Γιάννης Κοτζιάς: «Η ναυτιλία χρειάζεται θεσμική ταχύτητα και η αγορά καθαρούς κανόνες»

Στην έρευνα του mononews για το αφιέρωμα “Ποσειδώνια 2026”, εφοπλιστές και παράγοντες της ελληνικής ναυτιλίας απαντούν σε 2 κρίσιμα ερωτήματα: τι ζητάνε από την Πολιτεία για την ενίσχυση της Ελληνικής Ναυτιλίας και τις εκτιμήσεις τους για τις γεωστρατηγικές εξελίξεις.

Στο πλαίσιο της έρευνας, ο Γιάννης Κοτζιάς, ιδρυτικό στέλεχος XCLUSIV SHIPBROKERS και πρόεδρος συνδέσμου ναυλομεσιτών, απαντά στο mononews στα εξής:

1. Τι περιμένετε από την κυβέρνηση και την Πολιτεία για την βελτίωση του θεσμικού πλαισίου της ελληνικής ναυτιλίας;

Η ελληνική ναυτιλία δεν ζητά από την Πολιτεία να την προστατεύσει από τον διεθνή ανταγωνισμό. Έχει μάθει να λειτουργεί μέσα σε αυτόν, να προσαρμόζεται και να πρωταγωνιστεί. Αυτό που χρειάζεται είναι ένα θεσμικό πλαίσιο που να μη την καθυστερεί, να μη την αποδυναμώνει και να μη την αποσυνδέει από την ταχύτητα με την οποία κινείται η παγκόσμια αγορά.

Από την κυβέρνηση και την Πολιτεία περιμένουμε σταθερότητα, προβλεψιμότητα, σοβαρότητα και θεσμική συνέχεια. Η ναυτιλία δεν επενδύει με ορίζοντα τετραετίας. Ένα πλοίο, ένα γραφείο, μια ναυτιλιακή πλατφόρμα, μια χρηματοδοτική δομή ή μια επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό σχεδιάζονται σε βάθος δεκαετιών. Κάθε αστάθεια, κάθε αιφνιδιασμός, κάθε γραφειοκρατική καθυστέρηση μειώνει την ελκυστικότητα της Ελλάδας ως διεθνούς ναυτιλιακού κέντρου.

Ως Πρόεδρος των Ελλήνων Ναυλομεσιτών, θεωρώ κρίσιμο να τονίσουμε ότι η ναυτιλία δεν είναι μόνο πλοιοκτησία. Είναι ένα ολόκληρο οικοσύστημα γνώσης, συναλλαγών, πληροφόρησης, αξιοπιστίας και διεθνούς δικτύωσης. Ο ναυλομεσίτης βρίσκεται καθημερινά στο σημείο όπου συναντώνται ο πλοιοκτήτης, ο ναυλωτής, ο αγοραστής, ο πωλητής, η τράπεζα, ο ασφαλιστής, ο δικηγόρος και η αγορά. Βλέπει πρώτος την αλλαγή των ναύλων, των αξιών, του ρίσκου και της ψυχολογίας. Γι’ αυτό και η φωνή του ναυλομεσιτικού κλάδου είναι απαραίτητη όταν συζητάμε για το μέλλον της ελληνικής ναυτιλίας.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς λιγότερη γραφειοκρατία. Είναι η δημιουργία ενός πραγματικά ισχυρού ελληνικού ναυτιλιακού cluster. Η Ελλάδα διαθέτει τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη στον κόσμο, αλλά οφείλει να κεφαλαιοποιήσει ακόμη περισσότερο αυτή τη θέση σε υπηρεσίες, χρηματοδότηση, ασφαλίσεις, διαιτησία, τεχνική γνώση, ναυτιλιακή τεχνολογία, δεδομένα, εκπαίδευση, ναυλομεσιτεία και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Δεν αρκεί να έχουμε ισχυρή πλοιοκτησία· πρέπει να έχουμε και το πλήρες οικοσύστημα που αξίζει σε μια παγκόσμια ναυτιλιακή δύναμη.

Η ναυτιλία κινείται με ταχύτητα αγοράς· το κράτος δεν μπορεί να κινείται με ταχύτητα φακέλου. Ένα πλοίο μπορεί να αλλάξει αξία μέσα σε λίγες εβδομάδες. Μία ναυλαγορά μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγες ημέρες. Μία γεωπολιτική κρίση μπορεί να αλλάξει τις διαδρομές μέσα σε λίγες ώρες. Χρειάζεται λοιπόν εκσυγχρονισμός της ναυτιλιακής διοίκησης, ψηφιοποίηση, ταχύτερες εγκρίσεις, καθαρές αρμοδιότητες και καλύτερη διασύνδεση υπουργείων, λιμενικών αρχών, νηογνωμόνων, τραπεζών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και αγοράς.

Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη ναυτιλιακή εκπαίδευση. Το μεγάλο στρατηγικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα πλοία ελέγχουν οι Έλληνες, αλλά ποιοι θα τα διαχειρίζονται, ποιοι θα τα επανδρώνουν, ποιοι θα τα χρηματοδοτούν, ποιοι θα τα ναυλώνουν, ποιοι θα τα αγοράζουν και ποιοι θα τα εκπροσωπούν τα επόμενα 20 χρόνια. Θέλουμε περισσότερους νέους στη θάλασσα, αλλά και περισσότερους καταρτισμένους ανθρώπους στη ναυτιλιακή στεριά: ναυλομεσίτες, S&P brokers, operators, analysts, technical managers, lawyers, financiers, insurers και digital specialists. Η νέα γενιά πρέπει να γνωρίσει τη ναυτιλία ως επάγγελμα υψηλής αξίας, διεθνούς προοπτικής και πραγματικής δημιουργίας.

Παράλληλα, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στην ποιότητα, στη διαφάνεια και στην επαγγελματική δεοντολογία. Οι διεθνείς ναυτιλιακές συναλλαγές βασίζονται στην εμπιστοσύνη. Η φήμη της ελληνικής ναυτιλίας δεν χτίστηκε μόνο με πλοία, αλλά και με ανθρώπους που κράτησαν τον λόγο τους, διάβασαν σωστά την αγορά και δημιούργησαν σχέσεις δεκαετιών. Αυτό το κεφάλαιο πρέπει να προστατευθεί και να μεταδοθεί στους νεότερους.

Στο ζήτημα της πράσινης μετάβασης, η θέση μας πρέπει να είναι καθαρή. Η ναυτιλία θέλει να μειώσει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα και έχει ήδη αποδείξει ότι επενδύει, προσαρμόζεται και εξελίσσεται. Όμως η μετάβαση πρέπει να γίνει με ρεαλισμό, τεχνολογική ουδετερότητα και παγκόσμιους κανόνες. Δεν μπορεί η Ευρώπη να νομοθετεί με τρόπο που μειώνει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής ναυτιλίας, ενώ η υπόλοιπη παγκόσμια αγορά κινείται με άλλους όρους. Η απανθρακοποίηση δεν μπορεί να είναι λογιστική άσκηση ούτε επικοινωνιακό σύνθημα. Πρέπει να είναι τεχνικά εφαρμόσιμη, εμπορικά βιώσιμη και ασφαλής για πλοία, πληρώματα, φορτία και λιμάνια.

Οι κανονισμοί όπως το EU ETS, το FuelEU Maritime, το CII και το EEXI έχουν ήδη μπει στην καθημερινή οικονομία των πλοίων. Επηρεάζουν το κόστος, τις ναυλώσεις, τις συμβάσεις, τις αξίες και τη χρηματοδότηση. Γι’ αυτό η Ελλάδα πρέπει να έχει ισχυρή φωνή στην Ευρώπη και στον ΙΜΟ, ώστε οι κανόνες να είναι εφαρμόσιμοι, διεθνώς ισορροπημένοι και να μη μετατρέπουν την πράσινη μετάβαση σε τιμωρία της ανταγωνιστικότητας.

2. Ποια είναι η πρόβλεψη σας για τις γεωπολιτικές εξελίξεις και πόσο θα επηρεάσουν τον κλάδο σας, την ελληνική και παγκόσμια ναυτιλία;

Σε ό,τι αφορά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, η πρόβλεψή μου είναι ότι δεν μιλάμε πλέον για μία κρίση με αρχή και τέλος. Μιλάμε για ένα νέο λειτουργικό περιβάλλον. Παλαιότερα λέγαμε ότι η γεωπολιτική επηρεάζει τη ναυτιλία. Σήμερα, σε μεγάλο βαθμό, η γεωπολιτική εκτελείται μέσα από τη ναυτιλία.

Τα πλοία, τα φορτία, οι σημαίες, οι ασφαλίσεις, τα λιμάνια, οι κυρώσεις, οι θαλάσσιοι διάδρομοι και τα στενά έχουν γίνει εργαλεία ισχύος. Το βλέπουμε στην Ερυθρά Θάλασσα, στη Μαύρη Θάλασσα, στα Στενά του Ορμούζ, στις κυρώσεις, στα price caps, στα war risk premiums, στις αλλαγές διαδρομών, στις ασφαλιστικές ρήτρες και στα χρηματοδοτικά κριτήρια. Ένα στενό μπορεί να είναι θεωρητικά ανοικτό, αλλά εμπορικά μη λειτουργικό. Μία διαδρομή μπορεί να υπάρχει στον χάρτη, αλλά να μη βγαίνει στο ασφαλιστήριο, στο κόστος, στο πλήρωμα ή στο board ενός πλοιοκτήτη.

Η επίδραση στη ναυτιλία είναι άμεση και μετρήσιμη. Οι αποστάσεις μεγαλώνουν, τα ton-miles αλλάζουν, οι ναύλοι μεταβάλλονται, οι αξίες των πλοίων επηρεάζονται, οι επενδυτικές αποφάσεις καθυστερούν ή επιταχύνονται. Για τον ναυλομεσίτη, η γεωπολιτική μετατρέπεται αμέσως σε αγορά: σε προσφορά, σε ζήτηση, σε freight, σε asset value, σε ρήτρα, σε premium, σε risk discount ή σε ευκαιρία.

Η ελληνική ναυτιλία έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα: έχει μάθει να λειτουργεί μέσα στην αβεβαιότητα. Δεν είναι στατική δύναμη. Είναι εμπορική, προσαρμοστική, διεθνής και βαθιά έμπειρη. Όμως η επόμενη ημέρα θα απαιτήσει ακόμη περισσότερη πληροφόρηση, καλύτερη ανάλυση, ταχύτερες αποφάσεις, ισχυρότερη θεσμική φωνή και καθαρότερη στρατηγική.

Η ναυτιλία δεν είναι απλώς ένας οικονομικός κλάδος για την Ελλάδα. Είναι εργαλείο διεθνούς παρουσίας, οικονομικής ανθεκτικότητας και εθνικής ισχύος. Και μέσα σε αυτό το οικοσύστημα, οι Έλληνες ναυλομεσίτες έχουν κρίσιμο ρόλο: να συνδέουν την ελληνική ναυτιλία με την παγκόσμια αγορά, να μετατρέπουν την πληροφορία σε απόφαση και την εμπιστοσύνη σε συναλλαγή.

Το συμπέρασμα είναι απλό: η Ελλάδα δεν πρέπει απλώς να έχει μεγάλη ναυτιλία. Πρέπει να έχει και το θεσμικό, εκπαιδευτικό και επαγγελματικό περιβάλλον που αξίζει σε μία μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη. Η επόμενη δεκαετία δεν θα ανήκει απαραίτητα στους μεγαλύτερους. Θα ανήκει στους πιο προσαρμοστικούς, στους πιο ενημερωμένους και σε εκείνους που μπορούν να διαβάζουν γρήγορα την αλλαγή, να διαχειρίζονται το ρίσκο και να κινούνται με αξιοπιστία. Εκεί η ελληνική ναυτιλία — και οι Έλληνες ναυλομεσίτες — μπορούν και πρέπει να πρωταγωνιστήσουν.

«Η γεωπολιτική δεν επηρεάζει απλώς τη ναυτιλία· σήμερα εκτελείται μέσα από τη ναυτιλία.»

Διαβάστε επίσης 

Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό: Νέα επιχείρηση κατά δεξαμενόπλοιου του ρωσικού «σκιώδους στόλου»

Μαρίνα Ι. Χατζηπατέρα: Πρωταγωνίστρια σε διεθνείς καινοτόμες δράσεις στο χώρο της ναυτιλίας

Χριστίνα Μαργέλου (Eurobank): «Να συμπεριφέρεσαι σαν πλοιοκτήτης» – Τι είπε για τη διάκριση η ισχυρή «captain» της Τράπεζας