Σε φάση αυξημένης προσοχής περνούν οι ελληνικές τράπεζες και συνολικά το Χρηματιστήριο Αθηνών, καθώς η J.P. Morgan και οι στρατηγικοί αναλυτές David Aserkoff και Inga Galeni αλλάζουν στάση απέναντι στην ελληνική αγορά, υποβαθμίζοντάς την από overweight (υπεραπόδοση) σε neutral (ουδέτερη), με φόντο την ένταση στη Μέση Ανατολή και το νέο κύμα ανόδου στις τιμές ενέργειας.

Η κίνηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι ελληνικές τραπεζικές μετοχές βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών χαρτοφυλακίων, έχοντας καταγράψει ισχυρή άνοδο την προηγούμενη περίοδο και αποτελώντας βασικό «στοίχημα» για την ελληνική αγορά.

1

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση της J.P. Morgan, αυτή ακριβώς η υψηλή συμμετοχή των επενδυτών δημιουργεί πλέον έναν νέο κίνδυνο. Οι ελληνικές τράπεζες χαρακτηρίζονται ως «crowded trade», δηλαδή ως θέσεις με μεγάλη συγκέντρωση κεφαλαίων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε απότομες ρευστοποιήσεις εάν αλλάξει το επενδυτικό κλίμα.

Την ίδια στιγμή, η απόφαση να αφαιρεθεί η Τράπεζα Πειραιώς από τη λίστα των κορυφαίων επιλογών (Top 10) της τράπεζας υπογραμμίζει την επιδείνωση του βραχυπρόθεσμου risk-reward (σχέση κινδύνου-απόδοσης) για τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Παρά το discount έναντι των ευρωπαϊκών τραπεζών, η J.P. Morgan εκτιμά ότι οι συνθήκες δεν δικαιολογούν πλέον επιθετική τοποθέτηση.

Η αλλαγή στάσης δεν αφορά μόνο τα επιμέρους θεμελιώδη των τραπεζών, αλλά κυρίως το εξωτερικό περιβάλλον, το οποίο γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικό. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενεργειακή κρίση που πυροδοτείται από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, με τη J.P. Morgan να προειδοποιεί ότι οι αγορές δεν έχουν ακόμη αποτιμήσει πλήρως το εύρος των επιπτώσεων.

Σύμφωνα με την έκθεση, το πετρέλαιο μπορεί να κινηθεί πάνω από τα 80 δολάρια για το μεγαλύτερο μέρος του 2026, ενώ σε σενάρια παρατεταμένης διαταραχής στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ δεν αποκλείεται εκτίναξη ακόμη και προς τα 125–150 δολάρια ανά βαρέλι.

Η εξέλιξη αυτή έχει άμεση σημασία για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς επηρεάζει τόσο τη μακροοικονομική εικόνα, όσο και τη συμπεριφορά των επενδυτών. Ένα περιβάλλον υψηλών τιμών ενέργειας ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, περιορίζει την αγοραστική δύναμη και αυξάνει το κόστος για τις επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πιέσεις στη ζήτηση για νέα δάνεια και στην ποιότητα των χαρτοφυλακίων.

Παράλληλα, οι συνθήκες αυτές ενισχύουν τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμού χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού, που ιστορικά έχει αρνητική επίδραση στις τραπεζικές αποτιμήσεις.

Η J.P. Morgan δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην εξέλιξη των τιμών των διυλισμένων προϊόντων, όπου οι πιέσεις είναι ακόμη εντονότερες από ότι στο αργό πετρέλαιο. Το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει σχεδόν διπλασιαστεί, ενώ προϊόντα όπως το diesel και το jet fuel έχουν καταγράψει εκρηκτική άνοδο, επιβαρύνοντας το ενεργειακό κόστος σε ολόκληρη την οικονομία.

Η Ευρώπη, και κατ’ επέκταση η Ελλάδα, εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς μετά τη διακοπή των ρωσικών ροών έχει αυξήσει την εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή για κρίσιμα ενεργειακά προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή στην προσφορά μπορεί να μεταφερθεί άμεσα στο κόστος παραγωγής και κατανάλωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ελληνικές μετοχές συνολικά, και ειδικά οι τραπεζικές, καθίστανται πιο ευάλωτες σε ένα διεθνές sell-off, ιδιαίτερα μετά το ισχυρό ράλι που προηγήθηκε. Η J.P. Morgan υπενθυμίζει ότι το 2025 ήταν μια χρονιά σημαντικής ανόδου για τις αναδυόμενες αγορές, με αποτέλεσμα οι αποτιμήσεις να έχουν ενισχυθεί και να αφήνουν λιγότερα περιθώρια απορρόφησης αρνητικών εξελίξεων.

Το ιστορικό προηγούμενο του 2022 λειτουργεί ως προειδοποίηση. Τότε, η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία οδήγησε σε πτώση άνω του 30% για τις αναδυόμενες αγορές, με τη μεγαλύτερη πίεση να προέρχεται από τη συμπίεση των αποτιμήσεων και όχι τόσο από την πτώση των εταιρικών κερδών.

Ένας ακόμη παράγοντας που επιβαρύνει την εικόνα είναι η ενίσχυση του δολαρίου, την οποία πλέον προβλέπει η J.P. Morgan. Το ισχυρό δολάριο λειτουργεί παραδοσιακά ως «αντίπαλος» των αναδυόμενων αγορών, καθώς περιορίζει τις κεφαλαιακές ροές προς αυτές και αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης.

Για την Ελλάδα, προστίθεται και μια ακόμη ιδιαιτερότητα, η οποία είναι η μετάβαση προς καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς. Αν και μακροπρόθεσμα αποτελεί θετική εξέλιξη, βραχυπρόθεσμα ενδέχεται να οδηγήσει σε ανακατανομή κεφαλαίων, καθώς μέρος των επενδυτών που δραστηριοποιούνται στις αναδυόμενες αγορές θα περιορίσει την έκθεσή του.

Συνολικά, η J.P. Morgan επιλέγει να μειώσει τον κίνδυνο των χαρτοφυλακίων της και να αυξήσει την έκθεση σε ενεργειακές μετοχές και πιο αμυντικούς τίτλους, εκτιμώντας ότι το περιβάλλον παραμένει αβέβαιο και οι κίνδυνοι ασύμμετροι. Για τις ελληνικές τράπεζες και το Χρηματιστήριο Αθηνών, το μήνυμα είναι σαφές.

Παρά τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών και τις θετικές μεσοπρόθεσμες προοπτικές, το βραχυπρόθεσμο σκηνικό χαρακτηρίζεται από αυξημένη μεταβλητότητα και ανάγκη για πιο επιλεκτική τοποθέτηση. Η Ελλάδα παραμένει στο ραντάρ των επενδυτών, όμως πλέον όχι ως «σίγουρο στοίχημα», αλλά ως αγορά που απαιτεί προσεκτική διαχείριση ρίσκου, σε ένα περιβάλλον όπου η ενέργεια και η γεωπολιτική καθορίζουν τον τόνο των αγορών.

Διαβάστε επίσης:

NBG Securities: Ισχυρή κερδοφορία, αυξημένες διανομές και ανθεκτικότητα για τις ελληνικές τράπεζες το 2025

Χρηματιστήριο: Πάνω από 3 δισ. ευρώ η κεφαλαιοποίηση των ΕΛΠΕ, ιστορικά υψηλά για ΜΟΗ

Χρηματιστήριο: Αν η Τιτάν κλείσει με κέρδη θα είναι η τρίτη ανοδική του μέρα από τις… 25 Φεβρουαρίου!