Μπροστά σε μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις της προεδρίας του βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο μιας εξαιρετικά επικίνδυνης στρατιωτικής επιχείρησης με στόχο την κατάσχεση ή καταστροφή του πυρηνικού υλικού του Ιράν. Πρόκειται για σενάριο που, σύμφωνα με αναλύσεις, ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο περίπλοκο και ριψοκίνδυνο από την επιχείρηση εξόντωσης του Οσάμα μπιν Λάντεν το 2011.

Όπως σημειώνουν οι New York Times, η τρέχουσα συγκυρία θυμίζει την περίοδο πριν από 15 χρόνια, όταν οι ΗΠΑ προετοίμαζαν τη μυστική επιχείρηση κατά του ηγέτη της Αλ Κάιντα. Σήμερα, ωστόσο, η πρόκληση αφορά ένα πολύ πιο σύνθετο αντικείμενο: το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

1

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα συνδέσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης με την πυρηνική απειλή της Τεχεράνης, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο «μέσα σε μία ώρα ή μία ημέρα».

Στόχος τα υπόγεια πυρηνικά αποθέματα

Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα, το βάρος πέφτει όλο και περισσότερο στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, οι οποίες εκτιμάται ότι βρίσκονται βαθιά θαμμένες, κυρίως κοντά στην Ισφαχάν.

Μια τέτοια επιχείρηση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη, καθώς υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα για την ακριβή τοποθεσία του υλικού, αλλά και σοβαροί κίνδυνοι σε περίπτωση λανθασμένου χειρισμού. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η καταστροφή αποθηκευμένων ποσοτήτων θα μπορούσε να προκαλέσει διαρροή τοξικών και ραδιενεργών ουσιών ή ακόμη και ανεξέλεγκτες αντιδράσεις.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έχει παραδεχθεί ότι μια τέτοια αποστολή πιθανόν να απαιτούσε ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων επί του εδάφους για την ανάκτηση του υλικού.

Παρά τους κινδύνους, ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος, δηλώνοντας ότι δεν ανησυχεί για τα ρίσκα, ενώ εξετάζει την επιχείρηση υπό την προϋπόθεση ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αποδυναμωθεί επαρκώς από τα συνεχή πλήγματα.

Αβεβαιότητα για τις τοποθεσίες

Ένα από τα βασικά εμπόδια είναι ότι το πυρηνικό υλικό δεν βρίσκεται σε ένα μόνο σημείο. Εκτός από την Ισφαχάν, εκτιμάται ότι ποσότητες μπορεί να βρίσκονται σε εγκαταστάσεις όπως το Φορντό και το Νατάνζ, ακόμη και σε υπόγειες σήραγγες υψηλής προστασίας.

Ο ειδικός σε θέματα πυρηνικών Μάθιου Μπαν προειδοποιεί ότι η μη ανάληψη δράσης ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες, καθώς ένα αποδυναμωμένο αλλά αποφασισμένο καθεστώς θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στο μέλλον.

Το δίλημμα της Ουάσιγκτον

Μετά από σχεδόν τρεις εβδομάδες πολεμικών επιχειρήσεων που έχουν πλήξει σημαντικά τις συμβατικές δυνατότητες του Ιράν, το πυρηνικό του πρόγραμμα παραμένει κρίσιμος παράγοντας ισχύος.

Ο Τραμπ καλείται να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει σε μια περίπλοκη και επικίνδυνη επιχείρηση ή αν θα αποδεχθεί ότι η Τεχεράνη θα διατηρήσει την ικανότητα να επανασυγκροτήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πιο περιορισμένης, μυστικής επιχείρησης στα πρότυπα της επιχείρησης κατά του μπιν Λάντεν ή ακόμη και μιας ευρύτερης στρατιωτικής επέμβασης με χερσαίες δυνάμεις και αεροπορική υποστήριξη.

Σενάρια και διπλωματικές εναλλακτικές

Οι δυσκολίες μιας τέτοιας επιχείρησης ίσως επαναφέρουν στο προσκήνιο διπλωματικές λύσεις. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε προτείνει πρόσφατα τη μείωση του πυρηνικού υλικού σε επίπεδα κατάλληλα για πολιτική χρήση, υπό την επιτήρηση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, με την προϋπόθεση ότι αυτό θα παραμείνει εντός της χώρας.

Το προηγούμενο της επιχείρησης Μπιν Λάντεν

Η επιχείρηση κατά του Οσάμα μπιν Λάντεν αποτελεί σημείο αναφοράς, αν και το σημερινό διακύβευμα θεωρείται σαφώς πιο σύνθετο. Η προετοιμασία της ξεκίνησε χρόνια πριν, όταν οι αμερικανικές υπηρεσίες εντόπισαν κρίσιμα δίκτυα του ηγέτη της Αλ Κάιντα στο Πακιστάν.

Η τελική επιχείρηση εγκρίθηκε από τον τότε πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα και εκτελέστηκε τον Μάιο του 2011 στην πόλη Αμποταμπάντ, με ειδικές δυνάμεις να εξουδετερώνουν τον μπιν Λάντεν μέσα σε λίγα λεπτά.

Σε αντίθεση με εκείνη την επιχείρηση, το σημερινό ενδεχόμενο απαιτεί πολλαπλά σημεία δράσης, μεγαλύτερη στρατιωτική εμπλοκή και διαχείριση ενός εξαιρετικά επικίνδυνου φορτίου, καθιστώντας την απόφαση του Τραμπ ιδιαίτερα κρίσιμη για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

 

Διαβάστε επίσης 

Ρωσία: Η Ευρώπη δεν δείχνει ότι θέλει να συζητήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό με τη Μόσχα

Τουρκία: Χαρακτηρίζει άκυρη τη ΝΟΤΑΜ της Κύπρου – «Δεν θα διστάσουμε να ασκήσουμε τα δικαιώματά μας»

Πιερρακάκης στη Le Monde: «Aληθινή βούληση των κυβερνήσεων να προχωρήσουμε» με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων