Το μεγάλο μυκηναϊκό ανακτορικό κέντρο του Άνω Εγκλιανού στην Πύλο, γνωστό και ως «Ανάκτορο του Νέστορος» αλλά και πολλές ακόμη αρχαιολογικές θέσεις σε όλη την Μεσσηνία, που βρίσκονταν υπό τον έλεγχό του θα αναδείξει η έκθεση «Η Πύλος του Νέστορα. Ένα Μυκηναϊκό βασίλειο αποκαλύπτεται», που θα παρουσιαστεί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο από τον προσεχή Μάιο.

Εξαιρετικής τέχνης ταφικά κτερίσματα θα περιλάβει αυτή η έκθεση, που αναμένεται τόσο λαμπρή όσο και τα πολύτιμα και μοναδικής ομορφιάς και σπουδαιότητας εκθέματά της, προερχόμενα από τις ανασκαφές της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και της Αμερικάνικης Σχολής Κλασσικών Σπουδών. Ανάμεσά τους σφραγιδόλιθοι με εγχάρακτες παραστάσεις, χρυσά κοσμήματα, αντικείμενα από ελεφαντοστό και ελεφαντόδοντο, λίθινες και χάλκινες αιχμές βελών, ένα οδοντόφρακτο κράνος, πήλινα ειδώλια και γραπτά αγγεία, χάλκινα όπλα, κοσμήματα από γυαλί, χρυσό και πολύτιμους και ημιπολύτιμους λίθους αλλά και θραύσματα τοιχογραφιών από το Ανάκτορο του Νέστορος, και βέβαια πινακίδες της Γραμμικής Β γραφής. Ένα σύνολο που έχει ήδη παρουσιαστεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας, πέρυσι και στην συνέχεια στο Μουσείο Γκέτι στο Λος Άντζελες μεταφέροντας τη γνώση και τη λάμψη ενός μοναδικού πολιτισμού της Προϊστορικής εποχής που άνθησε στον ελλαδικό χώρο.

1

Μενταγιόν με την θεά Αθώρ (1630–1440 π.Χ.) από χρυσό, λάπις λάζουλι, γυαλί και ημιπολύτιμους λίθους (δύο όψεις) Από θολωτό τάφο της Πύλου, Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας
Μενταγιόν με την θεά Αθώρ (1630–1440 π.Χ.) από χρυσό, λάπις λάζουλι, γυαλί και ημιπολύτιμους λίθους (δύο όψεις) Από θολωτό τάφο της Πύλου, Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας

Τα εκθέματα

Περί τα 230 θα είναι τα αντικείμενα της έκθεσης, τα 214 εκ των οποίων προέρχονται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας -για τον δανεισμό τους έδωσε χθες την σχετική έγκριση το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο- και τα υπόλοιπα από τις συλλογές και τις αποθήκες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Πρόκειται κυρίως για τέχνεργα μικρών διαστάσεων, που προέρχονται από το Ανάκτορο του Νέστορος, από τον λακκοειδή τάφο του Γρύπα Πολεμιστή, από τους θολωτούς τάφους στις θέσεις Εγκλιανός, Ρούτση, Τραγάνα, Περιστεριά, Νιχώρια, Κουκουνάρα, Βλαχόπουλο, Δάρας, Άνθεια και Ψάρι, καθώς και από τα νεκροταφεία θαλαμωτών τάφων στον Εγκλιανό, στα Βολιμίδια Χώρας και στα Ελληνικά Θουρίας.

Σ΄αυτά προστίθενται από τις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού και τέσσερεις πήλινες πινακίδες Γραμμικής Β από το ανάκτορο του Νέστορα στην Πύλο, δύο χάλκινα εγχειρίδια από τον θολωτό τάφο ΙΙ στο Μυρσινοχώρι και μία χρυσή σφραγίδα με παράσταση Γρύπα από τον θολωτό τάφο IV της Πύλου. Ενώ προστίθενται κι άλλες ακόμη αρχαιότητες που βγαίνουν από τις αποθήκες του, όπως ευρήματα από το θολωτό τάφο του Κορυφασίου όπως και πινακίδες Γραμμικής Β γραφής. Παράλληλα όμως θα υπάρξει στην έκθεση και σύνδεση με άλλα ευρήματα από την Μεσσηνία, που παρουσιάζονται στη μόνιμη έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Σφραγιδόλιθος από αχάτη με σκηνή μάχης (1630–1440 π.Χ.). Από τον τάφο του «Γρύπα πολεμιστή» στην Πύλο. Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας
Σφραγιδόλιθος από αχάτη με σκηνή μάχης (1630–1440 π.Χ.). Από τον τάφο του «Γρύπα πολεμιστή» στην Πύλο. Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας

Οι σπουδαίες ανακαλύψεις

«Ο Τάφος του “Γρύπα Πολεμιστή” » είναι η ενότητα που θα βρεθεί στην αρχή της εκθεσιακής αφήγησης με τα ευρήματα του ασύλητου λακκοειδή τάφου που ήρθε στο φως το 2015 από τους αμερικανούς αρχαιολόγους Τζακ Ντέιβις και Σάρον Στόκερ και αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων χρόνων για την αρχαιολογία και την ιστορία της πρώιμης Μυκηναϊκής περιόδου.

Ρυτό με κεφάλια ελαφιού και ταύρου (1410–1240 π.Χ.). Από θαλαμωτό τάφο στα Βολιμίδια. Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας
Ρυτό με κεφάλια ελαφιού και ταύρου (1410–1240 π.Χ.). Από θαλαμωτό τάφο στα Βολιμίδια. Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας

Στο σχεδιασμό της έκθεσης προβλέπεται μάλιστα, η χρονολογική σύνδεση αυτής της ενότητας με τις προθήκες του μουσείου, στις οποίες εκτίθενται ευρήματα του Ταφικού Κύκλου Α των Μυκηνών, ώστε να διαφανεί η περίοδος της ανόδου των ηγετικών ομάδων πολεμιστών, που ανέπτυξαν σχέσεις με τον ήδη προηγμένο Μινωικό πολιτισμό ενώ παράλληλα θα αναδειχθεί η εντυπωσιακή εικόνα του πλούτου της Πρώιμης Μυκηναϊκής περιόδου.

Οι θολωτοί τάφοι εξάλλου, που είναι διασπαρμένοι σε διάφορες θέσεις στην νοτιοδυτική Πελοπόννησο και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την συνολική εικόνα της Μεσσηνίας κατά την Μυκηναϊκή εποχή πριν την Ανακτορική περίοδο αποτελούν το επίκεντρο της δεύτερης ενότητας υπό τον τίτλο «Μικρές ηγεμονίες». Στις θέσεις αυτές είχαν κατασκευαστεί δύο ή τρεις θολωτοί τάφοι ενώ υπάρχουν και οικιστικά κατάλοιπα, που πάντως σιγά σιγά και με την άνοδο της ακμής του ανακτορικού κέντρου της Πύλου εγκαταλείφθηκαν.

Χάλκινο στέμμα με χρυσό και ασήμι (1630–1510 π.Χ). Από θολωτό Τάφο στο Μυρσινοχώρι. Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας
Χάλκινο στέμμα με χρυσό και ασήμι (1630–1510 π.Χ). Από θολωτό Τάφο στο Μυρσινοχώρι. Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας

Οι πινακίδες της Γραμμικής Β

Η κορύφωση της έκθεσης έτσι, έρχεται με την ενότητα «Από τις ηγεμονίες στο ανάκτορο» με ευρήματα από το ανάκτορο της Πύλου στον Άνω Έγκλιανό, το Ανάκτορο του Νέστορα δηλαδή, μεταξύ των οποίων θραύσματα τοιχογραφιών και αγγεία, όπως και πινακίδες της Γραμμικής Β γραφής.

Πινακίδα της Γραμμικής Β γραφής (περίπου 1180 π.Χ.) από το Αρχείο του Ανακτόρου του Νέστορα στην Πύλο, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Στο αποκορύφωμα του Μυκηναϊκού πολιτισμού, μεταξύ του 14ου και του 13ου αιώνα π.Χ. περίοδο που χαρακτηρίζεται από μεγάλη εξωστρέφεια και οικονομική άνοδο με εμπορικές επαφές και σχέσεις στην ανατολική και τη δυτική Μεσόγειο, το Ανάκτορο του Νέστορα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα. Και όπως είναι γνωστό σοβαρό μέσον διατήρησης και ενίσχυσης της δύναμης και της ακτινοβολίας του ήταν η χρήση της γραφής, κάτι που πρόκειται να τονισθεί ειδικά στην έκθεση, Όπως είναι γνωστό άλλωστε πινακίδες από την Πύλο εκτίθενται σε ειδική προθήκη στο μουσείο.

Η έκθεση θα διαρκέσει ως τον Οκτώβριο 2026.

Διαβάστε επίσης:

ΕΚΤΕΡ: Το ποσοστό του Άγγελου Παπαγεωργίου έπεσε κάτω από 5%

Αρτεμισία Τζεντιλέσκι – Σπάνια αυτοπροσωπογραφία της διασημότερης γυναίκας ζωγράφου της Ευρώπης σε δημοπρασία

Νότια Κορέα: Φυλάκιση 20 μηνών στην πρώην πρώτη κυρία που δωροδοκήθηκε με τσάντες Chanel και διαμαντένιο κολιέ