Δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών: Τι αλλάζει από 1η Σεπτεμβρίου – Η νέα διαδικασία για τράπεζες, servicers και οφειλέτες

Μια ουσιώδης αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, καθώς η διαδικασία της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου περνά σε ένα νέο, πλήρως ψηφιοποιημένο περιβάλλον.

Η ΚΥΑ 45243/2026 έρχεται να ενεργοποιήσει τις αλλαγές που έχουν επέλθει εδώ και μήνες στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας με τον ν. 5282/2026 και να καθορίσει τον τρόπο λειτουργίας της ηλεκτρονικής διαδικασίας, μεταβάλλοντας καθοριστικά τη διαδικασία για τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, επιχειρήσεις, δικηγόρους και δικαστικούς επιμελητές, αλλά φυσικά και για τους ίδιους τους οφειλέτες.

Γιατί η τράπεζα θεωρείται τρίτος όταν δεσμεύεται ένας λογαριασμός

Όταν ο πιστωτής στρέφεται κατά απαίτησης που έχει από κάποιον οφειλέτη, θέλοντας να κατασχέσεις τα χρήματα που έχει αυτός στον λογαριασμό του, εφαρμόζεται ο θεσμός της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου των άρθρων 982 και επόμενα του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Ο οφειλέτης είναι εκείνος κατά του οποίου επισπεύδεται η αναγκαστική εκτέλεση, ο πιστωτής είναι ο κατασχών και η τράπεζα βρίσκεται στη θέση του τρίτου, επειδή στα χέρια της βρίσκεται η απαίτηση που αποτελεί αντικείμενο της κατάσχεσης.

Για να ξεκινήσει η διαδικασία, ο δανειστής επιδίδει το κατασχετήριο έγγραφο στην τράπεζα, δηλαδή επιδίδει τη διαταγή πληρωμής ή την απόφαση δικαστηρίου και περιγράφει το ακριβές ποσό της απαίτησης, ζητώντας από την τράπεζα να μην καταβάλλει τα χρήματα στον οφειλέτη αλλά στον ίδιο.

Εντός οκτώ ημερών από την επίδοση, η τράπεζα υποχρεούται να δηλώσει αν υφίσταται η απαίτηση, αν έχει στα χέρια της κατασχεμένο ποσό και αν έχουν επιβληθεί άλλες κατασχέσεις. Δηλώνει, επίσης, αν υπάρχει ακατάσχετη απαίτηση, όπως το προστατευόμενο ποσό μισθοδοσίας ή σύνταξης.

Η νέα ΚΥΑ δεν μεταβάλλει τις προϋποθέσεις επιβολής της κατάσχεσης ούτε τις προθεσμίες και τις δικονομικές εγγυήσεις. Οι αλλαγές εντοπίζονται στον τρόπο λειτουργίας της διαδικασίας και στη μετάβασή της σε πλήρως ψηφιακό περιβάλλον.

Ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης που θα ακολουθεί κάθε κατάσχεση

Στην καρδιά του νέου συστήματος βρίσκεται ο Μοναδικός Κωδικός Δήλωσης, ο λεγόμενος ΜΚΔ.

Για κάθε νέα κατάσχεση εις χείρας τρίτου ο πιστοποιημένος δικαστικός επιμελητής θα εκδίδει ηλεκτρονικά τον συγκεκριμένο κωδικό μέσω της πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας (ΟΔΕΕ).

Ο ΜΚΔ αποτελεί την ψηφιακή ταυτότητα της συγκεκριμένης διαδικασίας, συνδέοντας την πράξη της κατάσχεσης με τη δήλωση που θα ακολουθήσει από την τράπεζα και επιτρέποντας την ηλεκτρονική αναζήτηση και παρακολούθηση των σχετικών δηλώσεων.

Μέχρι σήμερα, η αναγκαστική εκτέλεση αυτού του τύπου γινόταν με επιδόσεις και διακίνηση εγγράφων που έκαναν την αναζήτηση των δηλώσεων πολύ δύσκολη. Με το νέο μοντέλο δημιουργείται ένας κοινός ψηφιακός σύνδεσμος μεταξύ κατάσχεσης και δήλωσης τρίτου.

Όταν η πράξη καταγράφεται ηλεκτρονικά, διακινείται ταχύτερα και συνδέεται με τα επόμενα στάδια της διαδικασίας, όπως η δήλωση τρίτου και η εξέλιξη της εκτέλεσης. Η ηλεκτρονική καταγραφή μειώνει την εξάρτηση από έντυπα έγγραφα, επιτρέπει την άμεση διαβίβαση στοιχείων και ενισχύει την ιχνηλασιμότητα της διαδικασίας, ειδικά στις τραπεζικές κατασχέσεις, όπου ο όγκος των υποθέσεων είναι τεράστιος.

Η δήλωση της τράπεζας γίνεται πλέον ηλεκτρονικά

Η δεύτερη και ουσιαστικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η δήλωση τρίτου.

Με το νέο σύστημα, η δήλωση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΟΔΕΕ. Η διαδικασία συνοδεύεται από ηλεκτρονική υπογραφή και ηλεκτρονική χρονοσήμανση, ενώ το σύστημα πραγματοποιεί αυτοματοποιημένους ελέγχους ως προς τα απαιτούμενα στοιχεία.

Κάθε ενέργεια θα αφήνει πλέον συγκεκριμένο ηλεκτρονικό αποτύπωμα, οπότε δεν θα υπάρχει μόνο το έγγραφο της δήλωσης, αλλά και ο αντικειμενικά καταγεγραμμένος χρόνος υποβολής του, κάτι που είναι απαραίτητο σε μια διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, στην οποία η τήρηση των προθεσμιών μπορεί να έχει σοβαρότατες έννομες συνέπειες.

Η χρονοσήμανση των κατασχέσεων

Η πιο χαρακτηριστική ένδειξη της μετάβασης στο νέο μοντέλο είναι η εξαιρετικά συγκεκριμένη ρύθμιση του χρόνου υποβολής. Η επιτυχής ηλεκτρονική δήλωση της τράπεζας θα λαμβάνει εγκεκριμένη ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα και ως χρόνος υποβολής θεωρούνται η ακριβής ημέρα και ώρα που αποτυπώνονται σε αυτή.

Η προθεσμία υποβολής λήγει στις 19:00:00 της τελευταίας ημέρας της προβλεπόμενης προθεσμίας, δηλαδή, κατά περίπτωση, της όγδοης ημέρας ή, όπου εφαρμόζεται η ειδική τριακονθήμερη προθεσμία, της τριακοστής ημέρας, υπολογιζόμενης από την επομένη της επίδοσης.

Αν η τελευταία ημέρα είναι εξαιρετέα, η λήξη μεταφέρεται στην επόμενη εργάσιμη ημέρα, και πάλι στις 19:00.

Έτσι, η ηλεκτρονική χρονοσήμανση περιορίζει σημαντικά τις αμφισβητήσεις σχετικά με το πότε ακριβώς υποβλήθηκε μια δήλωση και αν τηρήθηκε η νόμιμη προθεσμία, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι οι τράπεζες διαχειρίζονται μαζικά κατασχετήρια και καλούνται να ανταποκρίνονται μέσα σε πολύ αυστηρά χρονικά περιθώρια.

Πρόσβαση στη δήλωση χωρίς αναζήτηση στη γραμματεία

Η ψηφιοποίηση δεν περιορίζεται στην πλευρά της τράπεζας. Η νέα διαδικασία προβλέπει δυνατότητα ηλεκτρονικής πρόσβασης στις δηλώσεις και από τους δικηγόρους των εμπλεκομένων.

Ο δικηγόρος του οφειλέτη, χρησιμοποιώντας τον Μοναδικό Κωδικό Δήλωσης και έχοντας την απαιτούμενη εξουσιοδότηση, μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στο σύνολο των δηλώσεων τρίτου που συνδέονται με τη συγκεκριμένη κατάσχεση. Αντίστοιχη δυνατότητα προβλέπεται για τον δικηγόρο του δανειστή.

Για έναν οφειλέτη που βρίσκεται αντιμέτωπος με κατασχέσεις σε περισσότερα πιστωτικά ιδρύματα, αλλά και για έναν πιστωτή που επιχειρεί να εντοπίσει καταθέσεις ή άλλες απαιτήσεις του οφειλέτη, η δυνατότητα συγκεντρωτικής ψηφιακής παρακολούθησης των σχετικών δηλώσεων σίγουρα θα αλλάξει αισθητά την καθημερινή πρακτική της αναγκαστικής εκτέλεσης, αν και ο νομικός κόσμος δεν κρύβει τις ανησυχίες του για την ταχύτητα με την οποία θα γίνονται οι δεσμεύσεις των χρημάτων και συνεπώς για την αποδυνάμωση της προστασίας της ασφάλειας του οφειλέτη.

Νέες αμοιβές για την έκθεση κατάσχεσης

Η ΚΥΑ ρυθμίζει παράλληλα και οικονομικές παραμέτρους της νέας διαδικασίας. Η αμοιβή του δικαστικού επιμελητή για τη σύνταξη της έκθεσης κατάσχεσης καθορίζεται στα 150 ευρώ όταν το επισπευδόμενο ποσό ανέρχεται έως τις 8.000 ευρώ και στα 300 ευρώ όταν το ποσό ξεπερνά τις 8.000 ευρώ.

Πρόκειται για μια διάταξη που έχει ξεσηκώσει τις αντιδράσεις των δικηγόρων με δεδομένο ότι δυσχεραίνει σημαντικά την επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης από δανειστές που δεν είναι μεγάλοι servicers ή άλλες τράπεζες, αλλά ιδιώτες.

Γενικά, πάντως, δεν αλλάζουν οι ουσιαστικές προϋποθέσεις της κατάσχεσης, όμως δημιουργείται ένα σύστημα το οποίο είναι κομμένο και ραμμένο στις ανάγκες αυτοματοποίησης των μαζικών κατασχέσεων που επισπεύδονται από τις τράπεζες και τους servicers, οπότε μένει να φανεί πώς αυτό θα λειτουργήσει για τα μέρη της διαδικασίας που είναι απλοί ιδιώτες.

Διαβάστε επίσης:

Συνταξιούχοι: Οι 4 αλλαγές σε συντάξεις, προσωπική διαφορά, ΕΑΣ και επίδομα – Τα σενάρια για αύξηση έως 400 ευρώ

Ανακαίνιση Κατοικίας: Παρατείνεται η προθεσμία και διευρύνονται τα κριτήρια – Ποιους αφορά
Μπορεί ένα ελικόπτερο να προσγειωθεί σε παραλία; Το παραθυράκι του νόμου & τι λέει ακριβώς μετά τα περιστατικά σε Σπέτσες και Μήλο