Η τεχνητή νοημοσύνη ανεβάζει το ρεύμα; Ξεκίνησαν οι πρώτες αντιδράσεις για τα μεγάλα data centers

Οι εταιρείες που ανταγωνίζονται για την κατασκευή της τεράστιας υποδομής που απαιτεί η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες αντιδράσεις σχετικά με το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς νοικοκυριά και πολιτικοί αναρωτιούνται αν τα data centers συμβάλλουν στην αύξηση των λογαριασμών ρεύματος.

Ωστόσο, πρόσφατη έκθεση της SemiAnalysis, εταιρείας ερευνών στον κλάδο των ημιαγωγών, που επικαλείται το CNBC, υποστηρίζει ότι η επέκταση των data centers αποτελεί μόνο ένα μέρος της εικόνας. Σύμφωνα με την έκθεση, ο σχεδιασμός της αγοράς ενέργειας και οι πολιτικές αποφάσεις παίζουν συχνά μεγαλύτερο ρόλο στις αυξήσεις των τιμών από ό,τι η ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης από μόνη της.

Από την αγροτική Βιρτζίνια των ΗΠΑ έως την έρημο της Αριζόνα, κοινότητες που μέχρι πρόσφατα υποδέχονταν θετικά τις επενδύσεις των τεχνολογικών εταιρειών αρχίζουν πλέον να αντιδρούν στην ανάπτυξη data centers. Οι κάτοικοι εκφράζουν ανησυχίες ότι οι εγκαταστάσεις αυτές — οι οποίες κατασκευάζονται από τους λεγόμενους hyperscalers τεχνητής νοημοσύνης — ασκούν μεγάλη πίεση στα τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα και αυξάνουν το ενεργειακό κόστος για όλους τους καταναλωτές.

Από το 2020, οι τιμές του οικιακού ηλεκτρικού ρεύματος στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξηθεί πάνω από 36%, από 12,76 σεντς ανά κιλοβατώρα σε 17,44 σεντς τον Φεβρουάριο του 2026. Σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη της U.S. Energy Information Administration, αναμένεται να φτάσουν τα 19,01 σεντς ανά κιλοβατώρα έως τον Σεπτέμβριο του 2027.

«Οι λιανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό από το 2022 και αναμένουμε ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται έως το 2026», ανέφερε η U.S. Energy Information Administration σε έκθεσή της τον Μάρτιο του 2025, πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.

Μάλιστα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναγνώρισε πρόσφατα το πρόβλημα για τον κλάδο, δηλώνοντας ότι τα data centers «χρειάζονται λίγη βοήθεια στις δημόσιες σχέσεις».

Οι μηχανισμοί τιμολόγησης της ενέργειας

Οι λιανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες αντικατοπτρίζουν το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλους παράγοντες όπως φόρους και επενδύσεις των εταιρειών κοινής ωφέλειας για την αναβάθμιση παλαιών υποδομών.

Η SemiAnalysis υποστήριξε ότι ένας σχετικά άγνωστος μηχανισμός τιμολόγησης της αγοράς, γνωστός ως Base Residual Auction, ευθύνεται για μεγάλο μέρος των έντονων αυξήσεων στις τιμές ενέργειας στην περιοχή του PJM Interconnection. Πρόκειται για έναν περιφερειακό διαχειριστή ηλεκτρικού δικτύου που εξυπηρετεί 13 πολιτείες της ανατολικής ακτής και φιλοξενεί hyperscale data centers όπως η Google, η Anthropic και η Amazon.

Στο πλαίσιο αυτού του μηχανισμού, οι καταναλωτές πληρώνουν για τις αναμενόμενες δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας έως και δύο χρόνια νωρίτερα, προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής παραγωγική ικανότητα σε περιόδους υψηλής ζήτησης, όπως κατά τη διάρκεια καυσώνων ή ισχυρών χειμερινών καταιγίδων.

Οι μελλοντικές τιμές υπολογίζονται βάσει προβλέψεων ζήτησης μέσω προσομοιώσεων με ιδιόκτητα μοντέλα. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με όλα τα μοντέλα πρόβλεψης, οι υποθέσεις δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τις πραγματικές συνθήκες.

Σύμφωνα με την SemiAnalysis, οι προβλέψεις του PJM Interconnection συχνά υπερεκτιμούν τη μελλοντική ζήτηση, ιδιαίτερα επειδή πολλά προγραμματισμένα data centers στην περιοχή αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην κατασκευή λόγω χρόνιας έλλειψης μνήμης.

Η έκθεση συγκρίνει το PJM με ένα άλλο ενεργειακό δίκτυο που διαχειρίζεται το Electric Reliability Council of Texas, όπου — σύμφωνα με την ίδια — οι τιμές έχουν παραμείνει σχετικά σταθερές από το 2022, παρά την ανάπτυξη μεγάλων συγκροτημάτων data centers από εταιρείες όπως η OpenAI, η Anthropic και η Google.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η ρύθμιση των ηλεκτρικών δικτύων είναι αποκεντρωμένη και μοιράζεται μεταξύ πολιτειών και παρόχων κοινής ωφέλειας, ο σχεδιασμός της αγοράς καθορίζει συχνά τον τρόπο με τον οποίο μετακυλίονται τα πρόσθετα κόστη στα νοικοκυριά.

Η U.S. Energy Information Administration σημείωσε επίσης ότι υπάρχουν σημαντικές περιφερειακές διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Σε περιοχές όπου οι τιμές είναι ήδη υψηλές, οι αυξήσεις μπορεί να ξεπεράσουν τον εθνικό μέσο όρο.

«Σε μια αγορά δυναμικότητας με περιορισμούς όπως το PJM, οι τιμές έχουν αυξηθεί δραματικά καθώς αυξάνεται η ζήτηση από data centers. Ωστόσο, άλλες αγορές επιτρέπουν πιο άμεση κατανομή του κόστους», δήλωσε η Maeghan Rouch, εταίρος στην Bain & Company.

Η ίδια πρόσθεσε ότι δεν είναι πάντα σαφές τι ακριβώς προκαλεί την αύξηση των τιμών για τους καταναλωτές, καθώς επενδύσεις σε τοπικά δίκτυα — όπως η ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός τους — ή ακόμη και ο γενικός πληθωρισμός μπορούν επίσης να επηρεάσουν τους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Οι δεσμεύσεις των τεχνολογικών κολοσσών

Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχουν προσπαθήσει να κατευνάσουν τις ανησυχίες σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας, δεσμευόμενες είτε να καλύψουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας των έργων τους είτε να επενδύσουν σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Τον Ιανουάριο, η Microsoft παρουσίασε ένα σχέδιο πέντε σημείων, το οποίο περιλαμβάνει δέσμευση να καλύψει οποιοδήποτε πρόσθετο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας προκύψει από τα data centers της, καθώς και άλλες επενδύσεις στις τοπικές κοινότητες. Τον Φεβρουάριο ακολούθησε παρόμοια πρωτοβουλία από την Anthropic.

Πιο πρόσφατα, ο Τραμπ κάλεσε στελέχη κορυφαίων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης στον Λευκό Οίκο για να επιβεβαιώσουν τη λεγόμενη Ratepayer Protection Pledge, μια δέσμευση ότι τα έξοδα από νέα data centers τεχνητής νοημοσύνης δεν θα μετακυλιστούν στους Αμερικανούς καταναλωτές.

Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές αμφισβητούν το κατά πόσο τέτοιες δεσμεύσεις είναι βιώσιμες, δεδομένου ότι πολλοί hyperscalers δυσκολεύονται ακόμη να εμφανίσουν κέρδη.

«Το πρόβλημα είναι ότι ο κλάδος δεν βγάζει ακόμη χρήματα, κάτι που αυξάνει την πίεση», δήλωσε ο Marc Einstein, διευθυντής έρευνας στην Counterpoint Research.

Όπως σημείωσε, οι hyperscalers θα πρέπει να εξηγήσουν με σαφήνεια πώς σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο κόστος ενέργειας. «Αν παραμείνουν σιωπηλοί, αυτό θα δώσει χώρο στις φήμες να διογκωθούν», προειδοποίησε.

Παράλληλα, πολλές εταιρείες τεχνολογίας έχουν δεσμευτεί να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες των data centers μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σύμφωνα με τον Chris Howard της JLL, αυτές οι εναλλακτικές πηγές θα γίνουν ολοένα και πιο σημαντικές, καθώς η αυξανόμενη ζήτηση για data centers παγκοσμίως δημιουργεί ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα ενέργειας.

«Ο μέσος χρόνος αναμονής για σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο στις βασικές αγορές data centers κυμαίνεται ήδη μεταξύ τεσσάρων και έξι ετών, ενώ σε πόλεις όπως το Τόκιο μπορεί να φτάσει έως και τα δέκα χρόνια», ανέφερε.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτές οι ελλείψεις ενέργειας θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σημαντικές ευκαιρίες για τους παραγωγούς ενέργειας, ιδιαίτερα στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών.

Ωστόσο, ο σκεπτικισμός απέναντι στις δεσμεύσεις για ανανεώσιμη ενέργεια στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση εγείρει ερωτήματα για το πόσο θα προχωρήσουν αυτές οι πρωτοβουλίες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρά τις αμφιβολίες, οι αναλυτές εκτιμούν ότι είναι προς το συμφέρον των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.

«Σίγουρα θα ήταν καλύτερο για τη δημόσια εικόνα τους», κατέληξε ο Einstein, προειδοποιώντας ότι η έντονη κοινωνική αντίδραση θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει τις ρυθμιστικές αρχές στην επιβολή νέων κανόνων για τους hyperscalers — κάτι που οι εταιρείες θέλουν να αποφύγουν.

 

Διαβάστε επίσης 

TP Greece: Πρωτοβουλία ενδυνάμωσης 700 γυναικών με δεξιότητες AI και σύγχρονα εργαλεία επαγγελματικής ανάπτυξης

BofA: Τον Ιούνιο η πρώτη μείωση επιτοκίων της Τράπεζας της Αγγλίας λόγω ανόδου των τιμών ενέργειας

Goldman Sachs για πετρέλαιο: Πάνω από τα $100 το βαρέλι για όλο τον Μάρτιο και μετά πτώση – Πού θα φτάσει