Με μικρές φραστικές αλλαγές στην εξήγηση της απένταξης της Διώρυγα GAS από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) για την περίοδο 2026-2035, υποβλήθηκε η πρόταση του Διαχειριστή, ΔΕΣΦΑ στη ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) και τέθηκε σε Διαβούλευση μέχρι την Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026.

Σημειώνεται ότι ο ΔΕΣΦΑ κάθε χρόνο υποβάλλει στο Ρυθμιστή το πρόγραμμα με τις επενδύσεις που σχεδιάζει την επόμενη δεκαετία, ανανεώνοντας το Δεκαετές της προηγούμενης χρονιάς.

1

Φέτος έθεσε κατευθείαν σε διαβούλευση το δεκαετές Πρόγραμμα Επενδύσεων για τα έτη 2026-2035 (ύψους 984 εκ. ευρώ) ανανεώνοντας με μικρές αλλαγές το προηγούμενο πρόγραμμα 2025-2034.

Τόσο στο νέο δεκαετές επεδνυτικό πρόγραμμα όπως και στο προηγούμενο ο ΔΕΣΦΑ έχει απεντάξει δύο επενδύσεις που είναι απαραίτητες για να προχωρήσει η επένδυση που σχεδιάζει η Μότορ Όιλ στο FSRU (τερματικό σταθμός αεριοποίησης LNG) της θυγατρικής της Διώρυγα GAS. Οι δύο απαραίτητες επενδύσεις είναι ο Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη σύνδεση του FSRU διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά και τα δύο απαραίτητα για να συνδεθεί το σχεδιαζόμενο FSRU με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου.

Το θέμα αυτό έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της Motor Oil, όπως εκφράστηκε στην τοποθέτησή της στην διαβούλευση του ΔΕΣΦΑ στο προηγουμενο δεκαετές 2025-2034. καθώς χωρίς τα έργα αυτά στο επενδυτικό προγραμμα του ΔΕΣΦΑ χάνεται η επενδυτική ορατότητα του σχεδιαζόμενου έργου.

Τι λέει ο ΔΕΣΦΑ στο νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης

Στο νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2035 που είναι από χθες σε διαβούλευση, στη σχετική παράγραφο για την απένταξη των έργων που είναι απαραίτητα για το FSRU της Motor Oil, ο Διαχειριστής αναφέρει ότι:

Απεντάσσει το Μετρητικό και Ρυθμιστικό Σταθμό για τη σύνδεση με το FSRU της Διώρυγα GAS καθώς η υλοποίηση του εν λόγω Έργου Σύνδεσης τελούσε υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης εκπλήρωσης συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων του φορέα υλοποίησης του έργου, Διώρυγα Gas Α.Ε. Και συνεχίζει: «Δεδομένου ότι αυτές δεν εκπληρώθηκαν εμπρόθεσμα, επήλθε η λύση της σχετικής σύμβασης σύμφωνα με τους όρους της και τις οικείες κανονιστικές διατάξεις, και συνακόλουθα το Έργο Σύνδεσης απεντάσσεται από το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης».

Το δεύτερο έργο που απεντάσσει είναι ο διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά. Όπως αναφέρει, «το έργο αυτό συνδέθηκε με το Έργο Σύνδεσης της παραγράφου 1 ανωτέρω και η υλοποίησή του υπόκειτο στην τελική επενδυτική απόφαση του φορέα υλοποίησης του έργου, Διώρυγα Gas Α.Ε. Η απένταξη του Έργου Σύνδεσης από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης για τους προαναφερθέντες λόγους επιφέρει και την απένταξη του εν θέματι έργου».

Στο προηγούμενο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2025-2034 που ήταν μέχρι πριν λίγο καιρό σε διαβούλευση από το ΔΕΣΦΑ, στην αντίστοιχη παράγραφο ανέφερε ότι , επήλθε η λύση της σχετικής σύμβασης σύμφωνα με τις οικείες κανονιστικές διατάξεις, (στο νέο πρόγραμμα πρόσθεσε και τη φράση σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης). Επίσης στο προηγούμενο Πρόγραμμα ανέφερε ότι η απένταξη του Έργου Σύνδεσης από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης για τους προαναφερθέντες λόγους επιφέρει και τον αποκλεισμό του έργου, ενώ στο νεότερο η λέξη αποκλεισμός έφυγε.

Σύμφωνα με πηγές, οι μικρές αυτές αλλαγές, από τη μια υποδηλώνουν μια μεγαλύτερη διαλακτικότητα, αφού το έργο δεν αποκλείεται αλλά απλά απεντάσσεται και από την άλλη θυμίζουν ότι η απόφαση του ΔΕΣΦΑ βασίζεται στους όρους της σύμβασης. Πηγές αναφέρουν, ότι υπό τη ΡΑΕΕΥ πραγματοποιείται διαβούλευση μεταξύ των δύο πλευρών, με στόχο να βρεθεί μια μέση λύση, που θα υιοθετηθεί στο τελικό κείμενο της ΡΑΑΕΥ στο οποίο θα καταλήξει μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης.

Σημειώνεται ότι, όταν σε έργα υποδομών φυσικού αερίου γίνεται λόγος για «μη εμπρόθεσμη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων», αυτό συνήθως αφορά κρίσιμα ορόσημα που προβλέπονται στη Σύμβαση Σύνδεσης με τον Διαχειριστή. Πρόκειται για δεσμευτικά βήματα που αποδεικνύουν ότι το έργο έχει περάσει από το στάδιο της πρόθεσης στη φάση της πραγματικής υλοποίησης. Αν κάποιο από αυτά τα ορόσημα δεν τηρηθεί εντός των συμφωνημένων προθεσμιών, ο Διαχειριστής έχει τη δυνατότητα, βάσει σύμβασης και ρυθμιστικού πλαισίου, να λύσει τη σύμβαση και να απεντάξει το έργο από τον επενδυτικό του σχεδιασμό.

Τέτοιες υποχρεώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν την κατάθεση εγγυητικών επιστολών, την υπογραφή σύμβασης δέσμευσης δυναμικότητας, το μάρκετ τεστ, τη λήψη Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID), την εξασφάλιση αδειοδοτήσεων και χρηματοδότησης ή την καταβολή προκαθορισμένων τελών σύνδεσης.

Τι άλλο άλλαξε στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2035

Το Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2035, είναι συνολικού προϋπολογισμού περίπου 984 εκατ. ευρώ, και υπάρχει μείωση περίπου 36 εκατ. € στο συνολικό ύψος επενδύσεων από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2025-2034 που ήταν 1,02 δισ..

Στο Πρόγραμμα 2026-2035 προβλέπεται πλέον η σύνδεση μόνο της Πτολεμαΐδας V (τη μονάδα παραγωγής ενέργειας της ΔΕΗ που σήμερα είναι λιγνιτική αλλά πρόκειται να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου και χρειάζεται σύνδεση με το δίκτυο του ΔΕΣΦΑ), με αγωγό μήκους 10 χιλιομέτρων και την κατασκευή ενός μόνο μετρητικού σταθμού.

Ο προϋπολογισμός γίνεται 29 εκατ. ευρώ, όταν το προηγούμενο προέβλεπε τη σύνδεση τόσο της Πτολεμαΐδας V όσο και του Αγίου Δημητρίου με το δίκτυο, μέσω αγωγού μήκους 30 χιλιομέτρων και την κατασκευή δύο Μετρητικών/Ρυθμιστικών Σταθμών (M/R) και προϋπολογισμό 69 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με την περίληψη του σχεδίου, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως καύσιμο-γέφυρα έως το 2050, παρέχοντας ευελιξία στο ηλεκτρικό σύστημα με αυξανόμενο μερίδιο ΑΠΕ, ενώ το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και του Κλίμα 2025, το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και τη στρατηγική RePowerEU της ΕΕ.

Οι βασικοί άξονες των επενδύσεων

Από τα 984 εκατ. ευρώ, περίπου 179 εκατ. ευρώ αφορούν νέα έργα εντός της τριετούς περιόδου ανάπτυξης (2026-2028), με έμφαση:

  • Στη σύνδεση νέων χρηστών, όπως η Πτολεμαΐδα V με αγωγό μήκους 10 χλμ. έτοιμο για μεταφορά υδρογόνου.
  • Στην επέκταση σε νέες περιοχές, με εμβληματικό έργο την τροφοδοσία Ηπείρου και Αγρινίου μέσω αλυσίδας small scale LNG (ssLNG), που περιλαμβάνει δορυφορικό σταθμό στην Ηγουμενίτσα και αγωγό 68 χλμ. προς Ιωάννινα.
  • Στην ενίσχυση της Ρεβυθούσας, με δεύτερη θέση φόρτωσης βυτιοφόρων και ψηφιακές αναβαθμίσεις.
  • Στην αναβάθμιση και ανθεκτικότητα του συστήματος, μέσω έργων ICT (έργων τεχνολογίας και πληροφορικής), συστημάτων μέτρησης και ελέγχου, αλλά και συντήρησης των εγκαταστάσεων ΥΦΑ (Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου).

 

Από το συνολικό προϋπολογισμό περίπου 984 εκατομμυρίων ευρώ έργων υπό ανάπτυξη, περίπου 33 εκατομμύρια ευρώ αφορούν έργα που ολοκληρώθηκαν στο τέλος του 2025, επιπλέον των 399 εκατομμύρια ευρώ είναι σχετιζόμενα με έργα στρατηγικής σημασίας που ολοκληρωθήκαν επίσης στο τέλος του 2025.

Το προτεινόμενο ΔΠΑ 2026-2035, περιλαμβάνει επενδύσεις μεγάλης κλίμακας που επιβεβαιώνουν τον κομβικό ρόλο των υποδομών φυσικού αερίου στην ενεργειακή μετάβαση, συμβάλλοντας στην υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα & του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών, αλλά και τη στήριξη της εφαρμογής της στρατηγικής RePowerEU της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα έργα στρατηγικής σημασίας που ολοκληρώθηκαν στο τέλος του 2025, είναι οι Σταθμοί Συμπίεσης Κομοτηνής και Αμπελιάς και ο αγωγός υψηλής πίεσης προς Δυτική Μακεδονία, σχεδιασμένος να μεταφέρει έως και 100% υδρογόνο στο μέλλον. Με τα έργα αυτά, η εξαγωγική δυναμική της χώρας δύναται να φτάσει τα 8,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενισχύοντας τον Κάθετο Διάδρομο και τη διασυνοριακή συνδεσιμότητα.

Δομή και ρυθμιστικό πλαίσιο

Το πρόγραμμα δομείται σε:

  • έργα εντός τριετίας (νέα και προγραμματισμένα),
  • έργα εκτός τριετίας,καθώς και
  • κατάλογο έργων που ολοκληρώνονται ή απεντάσσονται.

 

Για κάθε έργο παρουσιάζονται αναλυτικά: προϋπολογισμός, φάση ωρίμανσης, τελική επενδυτική απόφαση (FID), τρόπος χρηματοδότησης και ανάκτησης επένδυσης, καθώς και η επίδραση στη μέση χρέωση χρήσης του δικτύου φυσικού αερίου (ΕΣΦΑ).

Διαβάστε επίσης:

Κάθετος Διάδρομος: Προς επίλυση τα ρυθμιστικά προβλήματα-Παράταση εξαίρεσης και αλλαγές στους Κώδικες

Οικογένεια Στασινόπουλου: Το απίθανο ράλι των CENER και Βιοχάλκο και η περιουσία των 10 δισ. ευρώ

Ξεμπλοκάρει η σιδηροδρομική σύνδεση του λιμένα Καβάλας – Έργο 200 εκατ. ευρώ με ανάδοχο τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ