Μεσολόγγι: Η ηρωική Έξοδος και η συλλογική μνήμη

Tο ακρόπρωρο του πλοίου «Άρης» του Ανδρέα Μιαούλη, που ηγείτο στις επιχειρήσεις ανεφοδιασμού του πολιορκούμενου Μεσολογγίου. Τμήμα του τυπογραφείου της πόλης, όπου τυπώνονταν τα «Ελληνικά Χρονικά». Επιστολές από το Αρχείο Κώστα Μπότσαρη, όπου διαγράφεται η απελπισμένη πορεία μέχρι την Έξοδο.

Το «Σχέδιο της Φρουράς του Μεσολογγίου» του μηχανικού Μιχαήλ Κοκκίνη. Και ο πίνακας του Θεοδώρου Βρυζάκη «Η Θυσία του Καψάλη» από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι μερικά από τα ιστορικά αντικείμενα και έργα τέχνης, που ταξιδεύουν για πρώτη φορά στο Μεσολόγγι με αφορμή την 200ή επέτειο της ηρωικής Εξόδου, χάρις στην έκθεση που διοργανώνουν το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας από τις 20 Μαρτίου. Ένα σύνολο μοναδικών κειμηλίων, ζωγραφικών και χαρακτικών έργων, προσωπικών αντικειμένων, όπλων, ενδυμασιών, μεταλλίων και παρασήμων που προέρχονται από τις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. Αλλά και έγγραφα, εφημερίδες και φωτογραφίες από το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων και το Φωτογραφικό Αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος.

Με τίτλο «Έξοδος, 1826-2026» η έκθεση, που θα φιλοξενηθεί στο Μέγαρο Χρυσόγελου αποτελεί μία συνοπτική παρουσίαση των γεγονότων της Β΄ Πολιορκίας του Μεσολογγίου, καθώς και του αντίκτυπου που προκάλεσε, με την επίδρασή της να βαραίνει ουσιαστικά στην διαμόρφωση της εθνικής συλλογικής μνήμης.

Τα ιστορικά γεγονότα

Οι προσωπογραφίες των Εξοδιτών και οι κατάλογοι αιχμαλώτων και πεσόντων της Εξόδου, που ο επισκέπτης μπορεί να «ξεφυλλίσει» σε διαδραστικό flipping book συνιστούν ένα ιδιαίτερο σύνολο, που παρουσιάζεται στο πρώτο μέρος της έκθεσης, που είναι αφιερωμένο στα ιστορικά γεγονότα: Την Οολιορκία, την Έξοδο και τελικά τη Μνήμη. Εδώ παρουσιάζονται ακόμη, δύο ελαιογραφίες από τη συλλογή Μιχάλη και Δήμητρας Βαρκαράκη, συγκεκριμένα «Οι εναπομείναντες της φρουράς του Μεσολογγίου βάζουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη» του A. Jaquème και η «Σκηνή από την πολιορκία του Μεσολογγίου» του Horace Vernet. Όπως επίσης, τεκμήρια από τους επετειακούς εορτασμούς των 100 και 150 χρόνων της Εξόδου.

Αποτέλεσμα της συνεργασίας εξάλλου, με το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία του Μεσολογγίου είναι η αναφορά στις αλυκές που διατρέχει την έκθεση: Τέσσερεις υποενότητες με γενικό τίτλο «Το άλας του Αγώνα», που συνθέτουν μέσω του κινουμένου σχεδίου, μια ενιαία αφήγηση η οποία αναδεικνύει τη σύνδεση του αλατιού με τη συνθήκη της πολιορκίας.

Συμβολισμοί σήμερα

Αποτυπώσεις της Εξόδου στη δημόσια ιστορία αναπτύσσονται στο δεύτερο μέρος της έκθεσης και μέσω αυτών προβάλλονται οι συμβολισμοί και οι προσλήψεις του γεγονότος σε συνθέσεις προσιτές στο νεανικό κοινό. Είναι οι φιγούρες Εξοδιτών και σκηνικές συνθέσεις του θεάτρου σκιών, έργα του Θανάση Τζοΐτη. Επίσης «Το τυπογραφείο του Μεσολογγίου», «Η μάχη της Κλείσοβας» και «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» σε διοράματα με φιγούρες Playmobil ειδικής κατασκευής, έργα του Άγγελου Γιακουμάτου και της Βασιλικής Φατή. Και ακόμη, σελίδες από το graphic novel «21: Η Μάχη της Πλατείας» του Αντώνη Νικολόπουλου (Soloup), όπου περιλαμβάνεται μια εικονογραφημένη αφήγηση βασισμένη στα γεγονότα, όπως τα κατέγραψε στα απομνημονεύματά του ο Νικόλαος Κασομούλης. Τα αντίστοιχα μάλιστα, κεφάλαια του βιβλίου (εκδόσεις Ίκαρος, 2021) θα είναι προσβάσιμα μέσω διαδραστικού flipping book.

Την επιμέλεια της έκθεσης, που τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού έχουν επιμελήτριες του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, η ιστορικός τέχνης Νατάσα Καστρίτη, η ιστορικός Ρεγγίνα Κατσιμάρδου και η μουσειολόγος Ιφιγένεια Βογιατζή. Τόσο η έκθεση όσο και η επετειακή έκδοση – λεύκωμα που την συνοδεύει έχουν αποκλειστικό χορηγό την Τράπεζα Πειραιώς στο ευρύ πλέγμα δράσεών για τον πολιτισμό, με στόχο την ενίσχυση της ιστορικής γνώσης, της συλλογικής μνήμης και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, συνδέοντας το παρελθόν με τις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος.
Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις 15 Οκτωβρίου.

Επιστολή του Ιάκωβου Μάγερ προς τον συνδρομητή των «Ελληνικών Χρονικών» στην Κεφαλονιά, Μιχαήλ Σικελιανό. Μεσολόγγι, 20 Ιουνίου 1824. Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων ΙΕΕΕ

Διαβάστε επίσης:
Γιατί ο Mister Xiaomi επενδύει στο NFL μέσω των Μαϊάμι Ντόλφινς

Με το βλέμμα στα επιτόκια η ΕΚΤ για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων

Γιώργος Προκοπίου… όπως Ωνάσης και Νιάρχος: Τα πλοία του αψηφούν τους πυραύλους στα Στενά του Ορμούζ – Αφιέρωμα της WSJ