Τράπεζες

Τι μερίδιο έχει πάρει κάθε τράπεζα από την αύξηση των καταθέσεων κατά 31 δισ. ευρώ. Σε θέση οδηγού η Πειραιώς

  • Δημήτρης Κόκκορης

Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, Παύλος Μυλωνάς, Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας, Φωκίων Καραβίας, Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank, και Βασίλης Ψάλτης, Διευθύνων Σύμβουλος της Alpha Bank


Σχεδόν το μισό απ’ το χαμένο αίμα των… καταθέσεων έχουν πάρει πίσω οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, οι οποίες και αποτελούν τους ισάριθμους, κεντρικούς πυλώνες του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας. Ελέγχοντας περί το 97% της αγοράς και έχοντας αυτήν τη στιγμή 1.358 καταστήματα και 37.214 εργαζόμενους, για τις δραστηριότητες τους στην Ελλάδα. Με τα δύο τελευταία μεγέθη να έχουν υποστεί μείωση της τάξεως του 30%, σε χρονικό ορίζοντα πενταετίας.

Αναμφίβολα, η ενίσχυση της καταθετικής τους βάσης είναι συστατικό στοιχείο της πολύπλευρης «μάχης» που δίνουν οι τράπεζες, προκειμένου να επανέλθουν στην κανονικότητα και να ξαναγίνουν ο κινητήριος μοχλός για την οικονομία. «Μάχη» διαρκείας, αλλά και με σύνθετες απαιτήσεις για τους τέσσερις CEOs των τραπεζικών ομίλων: Τον Χρήστο Μεγάλου που είναι στο τιμόνι της Πειραιώς από τον Μάρτιο του 2017, τον Παύλο Μυλωνά που κατέχει το νευραλγικό πόστο στην Εθνική από τον Μάιο του 2018, τον Βασίλη Ψάλτη που ανέλαβε την Alpha Bank στην αρχή της εφετινής χρονιάς και τον Φωκίωνα Καραβία που «τρέχει» τη Eurobank από τον Φεβρουάριο του 2015.

Όπως προκύπτει από τις οικονομικές καταστάσεις του πρώτου εφετινού εξαμήνου, το σύνολο των καταθέσεων που έχουν στην Ελλάδα οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες ανέρχεται στα 149,1 δισ. ευρώ. Στα οποία συγκαταλέγονται τα αποταμιευτικά κεφάλαια σε ευρώ και άλλα νομίσματα των ιδιωτών, των επιχειρήσεων, αλλά και των φορέων του Δημοσίου.

Σε 12μηνη βάση, η στάθμη των καταθετικών υπολοίπων αυξήθηκε κατά 9,6 δισ. ευρώ, αφού στα τέλη του πρώτου εξαμήνου του 2018 το σύνολο των αποταμιευτικών κεφαλαίων που ήταν σε τραπεζικούς λογαριασμούς, είχε διαμορφωθεί στα 139,5 δισ. ευρώ.

Είναι όμως χαρακτηριστικό ότι από την αρχή της εφετινής χρονιάς, η αύξηση των καταθέσεων κινείται με βραδύτερους ρυθμούς σε σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο εξάμηνο (το δεύτερο του 2018). Τότε οι καταθέσεις είχαν ενισχυθεί κατά 8,2 δισ., ενώ τώρα -στο εξάμηνο δηλαδή του 2019- ανέβηκαν κατά 1,4 δισ. ευρώ.

Εκείνο όμως που έχει καταφανώς σπουδαιότερη σημασία είναι η μεγάλη εικόνα. Διότι πιστοποιεί τη ραγδαία, θετική μεταβολή στο καταθετικό υπόβαθρο των τραπεζών. Το οποίο πλέον έχει διευρυνθεί κατά 31 δισ. ευρώ, σε σχέση με τα προ τετραετίας, άκρως δυσμενή δεδομένα. Όταν και τα καταθετικά υπόλοιπα είχαν καταπέσει στο ναδίρ των 118,1 δισ. ευρώ, κάτω από τη βαριά σκιά της επιβολής των capital controls και την έκρηξη της αβεβαιότητας για την τύχη της χώρας, που είχε δημιουργήσει η σχιζοειδής πολιτική της «δημιουργικής ασάφειας» την οποία τότε ακολουθούσε η κυβέρνηση Σύριζα. Πριν αποφασίσει να κάνει στροφή στη ρεαλιστική πραγματικότητα.

Αν και η ενίσχυση των καταθέσεων κατά 31 δισ. συνιστά ένα εξαιρετικό σημαντικό επίτευγμα, εν τούτοις οι τράπεζες θα πρέπει να διανύσουν σχεδόν… άλλο τόσο δρόμο για να ξαναφτάσουν στα ψηλότερα «αποθέματα» αποταμιευτικών κεφαλαίων. Τα οποία είχαν φτάσει να είναι στα 181,9 δισ. ευρώ. Από κι έπειτα όμως οι συστημικές τράπεζες έφτασαν να έχουν καταθετική αιμορραγία που μεταφράστηκε σε 63,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων έχει μέχρι τώρα αναπληρωθεί το 48,6%.

Η πλήρης άρση των capital controls, σε συνδυασμό με την ουσιαστική απομείωση του ρίσκου της χώρας, αλλά και τις βάσιμες προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας που πηγάζουν από την φιλοεπενδυτική πολιτική της νέας κυβέρνησης, δίνουν πρόσθετα «όπλα» στους τραπεζίτες για την περαιτέρω ενίσχυση των καταθέσεων. Είτε προσελκύοντας αποταμιεύσεις που ακόμα βρίσκονται σε κάθε είδους ατομικές κρυψώνες είτε από τον επαναπατρισμό κεφαλαίων από το εξωτερικό. Κάτι που βέβαια δεν είναι εύκολο και θέλει χρόνο.

Πώς όμως διαμορφώνονται τα δεδομένα για την κάθε μία από τις συστημικές τράπεζες και τι μερίδια έχουν πάρει από την αύξηση των καταθέσεων;

Οι επιδόσεις ανά συστημική τράπεζα

Η Τράπεζα Πειραιώς βρίσκεται σε ρόλο οδηγού. Από τα 31 δισ. της αύξησης των καταθέσεων, εκείνη έχει πάρει τα 9,6 δισ. ευρώ. Δηλαδή το 31% του συνόλου.

Τώρα, οι καταθέσεις της Πειραιώς διαμορφώνονται στα 44,7 δισ. ευρώ, όταν στα χαμηλά (στα τέλη Ιουνίου του 2015) ήταν στα 35,1 δισ. ευρώ.

Το καταθετικό «πικ» της τράπεζας έγινε στο πρώτο εξάμηνο του 2014, όταν και πρωτοστατώντας στη συγκέντρωση της αγοράς έφτασε να έχει 50,2 δισ. καταθέσεις.

Η Eurobank έχει ενισχύσει τις καταθέσεις της κατά 8 δισ. καθώς, από τα χαμηλά των 21,5 δισ. του Σεπτεμβρίου του 2015, βρίσκεται τώρα στα 29,5 δισ. ευρώ. Έχοντας καρπωθεί ένα μερίδιο 25,8% από τη συνολική αύξηση των καταθέσεων, παρά το γεγονός ότι είναι ή τέταρτη δύναμη της αγοράς στον συγκεκριμένο τομέα. Κάτι που δείχνει ότι έχει τους ισχυρότερους ρυθμούς προσέλκυσης καταθέσεων.

Το καταθετικό υψηλό για την τράπεζα ήταν στα τέλη του 2009, όταν και είχε καταθετικά υπόλοιπα 37,1 δισ. ευρώ.

Εξ ίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι η Eurobank, ως όμιλος, έχει και άλλα 11,8 καταθέσεων από τις δραστηριότητές της στο εξωτερικό. Τις μεγαλύτερες από κάθε άλλη συστημική.

Η Alpha Bank έχει ενισχύσει την καταθετική βάση στην Ελλάδα κατά 7,3 δισ., αφού από τα χαμηλά των 26 δισ. του Σεπτεμβρίου του 2015, βρίσκεται τώρα στα 33,3 δισ. ευρώ. Το δικό της μερίδιο στην συνολική αύξηση των καταθέσεων είναι στο 23,5%.

Η τράπεζα είχε καταθετικό υψηλό στα 37,7 δισ. όπου είχε φτάσει στο 9μηνο του 2014, ενώ τώρα, πέραν των καταθέσεων στην Ελλάδα, έχει ως όμιλος και άλλα 6 δισ. καταθετικά υπόλοιπα στο εξωτερικό.

Το παζλ συμπληρώνεται με την Εθνική, που έχει τώρα καταθέσεις 41,6 δισ. και είναι η δεύτερη δύναμη της αγοράς. Από τα χαμηλά των 35,5 δισ. του Ιουνίου του 2015, υπάρχει αύξηση 6,1 δισ. που αντιστοιχεί σε μερίδιο 19,7%. Το «πικ» για της καταθέσεις της Εθνικής είχε γίνει στα τέλη του 2009, όταν είχαν φτάσει στα 50,9 δισ. ευρώ.