Η φράση του Κυριάκου Πιερρακάκη πως «στην πολιτική και στην οικονομία, σε ανησυχεί περισσότερο το απρόβλεπτο ή εκείνο το οποίο είναι «unknown-unknown», αυτό που δεν ξέρεις ότι δεν ξέρεις» είναι χαρακτηριστική για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα, όχι μόνο στο οικονομικό επιτελείο, αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, έχουν επαναφέρει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στο «ψυχολογικό» όριο των 100 δολαρίων, με αποτέλεσμα διεθνείς αναλυτές να μιλούν για τον κίνδυνο επιβράδυνσης της παγκόσμιας ανάπτυξης και ανόδου του πληθωρισμού.

1

Ενδεικτική είναι και η δήλωση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Βάλντις Ντομπρόβσκις πως «εάν η κρίση παραταθεί, με περισσότερες διαταραχές στις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ για την ευρωπαϊκή οικονομία», καθώς οι τιμές αυξάνονται και η ανάπτυξη σταματά.

Αυτά τα «σύννεφα» όμως, δείχνουν πως θα καλύψουν και τη χώρα μας. Άκρως ενδεικτική είναι η νέα μελέτη της Eurobank και στο ένθετο «7 ΗΜΕΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» η οποία κάνει λόγο για τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά πως «για το 2026, η πολεμική σύρραξη στην ευρύτερη περιοχή απειλεί με στασιμοπληθωριστικές επιδράσεις, εφόσον επεκταθεί χωρικά και χρονικά».

Μια διατήρηση των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι θα πυροδοτήσει αυξήσεις των τιμών στα καύσιμα, αναζωπύρωση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της ανάπτυξης και κατ’ επέκταση πίεση σε εισοδήματα πολιτών και επιχειρήσεων.

Ανάλυση του Προέδρου του ΚΕΠΕ Παναγιώτη Πετράκη (με τη συνεργασία του καθηγητή του ΕΚΠΑ Παντελή Κωστή και του συνεργάτη του Κέντρου Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης του ΕΚΠΑ Γιώργου Βασίλη) αναφέρει πως στο σενάριο η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή να διατηρηθεί για άλλους 1-3 μήνες, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να διαμορφωθούν κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι το 2026 και στα 70 δολάρια το 2027, με περαιτέρω αποκλιμάκωση τις επόμενες χρονιές.

Η επίπτωση στην ελληνική οικονομία δεν θα ήταν αμελητέα: περιορισμός της ανάπτυξης φέτος στο 1,8% (από 2,1% στο βασικό σενάριο), το 2027 στο 1,6% και στο 1,4% το 2028, για να αυξηθεί ελάχιστα μέχρι και το 2030. Προσωρινές θα ήταν όμως και οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Φέτος θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 3,8% (από 2,3% στο βασικό σενάριο) για να υποχωρήσει το 2027 στο 1,3%, το 2028 στο 1,4%, για να σταθεροποιηθεί στο 1,8% μέχρι το 2030.

Οι επιπτώσεις θα είναι πολύ μεγαλύτερες σε κάθε άλλο, πιο δυσμενές σενάριο με κριτήριο τη διάρκεια των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Όλες οι εκτιμήσεις σε αυτή την περίπτωση μιλούν για περιορισμό της ανάπτυξης, αύξηση του πληθωρισμού, διεύρυνση στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και αύξηση στο κόστος δανεισμού της χώρας.

Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Μπορεί το ΤΑΑ να ήρθε να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες μετά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση από τον πόλεμο της Ουκρανίας, ωστόσο φαίνεται πως θα λειτουργήσει ως «εργαλείο» και σε αυτή την οικονομική αναταραχή. «Το ΤΑΑ παρέχει μία αντιστάθμιση της αστάθειας του εξωτερικού περιβάλλοντος, λειτουργώντας ως αντικυκλικό εργαλείο» σημειώνει η μελέτη της Eurobank.

«Η επιτάχυνση των δράσεων για την μεγιστοποίηση της απορρόφησης του ΤΑΑ θα στηρίξει την ζήτηση κατά το τρέχον έτος. Ωστόσο, σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο, η ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση της απασχόλησης, όπως συνέβη μέχρι τώρα, αλλά απαιτείται ταχύτερη άνοδος της παραγωγικότητας. Ως εκ τούτου, το βασικό ζητούμενο είναι η αποτελεσματικότερη διάθεση των διαθέσιμων πόρων, και όχι απλώς η απορρόφησή τους, καθώς και η προσέλκυση περισσότερων και ποιοτικότερων ιδιωτικών επενδύσεων μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο επενδυτικό περιβάλλον, με τελικό στόχο τον αναπροσανατολισμό του παραγωγικού μας υποδείγματος προς την κατεύθυνση της ενσωμάτωσης περισσότερης γνώσης και καινοτομίας στο προϊοντικό μείγμα», σημειώνει η ίδια μελέτη.

Διαβάστε επίσης

Πότε η ΑΑΔΕ θα πληρώσει τις νέες αγροτικές επιδοτήσεις – Όλο το χρονοδιάγραμμα

Στουρνάρας: Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αυξάνει τους κινδύνους για ανάπτυξη και πληθωρισμό

Εθνική Τράπεζα: Με δυναμική το 2026 η ελληνική οικονομία, παρά τους κραδασμούς της Μέσης Ανατολής