του CO₂ στην τιμή του ρεύματος. Με άλλα λόγια, πρόκειται για εργαλείο διατήρησης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, το οποίο χρηματοδοτείται από τα ίδια τα έσοδα του συστήματος ETS και μεταβάλλεται δυναμικά ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς άνθρακα και ενέργειας.

Λόγω των τροποποιήσεων που έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Κατευθυντήριες Γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις του ETS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Ρύπων) σε ό,τι αφορά την Αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2 για την περίοδο 2026-2030 επεκτάθηκε ο κατάλογος επιλεξιμότητας ώστε να συμπεριλάβει 20 νέους τομείς και δύο νέους υποτομείς. Η ένταση της ενίσχυσης για τους νέους τομείς είναι 75%, ενώ για τους τομείς που είναι ήδη επιλέξιμοι (όπως ο σίδηρος και ο χάλυβας) αυξάνεται στο 80%.

Διαβάστε επίσης

Κρίσιμη τηλεδιάσκεψη: Αναζητείται συντονισμός μπροστά στο βαρύ κόστος που έρχεται και στήριξη στον Κάθετο Διάδρομο

CrediaBank: Επενδυτικός μαγνήτης η ΑΜΚ με 439 εκατ. ευρώ στο ξένο βιβλίο και 72 εκατ. στην Ελλάδα την πρώτη μέρα

Στη Νέα Υόρκη ο Χρήστος Μεγάλου για ραντεβού με 30 επενδυτές και το στοίχημα της Snappi