Κοινωνία

Πάσχα: Μερικά από τα πιο ξεχωριστά έθιμα κρύβονται στα Δωδεκάνησα! (pics)

pasxa

Πάσχα


Οι άγιες μέρες του Πάσχα είναι μόνο λίγες ημέρες μακριά και κάθε μέρος τηρεί τα δικά του έθιμα. Στην Ελλάδα είναι πολλές και διαφορετικές οι συνήθειες που τηρούνται σε κάθε μέρος, ενώ αρκετές από αυτές ξεχωρίζουν και κάνουν το γύρο του κόσμου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιφορά του επιταφίου στη Σύρο, το νησί που χωρίζεται σε ορθόδοξους και καθολικούς. Τη Μεγάλη Παρασκευή, κατά την περιφορά των επιταφίων, οι δύο διαφορετικές χριστιανικές κοινότητες γιορτάζουν ταυτόχρονα το Πάσχα με κατάνυξη -ανεξάρτητα από το πότε πέφτει το Πάσχα των καθολικών- παραμερίζοντας τις όποιες θρησκευτικές διαφορές τους. Μάλιστα, οι ορθόδοξοι επιτάφιοι είναι τρεις και συναντιούνται στη πλατεία Μιαούλη, μπροστά από το Δημαρχείο, δημιουργώντας ένα θέαμα μοναδικό. Ακόμη ένα διάσημο έθιμο είναι αυτό της Χίου, την ημέρα της Ανάστασης, με τον «πόλεμο» πυροτεχνημάτων μεταξύ δύο παλιών εκκλησιών: της Παναγιάς και του Αγίου Μάρκου.

Ωστόσο, ιδιαίτερα και ξεχωριστά έθιμα για τις ημέρες του Πάσχα έχουν και τα Δωδεκάνησα. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι ότι καθένα από τα νησιά που ανήκουν στο σύμπλεγμα έχει διαφορετικά έθιμα, δημιουργώντας στον επισκέπτη τους μια εντελώς ξεχωριστή εμπειρία. Τα έθιμα, πάντως, τηρούνται «ευλαβικά» και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Μια σημαντική διαφορά, σε σχέση με τις περισσότερες περιοχές της χώρας, είναι ότι στα Δωδεκάνησα την ημέρα του Πάσχα δεν περιλαμβάνεται στο μενού ο οβελίας, τα κοκορέτσια και τα συναφή εδέσματα.

Αντιθέτως, το τραπέζι της Ανάστασης περιλαμβάνει την παραδοσιακή μαγειρίτσα (το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου μετά το Χριστός Ανέστη) και την Κυριακή μεσημέρι τον «Λαμπριάτη», που είναι αρνί ή κατσίκι στο φούρνο γεμιστό με ρύζι και εντόσθια, που στα χωριά της Ρόδου ονομάζεται «καππαμάς».

Δείτε παρακάτω μερικά από τα ιδιαίτερα έθιμα κάθε νησιού των Δωδεκανήσων, που κάνει το Πάσχα σε κάθε τόπο πολύ ξεχωριστό:
  • Ρόδος

Στη Ρόδο, το Σάββατο του Λαζάρου, τα παιδιά γυρίζουν από πόρτα σε πόρτα και τραγουδούν τα κάλαντα του Λαζάρου, συγκεντρώνοντας χρήματα και αυγά για τους ιερείς. Παλαιότερα, κανένας γεωργός δεν πήγαινε στο χωράφι του να εργαστεί γιατί, όπως πίστευαν, ό,τι έπιαναν θα μαραινόταν. Τη Μεγάλη Εβδομάδα, επιτρεπόταν μόνο η συγκέντρωση ξερών κλαδιών για το άναμμα των φούρνων, ώστε οι κάτοικοι να ψήσουν τα παραδοσιακά κουλούρια. Του Λαζάρου, επίσης, σε όλα τα σπίτια οι νοικοκυρές φτιάχνουν στριφτά κουλουράκια, τα «Λαζαράκια», συμβολίζοντας με τον τρόπο αυτό το σώμα του Λαζάρου που ήταν τυλιγμένο στο σάβανο.

ροδος
Στο κάστρο της Ρόδου
  • Πάτμος

Στην Πάτμο, η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί μία μοναδική εμπειρία. Το έθιμο που κάνει το Πάσχα στην Πάτμο ξεχωριστό, είναι η τελετή του Νιπτήρα, το πρωί της Μ. Πέμπτης, το οποίο αποτελεί την αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου: ο ηγούμενος, όπως ακριβώς ο Ιησούς, πλένει τα πόδια δώδεκα μοναχών που κάθονται γύρω από τη μεγάλη εξέδρα, όπως οι μαθητές στο Μυστικό Δείπνο. Τη Μεγάλη Παρασκευή γίνεται η αναπαράσταση της Αποκαθήλωσης στη Μονή του Αγίου Ιωάννη και το ίδιο βράδυ όλοι οι επιτάφιοι συναντιούνται στις πλατείες της Σκάλας και της Χώρας. Η Ανάσταση γίνεται επίσης στο μοναστήρι και ανήμερα του Πάσχα, διαβάζεται το Ευαγγέλιο σε επτά γλώσσες.

πατμος
Το έθιμο της αναπαράστασης του Μυστικού Δείπνου, μπροστά στο Δημαρχείο του νησιού
  • Κάλυμνος
Εντυπωσιακή είναι η Ανάσταση στο νησί της Καλύμνου, με τους αυτοσχέδιους δυναμίτες που ρίχνονται και οι οποίοι ταρακουνούν στην κυριολεξία το νησί.
καλυμνος
Η ρίψη δυναμιτών στην Κάλυμνο
  • Αστυπάλαια

Στο νησί της Αστυπάλαιας από τα χαρακτηριστικά του Πάσχα, είναι η παρασκευή των γαλατοκούλουρων με κατσικίσιο γάλα, ζάχαρη, κανέλλα και το περίφημο ντόπιο σαφράν ενώ φτιάχνουν επίσης λαμπρόπιτες που και αυτές περιέχουν σαφράν.

Η λαμπρόπιτα της Αστυπάλαιας
  • Λέρος

Στη Λέρο, ένα από τα παλαιά έθιμα που υπάρχουν είναι, τα ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής, οι κάτοικοι του νησιού να επισκέπτονται τα νεκροταφεία του νησιού και να φροντίζουν τους τάφους των συγγενών τους, ενώ την παραμονή του Μεγάλου Κανόνα πραγματοποιείται στο νησί το έθιμο των «κλημάτων», όπου οι κάτοικοι, υπό τον συντονισμό της εκκλησίας, συγκεντρώνουν δεμάτια από κλήματα, τα οποία τα καίνε φτιάχνοντας καρβουνάκια για τα θυμιατά.

κληματα
Το έθιμο των Κλημάτων στη Λέρο
  • Κάρπαθος

Στην Κάρπαθο τα πασχαλινά έθιμα ξεχωρίζουν στον Όλυμπο, όπου οι κάτοικοι ακολουθούν παραδόσεις πένθους και θρήνου στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, αλλά και λαμπρού εορτασμού, που κορυφώνεται τη Λαμπρή Τρίτη. Αποχωρίζονται τις παραδοσιακές πολύχρωμες στολές τους μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα, όταν τις αντικαθιστούν με μια «πένθιμη» ενδυμασία. Μετά το συγκινητικό Επιτάφιο της Μεγάλης Παρασκευής, οι γυναίκες ετοιμάζουν το Μεγάλο Σάββατο, το λαμπριάτικο οφτό για την επόμενη μέρα, δηλαδή κατσικάκι ή αρνί με γέμιση, κυρίως από ρύζι. Τη Δευτέρα του Πάσχα, οι γυναίκες πηγαίνουν στους φούρνους, για να φουρνίσουν πασχαλινές πίτες με μυζήθρα και μπαχαρικά και στη συνέχεια στο νεκροταφείο για να ασπρίσουν και να στολίσουν με λουλούδια τους τάφους. Οι Ολυμπίτες στολίζουν τη Λαμπρή Τρίτη τις εικόνες της εκκλησίας με χρωματιστές μαντίλες και τις κουβαλάνε στα χέρια, οδεύοντας ξανά προς το νεκροταφείο.

καρπαθος
Οι παραδοσιακές στολές που φορούν οι κάτοικοι της Καρπάθου κατά τις ημέρες του Πάσχα
  • Κως

Στην Κω, ενώ οι μεγάλοι ασχολούνται με τις πασχαλινές δουλειές και τον εκκλησιασμό, τα παιδιά προετοιμάζονται για την Ανάσταση. Παίρνουν μεγάλα κλειδιά από εκείνα που είχαν οι παλιές κλειδαριές, δένουν με ένα σχοινί το κλειδί με μπαρούτι και βάζουν το καρφί στην τρύπα του κλειδιού, το βράδυ της Ανάστασης το χτυπούν δυνατά στον τοίχο για να εκπυρσοκροτήσει. Άλλοι κόβουν μακριές λωρίδες χαρτιού, βάζουν στην άκρη της κάθε λωρίδας μπαρούτι και ένα φιτίλι, την τυλίγουν τριγωνικά, ώστε να προεξέχει το φιτίλι, που το ανάβουν την ώρα που ο παπάς λέει το «Χριστός Ανέστη». Το πρωί του Μ. Σαββάτου, η εκκλησία στρώνεται με μικρά μοβ μυρωμένα λουλούδια του βουνού που λέγονται λαμπρές. Οι νοικοκυρές φτιάχνουν τις λαμπρόπιτες και το γεμιστό αρνί.

  • Κάσος

Στο νησί της Κάσου ξεχωρίζουν, από τα φαγητά, τα κασιώτικα ντολμαδάκια που αποτελούν τοπική σπεσιαλιτέ, τα οποία παρασκευάζουν οι γυναίκες του νησιού σε χιλιάδες, ενώ από τα πιο χαρακτηριστικά πανηγύρια είναι αυτό του Αϊ Γιώργη στις Χαδιές, την Τρίτη μετά το Πάσχα, στο οποίο συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι του νησιού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: Αυτή είναι η καλύτερη συνταγή για Πασχαλινά κουλουράκια. Δοκιμάστε την!

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ξεκινά σήμερα το πασχαλινό ωράριο-Πότε θα είναι ανοικτά τα καταστήματα

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ: Πώς θα αμειφθούν όσοι εργαστούν τις αργίες του Πάσχα


ΣΧΟΛΙΑ