Η αυξανόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ και οι συνεχείς επιθέσεις σε εμπορικά πλοία φέρνουν στο φως τις αδυναμίες της αμερικανικής προσέγγισης έναντι του Ιράν, σε μια κρίση με σαφείς διεθνείς προεκτάσεις.

Η πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ να καλέσει συμμάχους να συμμετάσχουν σε αποστολές συνοδείας δεξαμενόπλοιων δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, καθώς η ανταπόκριση υπήρξε περιορισμένη και ανομοιογενής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη ενιαίου σχεδιασμού, αποτυπώνει ένα κλίμα ασυνεννοησίας εντός του δυτικού στρατοπέδου.

1

Ανάλυση της The Guardian επισημαίνει ότι η Ουάσινγκτον εμφανίζεται χωρίς σαφή στρατηγική για τη διαχείριση της κρίσης, ενώ δείχνει να αιφνιδιάζεται από τις επιπτώσεις των ίδιων των επιλογών της στην περιοχή.

Ασύμμετρη απάντηση και πίεση στη ναυτιλία

Η έκκληση των ΗΠΑ προς χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιαπωνία και η Κίνα ανέδειξε την έλλειψη διεθνούς συντονισμού σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη θαλάσσια ασφάλεια.

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη, με περιορισμένες συμβατικές δυνατότητες, υιοθετεί ασύμμετρες τακτικές: επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, απειλές σε βασικές ναυτιλιακές αρτηρίες και χρήση θαλάσσιων drones διαμορφώνουν ένα νέο επιχειρησιακό περιβάλλον. Οι τακτικές αυτές αποδεικνύονται ιδιαίτερα αποτελεσματικές απέναντι σε μια δύναμη που βασίζεται κυρίως σε παραδοσιακά στρατιωτικά μέσα.

Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, τουλάχιστον 16 πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις, οδηγώντας πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και επιβαρύνει την ενεργειακή ασφάλεια.

Περιορισμένες δυνατότητες και επιφυλακτικοί σύμμαχοι

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται σε πλήγματα κατά ιρανικών ναυτικών στόχων και πυραυλικών εγκαταστάσεων, χωρίς όμως να εξαλείφεται η απειλή χαμηλής έντασης. Η προστασία της εμπορικής ναυτιλίας παραμένει δύσκολη, ακόμη και με την παρουσία ισχυρών ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή.

Η στάση των συμμάχων καταδεικνύει επίσης επιφυλακτικότητα. Η Ιαπωνία επικαλείται νομικά εμπόδια και δηλώνει ότι δεν έχει λάβει επίσημο αίτημα, ενώ η Κίνα αποφεύγει να τοποθετηθεί δημόσια. Στην Ευρώπη, η Γαλλία διατηρεί παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειος, χωρίς ωστόσο να δείχνει πρόθυμη να μεταφέρει δυνάμεις στο Ορμούζ εν μέσω κλιμάκωσης. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ενισχύσει τη στρατιωτική του παρουσία, αλλά οι διαθέσιμες δυνάμεις παραμένουν περιορισμένες.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει την ενίσχυση της αποστολής EUNAVFOR ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει πρόθεση επέκτασης της δράσης της στα Στενά του Ορμούζ.

Στρατηγικό έλλειμμα και γεωπολιτικές τριβές

Η περιορισμένη διεθνής κινητοποίηση ενισχύει την εικόνα μιας κρίσης που δεν αντιμετωπίζεται ως κοινή προτεραιότητα. Την ίδια στιγμή, οι πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συνοδευόμενες από αιχμές για το μέλλον της Συμμαχίας, προκαλούν πρόσθετες πολιτικές εντάσεις.

Όπως υπογραμμίζεται, η γεωγραφική εμβέλεια του ΝΑΤΟ δεν καλύπτει άμεσα την περιοχή του Περσικού Κόλπου, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τη δυνατότητα συντονισμένης δράσης.

Σε πρακτικό επίπεδο, η υλοποίηση ασφαλών ναυτικών συνοδειών απαιτεί σημαντικούς πόρους: εκτιμήσεις κάνουν λόγο για έως και δέκα πολεμικά πλοία προκειμένου να προστατευτεί περιορισμένος αριθμός δεξαμενόπλοιων, καλύπτοντας μόνο μικρό μέρος της συνολικής θαλάσσιας κυκλοφορίας.

Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η κρίση στον Περσικός Κόλπος αναδεικνύει ένα βαθύτερο έλλειμμα στρατηγικού σχεδιασμού. Η απουσία μιας συνεκτικής και μακροπρόθεσμης πολιτικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες δυσχεραίνει όχι μόνο τη διαχείριση της κατάστασης, αλλά και τη συγκρότηση μιας αποτελεσματικής διεθνούς απάντησης.

 

Διαβάστε επίσης 

Πάνω από 30 ώρες έκαιγε η φωτιά στο USS Gerald R. Ford, λέει η NYT – Δύσκολες συνθήκες για το πλήρωμα

Οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν ξανά περί τα 100 δολάρια το βαρέλι

Οικογένεια Κουλουκουντή: Τα θρυλικά Liberties, η κυριαρχία στις θάλασσες, η διαμάχη με την καλλονή Τάρα και το… Οσκαρ της Κασσάνδρας