Κατερίνα Μπούκη: Η ισότητα δεν είναι πλέον απροσδιόριστα μακριά

«Η ισότητα δεν είναι πλέον απροσδιόριστα μακριά», εξηγεί στο mononews.gr η Κατερίνα Μπούκη, Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας & Εμπειρίας Επιβατών της ΣΤΑΣΥ, στο πλαίσιο του αφιερώματος «Το πραγματικό ταβάνι δεν είναι γυάλινο. Είναι αντρικό», με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας.

Έχοντας στο ενεργητικό της πολυετή εμπειρία σε υψηλόβαθμες θέσεις, η κα Μπούκη υποστηρίζει ότι ‘’Το λεγόμενο «κλειστό club» της κορυφής έχει αρχίσει να ανοίγει, παρότι σε μεγάλο βαθμό είναι ακόμη ανδροκρατούμενο. Συνειδητές, αλλά και ασυνείδητες προκαταλήψεις εξακολουθούν να υπάρχουν, οι γυναίκες συχνά μπορεί να κρίνονται πιο αυστηρά ή να αμείβονται λιγότερο από άνδρες συναδέλφους τους, διακρίνω όμως σήμερα περισσότερη ευαισθητοποίηση για ισότητα και συμπερίληψη και μεγαλύτερη αποδοχή γυναικών σε ηγετικούς ρόλους’’.

Παράλληλα, η κα. Μπούκη επισημαίνει ότι  «Στην πραγματικότητα, η σωστή εφαρμογή πολιτικών ισότητας μπορεί να δημιουργήσει μια κατάσταση win-win, όπου οι γυναίκες θα κερδίσουν ευκαιρίες, οι άνδρες ισότιμους συνοδοιπόρους στον εργασιακό βίο και οι εταιρείες  παραγωγικότητα και καινοτομία».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης

-Υπάρχει πρόοδος στην παρουσία των γυναικών σε υψηλές θέσεις. Πιστεύετε ότι είναι αποτέλεσμα των ποσοστώσεων ή υπάρχει πραγματική αλλαγή στο εργασιακό περιβάλλον που πλέον έχει ανοίξει το δρόμο για την γυναικεία ανέλιξη;

Η παρουσία των γυναικών σε υψηλές θέσεις τα τελευταία χρόνια είναι πιο αισθητή, ο δρόμος προς την ανέλιξη έχει πράγματι ανοίξει, ωστόσο η απόσταση που χρειάζεται να διανύσουν οι γυναίκες παραμένει μεγάλη.

Η ποσόστωση μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα χρειάζεται να συνδυαστεί με άλλα μέτρα, για να διασφαλιστεί η παρουσία των γυναικών στις θέσεις αυτές.Είναι ένα βήμα για να ξεπεραστούν οι κοινωνικές ανισότητες και προκαταλήψεις. Ελλοχεύει όμως ο κίνδυνος δημιουργίας μιας τοξικής νοοτροπίας και αποδυνάμωσης της σημασίας της ικανότητας και της αξίας μιας γυναίκας.

-Στην πορεία σας μέχρι σήμερα νιώσατε ποτέ ότι φτάσατε σε ένα «αόρατο ταβάνι» που δεν σχετίζεται με ικανότητες αλλά με νοοτροπία του περιβάλλοντος; Εισπράξατε ποτέ σιωπηλή αμφισβήτηση, μειωτικές συμπεριφορές, υποτιμητικό χιούμορ; Η γυναικεία φωνή έχει δύναμη στις αίθουσες συσκέψεων;

Οι δυσκολίες, τα εμπόδια ορατά και μη, τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις συνυπάρχουν στον εργασιακό βίο. Άλλοτε υπερισχύουν και φαντάζουν ανίκητα κι άλλοτε η ίδια η εργασιακή ζωή τα κάνει προσπελάσιμα. Το «ταβάνι» στο οποίο αναφέρεστε  είναι ορατό τις δύσκολες περιόδους, όπου καλείσαι να το κατεδαφίσεις κυριολεκτικά, αρχικά για να αποδείξεις στον ίδιο σου τον εαυτό, ότι μπορείς και στη συνέχεια για να κάνεις το βήμα προς τα εμπρός. Και κάθε φορά που γίνεται το βήμα αυτό, η γυναικεία φωνή γίνεται ολοένα και πιο δυνατή, πιο διαπεραστική.

-Σήμερα μιλάμε για ισότητα και οι γυναίκες έχουν παρουσία στα Δ.Σ., αλλά και σε υψηλές  πολιτικές θέσεις. Όμως, ποιος κρατά πραγματικά την εξουσία λήψης αποφάσεων; Έχει αλλάξει το “members club” της ανώτατης ηγεσίας –Οι άντρες σε θέσεις εξουσίας αντιμετωπίσουν ισότιμα τις γυναίκες;

Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από ένα απλό οι άνδρες ή οι γυναίκες αποφασίζουν. Είναι αλήθεια, πως οι άνδρες εξακολουθούν να κατέχουν την πλειοψηφία των θέσεων εξουσίας, συναντάμε όμως περισσότερες γυναίκες σε ρόλους-κλειδιά. Το λεγόμενο «κλειστό club» της κορυφής έχει αρχίσει να ανοίγει, παρότι σε μεγάλο βαθμό είναι ακόμη ανδροκρατούμενο. Συνειδητές, αλλά και ασυνείδητες προκαταλήψεις εξακολουθούν να υπάρχουν, οι γυναίκες συχνά μπορεί να κρίνονται πιο αυστηρά ή να αμείβονται λιγότερο από άνδρες συναδέλφους τους, διακρίνω όμως σήμερα περισσότερη ευαισθητοποίηση για ισότητα και συμπερίληψη και μεγαλύτερη αποδοχή γυναικών σε ηγετικούς ρόλους.

-Υπάρχουν βαθιά ριζωμένα στερεότυπα –σε γυναίκες και άντρες- που καθορίζουν το μέχρι που μπορεί να φτάσει μια γυναίκα στην ιεραρχία; Ποια θα λέγατε ότι είναι αυτά;

Τα στερεότυπα που επηρεάζουν την επαγγελματική ανέλιξη των γυναικών ακόμα και σήμερα παραμένουν βαθιά ριζωμένα και σε μεγάλο βαθμό λειτουργούν ασυνείδητα, επηρεάζοντας αποφάσεις σε προσλήψεις, προαγωγές και αξιολογήσεις. Για αρχή, υπάρχουν «κλειστοί» επαγγελματικοί χώροι, ανδροκρατούμενοι, που αρνούνται πεισματικά να αποχαρακτηριστούν.

 Επιπλέον, η πορεία μιας γυναίκας ναρκοθετείται από εμπόδια, όπως το μισθολογικό χάσμα, από διλλήματα του τύπου καριέρα ή μητρότητα, από χαρακτηρισμούς που τις αποδίδονται, ότι δεν είναι φυσικές ηγέτιδες ή αρκετά σκληρές και φιλόδοξες.  Χρειάζεται να αποδεικνύει συνεχώς την αξία, τις ικανότητες και τον λόγο που βρίσκεται στην εργασιακή της θέση.

-Τι θα έπρεπε να αλλάξει στους άντρες ηγέτες — και όχι στις γυναίκες — για να μιλήσουμε πραγματικά για ισότητα τα επόμενα δέκα χρόνια;

Οι άνδρες μπορούν να είναι μέρος της λύσης, δεν μπορούν να δώσουν από μόνοι τους όμως τη λύση. Τους κανόνες του παιχνιδιού έχουν συνδιαμορφώσει οι δομές τις εξουσίας και οι επικρατούσες αντιλήψεις. Σίγουρα θα βοηθούσε το να δώσουν χώρο και φωνή οι άνδρες σε γυναίκες συναδέλφους τους, να αναγνωρίσουν τις ανισότητες και να προωθήσουν τις ίσες ευκαιρίες. Θα χρειαστούν ωστόσο πολλά περισσότερα για να φθάσουμε στην πραγματική ισότητα. Η αλλαγή προχωρά, αργά μεν, αλλά η ισότητα δεν είναι πλέον απροσδιόριστα μακριά.

-Από την προσωπική σας εμπειρία ως Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας & Εμπειρίας Επιβατών στη ΣΤΑΣΥ, αλλά και ευρύτερα την πορεία σας, βλέπετε ότι αλλάζει κάτι στην παρουσία γυναικών; Υπάρχουν  αυτοδημιούργητες επιχειρηματίες- γυναίκες όπως υπάρχουν άντρες; 

Είναι αλήθεια, πως πρόοδος σημειώνεται και είναι διαρκής και ορατή σε πολλά επαγγελματικά πεδία. Η παρουσία των γυναικών γίνεται πιο αισθητή, ειδικά σε εταιρείες που επενδύουν σε αυτή. Αλήθεια είναι επίσης, πως τα εμπόδια παραμένουν και σαμποτάρουν την ανέλιξη των γυναικών.

Οι γυναίκες σήμερα δεν συμμετέχουν απλώς, σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνουν με τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες τους την οικονομία όλο και περισσότερο. Θα περιέγραφα ως «έκρηξη» αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια στη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Περισσότερες γυναίκες μπαίνουν στο επιχειρείν σε διάφορους κλάδους, πολλές είναι μάλιστα αυτοδημιούργητες. Θεωρώ, πως οι γυναίκες πλέον βλέπουν πιο εύκολα τον εαυτό τους ως επιχειρηματία. Ίσως να κουράστηκαν να περιμένουν την εξέλιξη μέσα σε μια εταιρεία και παίρνουν την πρωτοβουλία να δημιουργήσουν κάτι δικό τους.

-Ποια είναι τα εμπόδια που σταματούν τις γυναίκες από το να ανέλθουν σε πολιτικές ή διοικητικές θέσεις; Είναι έτοιμοι οι άντρες για πραγματική ισότητα;

Είναι η κοινωνία συνολικά, όχι αποκλειστικά οι άνδρες, που δυσκολεύονται να δώσουν στις γυναίκες πραγματική ισότητα. Οι άνδρες, θέλοντας και μη, θα γίνουν πιο έτοιμοι, όταν η κοινωνία το επιδιώξει και το προσπαθήσει  περισσότερο. Όταν η ίδια η κοινωνία σταματήσει τα βάζει εμπόδια στις γυναίκες και κατανείμει ισάξια τα βάρη στα δυο φύλα, όταν σταματήσει να «τιμωρεί» επαγγελματικά τις γυναίκες μητέρες, όταν γεφυρώσει τα χάσματα μισθολογικά και συμπεριφορικά, όταν καταρρίψει τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, τότε θα μπορούμε να μιλάμε για πραγματική ισότητα.

-Τι πρέπει να γίνει κατά τη γνώμη σας για να ενισχυθούν οι γυναίκες ώστε να διεκδικήσουν ηγετικές θέσεις;

Η στήριξη, η ενδυνάμωση, οι δίκαιες και ίσες ευκαιρίες μπορούν σε ένα εργασιακό περιβάλλον να λειτουργήσουν υπέρ της επαγγελματικής εξέλιξης των γυναικών. Εταιρείες με ισότιμη συμμετοχή γυναικών συχνά εμφανίζουν υψηλότερη παραγωγικότητα, καινοτομία και καλύτερη εταιρική κουλτούρα. Η ενίσχυση των γυναικών, δεν σημαίνει ήττα των ανδρών ή των εταιρειών. Στην πραγματικότητα, η σωστή εφαρμογή πολιτικών ισότητας μπορεί να δημιουργήσει μια κατάσταση win-win, όπου οι γυναίκες θα κερδίσουν ευκαιρίες, οι άνδρες ισότιμους συνοδοιπόρους στον εργασιακό βίο και οι εταιρείες  παραγωγικότητα και καινοτομία.

Ανακαλύψτε το αφιέρωμα
«Το πραγματικό ταβάνι δεν είναι γυάλινο. Είναι αντρικό»