Κουπέ Rolls-Royce

Η σημασία του coupé στην ιστορία της Rolls-Royce – ενός τύπου αμαξώματος που συνδέεται με την ισχύ, την παρουσία και τις αναλογίες – είναι σημαντική. Από τα πρώτα χειροποίητα δίπορτα αυτοκίνητα έως τη Spectre – το πρώτο υπερπολυτελές ηλεκτρικό super coupé στον κόσμο –η μορφή αυτή εξελίχθηκε παράλληλα με τις προόδους στην τεχνολογία και τη χειροτεχνία.

Ο όρος κουπέ προέρχεται από τη γαλλική λέξη coupé, που σημαίνει «κομμένο». Αρχικά χρησιμοποιήθηκε για ιππήλατες άμαξες τον 18ο αιώνα και υιοθετήθηκε στις απαρχές της αυτοκίνησης για να περιγράψει ένα δίπορτο αυτοκίνητο με τον οδηγό και έως δύο επιβάτες σε έναν κλειστό χώρο με ένα ενιαίο κάθισμα.

Για να επιβληθεί τάξη, το 1916, η Εταιρεία Μηχανικών Αυτοκινήτων (SAE) δημιούργησε δύο κύριες κατηγορίες. Όρισε το coupé ως ένα πλήρως κλειστό αυτοκίνητο που χειρίζεται από το εσωτερικό με θέσεις για δύο ή τρεις και μερικές φορές ένα τέταρτο κάθισμα στραμμένο προς τα πίσω. Εάν το αυτοκίνητο είχε αναδιπλούμενη οροφή, ονομαζόταν σωστά Coupelet – ένα όνομα που πλέον έχει χαθεί στο χρόνο.

Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1920 και 1930, οι βρετανικές μάρκες πολυτελείας εισήγαγαν τους όρους «fixed-head coupé» (FHC) και «drophead coupé» (DHC). Ένα fixed-head coupé διέθετε μια σταθερή, μη αφαιρούμενη οροφή, ενώ ένα drophead coupé είχε μια μηχανική πάνινη οροφή που άνοιγε και έκλεινε.

Στη Βρετανία, εταιρείες όπως οι Park Ward, H. J. Mulliner, Hooper, James Young, Vanden Plas και Freestone & Webb έγιναν θρυλικές για τη δουλειά τους και στους δύο τύπους, οι οποίοι ήταν όλοι δίπορτοι.

Αυτή η περίοδος είδε τους στυλίστες να εργάζονται δίπλα στους μηχανικούς και το coupé απέκτησε τη χαριτωμένη, αθλητική μορφή που εξακολουθούμε να συνδέουμε με την έννοια σήμερα. Αυτή η κληρονομιά συνεχίζει να επηρεάζει τον σχεδιασμό των αυτοκινήτων.

Μερικά από τα πιο πολύτιμα και διάσημα αυτοκίνητα Rolls-Royce που δημιουργήθηκαν ποτέ έχουν τη μορφή coupés. Από την αεροδυναμική «round-door» Jonckheere Phantom I του 1934 και την κομψή Vanvooren Phantom III του 1939, έως τη θεατρική Freestone & Webb «Honeymoon Express» Silver Cloud του 1957 και τη διαχρονική Sweptail του 2017, αυτά τα αυτοκίνητα επιβεβαιώνουν τον τύπο αμαξώματος coupé ως τον χώρο στον οποίο η Rolls-Royce έχει εξερευνήσει μερικές από τις πιο τολμηρές ιδέες της.

Τα πλαίσια της Rolls-Royce – ιδιαίτερα τα μοντέλα με το μικρότερο μεταξόνιο – εξοπλίζονταν με διθέσια και τετραθέσια αμαξώματα με δύο πόρτες (ή, στην περίπτωση των πρώτων Silver Ghosts, χωρίς πόρτες) από την αρχή.

Το στυλ εξελίχθηκε κατά τη δεκαετία του 1920 από κοντούς, όρθιους θαλάμους επιβατών, συχνά με εξωτερικά καθίσματα «dicky» στο πίσω μέρος, σε πιο κομψά, ρέοντα αμαξώματα που θα καθόριζαν τα σημερινά coupés.

Στις δεκαετίες του 1940 και 1950, το drophead coupé ήταν μια δημοφιλής εναλλακτική λύση στα νέα αυτοκίνητα της Rolls-Royce με αμάξωμα Standard Steel. Ενώ αυτά τα εργοστασιακά αμαξώματα έφεραν μεγαλύτερη συνέπεια, αυτή η αλλαγή στην κατασκευή έκανε τη γνήσια προσαρμοσμένη κατασκευή αμαξωμάτων τεχνικά πολύπλοκη και οικονομικά ασύμφορη.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960, οι περισσότεροι παραδοσιακοί κατασκευαστές αμαξωμάτων είχαν εξαφανιστεί, με τη Rolls-Royce να είναι μία από τις λίγες μάρκες που παρήγαγαν ακόμη πλαίσια πάνω στα οποία ένας κατασκευαστής θα μπορούσε να δημιουργήσει εξατομικευμένο αμάξωμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι κατασκευαστές H.J. Mulliner και Park Ward συγχωνεύθηκαν και απορροφήθηκαν από τη Rolls-Royce ως μια εξ ολοκλήρου ιδιόκτητη διεύθυνση. Μαζί με τον James Young, η νέα οντότητα πρόσφερε σχέδια drophead και fixed-head coupé βασισμένα στο πλαίσιο Silver Cloud της μάρκας.

Μετά την εισαγωγή της σειράς αυτοκινήτων monocoque SY (Silver Shadow), η Rolls-Royce συνέχισε να παράγει fixed-head και drophead coupés, με τη μορφή της Corniche saloon δύο θυρών και της Corniche convertible.

Η Corniche saloon δύο θυρών διακόπηκε το 1981. Η convertible παρέμεινε στην παραγωγή μέχρι το 1987, παρά την κυκλοφορία της νέας Corniche II το 1986, η οποία αντικαταστάθηκε από την Corniche III το 1989.

Η τελευταία έκδοση του μοντέλου, η Corniche IV, παρουσιάστηκε το 1992, με την τελική σειρά 25 αυτοκινήτων να ονομάζεται Corniche S. Αυτά ήταν διακοσμημένα με πολυάριθμες μηχανικές βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός στροβιλοσυμπιεστή Garrett T4 που αύξησε την ισχύ του κινητήρα κατά 50%, καθιστώντας τα τις ταχύτερες Corniche με τον καλύτερο χειρισμό που κατασκευάστηκαν ποτέ.

Ήταν εύκολα αναγνωρίσιμες από τις ζάντες αλουμινίου και τα κόκκινα σήματα «RR». Με την ολοκλήρωση αυτού του τελικού πρώτου κεφαλαίου, το τέλος της παραγωγής της Corniche convertible το 1995 σηματοδότησε επίσης το τέλος μιας σειράς coupés της Rolls-Royce που χρονολογούνταν από την ίδρυση της μάρκας.

Ωστόσο, η κληρονομιά που άφησαν πίσω τους αυτά τα αυτοκίνητα ήταν ανεξίτηλη, όπως και το σύνολο των πελατών που τα επέλεξαν. Ο Sammy Davis Jr., η Elizabeth Taylor και ο Tony Curtis ήταν μεταξύ των υπερήφανων ιδιοκτητών coupés Rolls-Royce, εδραιώνοντας τη σύνδεση της μάρκας με τη λάμψη, την ισχύ και την παρουσία. Η παραγωγή μπορεί να είχε σταματήσει, αλλά η ζήτηση των πελατών της Rolls-Royce δεν σταμάτησε ποτέ.

Η αναβίωση αυτών των τύπων αμαξώματος κατέστη δυνατή χάρη στην καινοτόμο τεχνολογία και τις τεχνικές κατασκευής που εισήχθησαν με το πρώτο αυτοκίνητο Rolls-Royce που παρήχθη στο Goodwood, την Phantom VII.

Η Phantom VII κατασκευάστηκε σε ένα πλαίσιο αλουμινίου (spaceframe) με αρθρωτό, επεκτάσιμο σχέδιο. Αυτό επέτρεψε στους σχεδιαστές να προσαρμόσουν την αρχική τετράθυρη saloon σε δίπορτες εκδόσεις fixed-head και drophead χωρίς συμβιβασμούς.

Η δημιουργία ενός νέου δίπορτου, τετραθέσιου drophead coupé που προέρχεται από ένα υπάρχον μοντέλο ήταν απόλυτα σύμφωνη με την παράδοση και το προηγούμενο της Rolls-Royce.

Ωστόσο, η ακαμψία των παλαιότερων αυτοκινήτων είχε συχνά υπονομευθεί, με αποτέλεσμα κατώτερο χειρισμό καθώς και τριγμούς – ζητήματα απαράδεκτα για την αναγέννηση της Rolls-Royce.

Η σχεδιαστική ομάδα γνώριζε ότι το πλαίσιο αλουμινίου της Phantom θα παρείχε την απαραίτητη στρεπτική αντοχή, οπότε ξεκίνησε η εργασία σε ένα πειραματικό μοντέλο, το οποίο, ακολουθώντας τη μακροχρόνια πρακτική της Rolls-Royce, έλαβε την κωδική ονομασία 100EX.

Σε γνήσιο στυλ coupé, το πλαίσιο του 100EX ήταν 165mm κοντύτερο και 71mm χαμηλότερο από της πιο επίσημης Phantom. Αντί για τον κινητήρα V12 6,75lt της Phantom, εξοπλίστηκε με μια πληθωρική ατμοσφαιρική υβριδική μηχανή V16, 9lt και 64 βαλβίδων. Η χειροποίητη οροφή ήταν κατασκευασμένη από ένα καινοτόμο ύφασμα που ενσωμάτωνε λεπτά μεταλλικά νήματα και ήταν επενδεδυμένη με μείγμα κασμίρ και μαλλιού.

Ο μηχανισμός αναδίπλωσης σχεδιάστηκε προσεκτικά ώστε η οροφή να μπορεί να κρυφτεί σε έναν εξαιρετικά μικρό χώρο αποθήκευσης, ελαχιστοποιώντας την παρέμβαση στους χώρους αποσκευών και επιβατών. Όλα όσα έμαθαν οι σχεδιαστές και οι μηχανικοί με το 100EX βρήκαν την τελική, εντυπωσιακή τους έκφραση στην Phantom Drophead Coupé. Η Phantom Drophead Coupé κυκλοφόρησε το 2007 και είναι πλέον ένα από τα πιο σπάνια και επιθυμητά μοντέλα της εποχής του Goodwood.

WRAITH

Το 2013, η Rolls-Royce παρουσίασε τη Wraith – ένα επιβλητικό fastback coupé στο πρότυπο των Gran Turismo. Πιο εστιασμένη στις επιδόσεις από τους προκατόχους της, Phantom και Ghost, η Wraith άλλαξε ριζικά τις αντιλήψεις για τη Rolls-Royce και έφερε νέους, νεότερους πελάτες στη μάρκα για πρώτη φορά.

Η δραματική σιλουέτα της Wraith σηματοδοτούσε τις δυναμικές της ικανότητες, οι οποίες ενισχύθηκαν περαιτέρω το 2016 με την εισαγωγή του Black Badge alter ego της, προσφέροντας μερικά από τα υψηλότερα επίπεδα επιδόσεων που επιτεύχθηκαν ποτέ από αυτοκίνητο Rolls-Royce. Το 2023, η Rolls-Royce σηματοδότησε το τέλος της παραγωγής με τη Wraith Black Badge Black Arrow, μια Bespoke συλλογή που αποτελείται από μόλις 12 αντίτυπα.

DAWN

Τον Σεπτέμβριο του 2015, η Rolls-Royce αποκάλυψε τη Dawn διαδικτυακά, εισάγοντας ένα εντελώς νέο είδος υπερπολυτελούς convertible. Περισσότερο από ένα όμορφο αυτοκίνητο, σχεδιάστηκε για να προκαλεί τον ρομαντισμό και τη λάμψη των μεγάλων dropheads του παρελθόντος, προσφέροντας παράλληλα μια κοινωνική, προσιτή και σύγχρονη έκφραση της ανοιχτής περιήγησης σε μια νέα γενιά πελατών.

Τα convertibles σχεδιάζονται συνήθως σε διάταξη 2+2 με καθίσματα πλήρους μεγέθους για τον οδηγό και τον συνοδηγό και δύο μικρότερα πίσω καθίσματα για περιστασιακούς επιβάτες. Η οροφή, κατασκευασμένη από ύφασμα, κασμίρ και υψηλής απόδοσης ακουστικά σύνθετα υλικά, λειτουργούσε από έναν περίπλοκο μηχανισμό που ονομάστηκε «Silent Ballet» για την ακρίβεια, την κομψότητα και την αθόρυβη λειτουργία του.

Με την οροφή κλειστή, η Dawn ήταν ισάξια με τη Wraith όσον αφορά την ηχομόνωση. Όπως και η Wraith, η Dawn απέκτησε μια έκδοση Black Badge το 2017, με την υβριδική μηχανή V12 6,6lt με διπλό turbo και 563 ίππους να ρυθμίζεται για να αποδίδει επιπλέον 30 ίππους και να αυξάνει τη ροπή στα 840 Nm. Όπως και η Wraith, η παραγωγή της Dawn σταμάτησε τελικά το 2023.

SWEPTAIL

Το 2013, ανατέθηκε στη Rolls-Royce από έναν πελάτη να δημιουργήσει ένα πλήρως χειροποίητο διθέσιο coupé με πανοραμική γυάλινη οροφή, αντλώντας έμπνευση από τα σπουδαία εξατομικευμένα αυτοκίνητα των δεκαετιών του 1920 και 1930.

Σχεδιασμένη ως μια σύγχρονη ερμηνεία του κλασικού coupé της Rolls-Royce, η Sweptail σχεδιάστηκε γύρω από την καθαρότητα των γραμμών, την αναλογία και την τολμηρή παρουσία.

Η πρώτη Coachbuild Rolls-Royce της εποχής του Goodwood, η Sweptail, ορίζεται από το κεκλιμένο πίσω προφίλ της, με τη γραμμή της οροφής να στενεύει σε μια ενιαία, συνεχή κίνηση προς ένα χαρακτηριστικό «άκρο σφαίρας» που στεγάζει το κεντρικό φως φρένων.

Το χειροποίητο coupé αμάξωμα τυλίγεται κάτω από το αυτοκίνητο χωρίς ορατό όριο στις επιφάνειες, όπως το κύτος ενός αγωνιστικού σκάφους.

Η κάτω πλευρά αποκαλύπτει ένα προοδευτικό ανοδικό τόξο στην πίσω γωνία διαφυγής, δημιουργώντας την «σαρωμένη ουρά» (swept tail) που δίνει στο αυτοκίνητο το όνομά του.

Η Sweptail αποκαλύφθηκε το 2017 μετά από τέσσερα χρόνια ανάπτυξης και αναγνωρίστηκε αμέσως ως ορόσημο στη σύγχρονη κατασκευή αμαξωμάτων. Με τη διθέσια διάταξη, τη σιλουέτα fastback και το συγκρατημένο, χειροποίητο εσωτερικό της, θεωρείται πλέον ως ένα αληθινό σύγχρονο αριστούργημα και το σπουδαιότερο διηπειρωτικό touring coupé στον κόσμο.

SPECTRE

Το 2023, η Rolls-Royce παρουσίασε τη Spectre, φέρνοντας τις καθοριστικές ιδιότητες της μάρκας – ευκολία, παρουσία και φινέτσα – σε ένα ηλεκτρικό μέλλον. Με τη Spectre, δημιουργήθηκε μια εντελώς νέα κατηγορία αυτοκινήτου: το υπερπολυτελές ηλεκτρικό super coupé.

Ένα δίπορτο fastback με γενναιόδωρες αναλογίες και εντυπωσιακή εμφάνιση, η Spectre είναι ο πνευματικός διάδοχος της Phantom Coupé. Το εσωτερικό της παρέχει έναν τέλειο καμβά για Bespoke εξατομίκευση, συμπληρωμένο από μια μοναδική φωτιζόμενη πρόσοψη και τις πρώτες Starlight Doors που προδιαγράφηκαν ποτέ σε μια Rolls-Royce παραγωγής.

Το Black Badge alter ego της Spectre παρουσιάστηκε το 2025 και κληρονόμησε το στέμμα της Wraith ως η πιο ισχυρή Rolls-Royce στην ιστορία. Κυρίως, η Spectre είναι πρώτα μια Rolls-Royce και μετά ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο: δεν έχουν γίνει παραχωρήσεις ή συμβιβασμοί όσον αφορά τον εσωτερικό χώρο, την άνεση, την απόδοση ή την ποιότητα κύλισης. Πράγματι, όλα έχουν βελτιωθεί και αυξηθεί από την υποκείμενη αρχιτεκτονική και μηχανική του αυτοκινήτου.

Διαβάστε επίσης:

Ντέιβιντ Μπέκαμ: Πάρκαρε παράνομα τη Rolls Royce του, έφαγε κλήση και την έσκισε (video)

Να πόσες Rolls Royce πουλήθηκαν το 2025

Μια Rolls-Royce για gamers (video)