Το βαρύ γεωοικονομικό κόστος που έχει προκαλέσει και απειλεί να αυξήσει η κρίση στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη συντονισμένης στάσης των κρατών μελών για να το αντιμετωπίσουν θα βρεθεί στο επίκεντρο της σημερινής άτυπης τηλεδιάσκεψης των υπουργών Ενέργειας των κρατών μελών.

Η συζήτηση αυτή γίνεται σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας γύρω από την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν, κι ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου και της ενέργειας κινούνται εκ νέου ανοδικά, ενώ ο επιπλέον λογαριασμός για τις εισαγωγές καυσίμων της Ευρώπης έχει ήδη ξεπεράσει τα 13 δισ. ευρώ, σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την πίεση τόσο στις οικονομίες των κρατών-μελών όσο και στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.

1

Στο πλαίσιο αυτό οι ευρωπαίοι υπουργοί θα αναζητήσουν συντονισμένη αντίδραση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς ήδη η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρές γεωπολιτικές και γεωοικονομικές συνέπειες για την Ευρώπη, με τα εξωτερικά σοκ να μεταφέρονται πλέον με ένταση στο εσωτερικό της Ένωσης.

Παρότι η φυσική επάρκεια ενεργειακού εφοδιασμού δεν αμφισβητείται προς το παρόν, το οικονομικό κόστος αυξάνεται διαρκώς, επιβαρύνοντας τα δημόσια οικονομικά και περιορίζοντας τα περιθώρια αντίδρασης.

Η σημερινή άτυπη τηλεδιάσκεψη, που ακολουθεί τις συζητήσεις στο Συμβούλιο Ενέργειας της 16ης Μαρτίου και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έχει ως στόχο να διαμορφώσει μια πιο συνεκτική και συντονισμένη ευρωπαϊκή στρατηγική ώστε να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος εκτόξευσης του ενεργειακού κόστους με συνέπειες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και συνολικά την ευρωπαϊκή οικονομία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη να συγκρατηθεί το κόστος ενέργειας, το οποίο για δεύτερη φορά μετά την κρίση του 2022 απειλεί να πλήξει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας ενόψει και της περιόδου αναπλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου, καθώς η Ευρώπη παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από εισαγωγές. Ο κίνδυνος περαιτέρω ανόδου των τιμών τους επόμενους μήνες ενισχύει την ανάγκη για κοινές κινήσεις και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών.

Παράλληλα, αν και η πράσινη μετάβαση και η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελούν τη βασική στρατηγική για τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης, η παρούσα συγκυρία αναδεικνύει τα όρια αυτής της μετάβασης στο βραχυπρόθεσμο επίπεδο. Οι άμεσες επιπτώσεις της κρίσης στις τιμές ενέργειας δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς και την εξέταση εργαλείων έκτακτης ανάγκης.

Απαραίτητη η στήριξη όλων στον Κάθετο Διάδρομο

Από την ελληνική πλευρά θα τονιστεί, στο πλαίσιο αυτό, η ιδιαίτερη σημασία που έχει η προώθηση και επιτάχυνση του Κάθετος Διαδρόμου, μια ενεργειακή υποδομή που μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να συμβάλει στη σταθεροποίηση των τιμών. Αναμένεται να αναδειχθεί ο ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου ως μιας στρατηγικής επιλογής για τη διοχέτευση υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών που θα ενισχύσουν τη σταθερότητα της αγοράς.

Η πρόοδος του έργου συνδέεται πλέον με την ταχεία έγκριση των νέων προϊόντων μεταφοράς από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, μετά και τη μείωση των τελών διέλευσης που ενέκρινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι να μην υπάρξουν καθυστερήσεις ή αντιδράσεις μεταξύ κρατών-μελών, ώστε ο διάδρομος να περάσει από τη φάση του σχεδιασμού στην πραγματική εμπορική λειτουργία.

Η αξιοποίηση της διαδρομής αυτής, που επιτρέπει τη μεταφορά αμερικανικού LNG  προς την ανατολική και κεντρική Ευρώπη, ειδικά στη σημερινή συγκυρία γίνεται κομβικής σημασίας για τη διασφάλιση επαρκών ποσοτήτων φυσικού αερίου σε πιο ανταγωνιστικές τιμές. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, η συντονισμένη στήριξη του Κάθετου Διαδρόμου από όλα τα κράτη-μέλη αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής σταθερότητας της Ευρώπης.

Το στοίχημα, εν τέλει, για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι να κινηθεί με ενιαία στρατηγική, υπερβαίνοντας επιμέρους ανταγωνισμούς και εθνικές προτεραιότητες, ώστε να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία της αγοράς ενέργειας και την προστασία των οικονομιών της σε μια ιδιαίτερα ασταθή συγκυρία.

Διαβάστε επίσης

Αυξάνονται οι πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ντίζελ καθώς τα δεξαμενόπλοια αλλάζουν πορεία

Κάθετος Διάδρομος: Κερδήθηκε η πρώτη μάχη για την καθιέρωσή του – Νέα εποχή για συμφωνίες LNG και ο ρόλος του Εξάρχου

Στο ρυθμό του πετρελαίου χορεύουν οι αγορές: Τι κάνουν μετοχές, ομόλογα, δολάριο