Το παιχνίδι της ζωής και της ζωγραφικής – Αλέκος Λεβίδης εφ΄ όλης της ύλης στο Μουσείο Μπενάκη

Μια αναδρομική έκθεση είναι η ιστορία μιας ζωής, όπου το προσωπικό βίωμα ενυπάρχει στο έργο και «διαβάζεται» σαν ένα οπτικό βιβλίο. Και στο έργο του ζωγράφου και ακαδημαϊκού Αλέκου Λεβίδη καταγράφεται μέσα από μία μακρά σειρά έργων, που καλύπτουν 65 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στον εικαστικό χώρο από τα νεανικά του χρόνια ως σήμερα συνθέτοντας ένα όλον ζωής που διαμορφώθηκε και μέσα από κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα αυτής της περιόδου και τέχνης που παρέμεινε σταθερά η βαθιά και γόνιμη προσήλωση του. «Ζωγραφική 1961-2026.

Δια βίου παιχνίδι» είναι και ο εύστοχος τίτλος της μεγάλης αναδρομικής έκθεσης του ζωγράφου, που θα εγκαινιαστεί τον Οκτώβριο στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 με περισσότερα από πεντακόσια έργα, που περιλαμβάνουν συνθέσεις του με χρώμα, σχέδια, ζωγραφικές μακέτες εξωφύλλων βιβλίων, εικαστικά σημειωματάρια, τοιχογραφίες, εγκαταστάσεις και σκηνικά.

Όπως εξηγεί άλλωστε, ο ίδιος ο ζωγράφος, από μικρό παιδί του άρεσε να περνάει ώρες ζωγραφίζοντας και σχεδιάζοντας. Η ζωγραφική ήταν για τον ίδιο μια διαδικασία που όπως κάθε ώρα παιχνιδιού για τα παιδιά, απαιτούσε αφοσίωση, δημιουργική φαντασία και επιμονή αλλά και απόλαυση. Μια δημιουργική εσωστρέφεια, που οδηγεί στη μέθεξη, και δεν έπαψε να συντροφεύει τον Λεβίδη και στα ώριμά του χρόνια, όταν πια η ζωγραφική τον είχε ολότελα κερδίσει.

Προσωπικό εικαστικό λεξιλόγιο

Πρεσβευτής της παραστατικής ζωγραφικής και απόγονος των ιδεών και των καλλιτεχνικών ευαισθησιών της γενιάς του ΄30, όπως θεωρείται ο Αλέκος Λεβίδης αντλεί έμπνευση από τον χώρο της λογοτεχνίας και της τέχνης και ισορροπεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον σουρεαλισμό έχοντας δημιουργήσει ένα δικό του εικαστικό λεξιλόγιο. Γεννημένος στο τέλος του πολέμου, το 1944 ζυμώθηκε με τη δημιουργία αυτής της γενιάς όπως και με το διεθνές κίνημα του μοντερνισμού. Και στην εφηβεία του διαμορφώθηκε από το πολιτισμικό στερέωμα που οι εκπρόσωποί της –κάποιοι από τους οποίους υπήρξαν και δάσκαλοί του – έστησαν μεταπολεμικά: Στη λογοτεχνία, την ποίηση, το θέατρο, τη ζωγραφική, τη μουσική, τον κινηματογράφο, τον λαϊκό πολιτισμό.

Μέσα από τις εικόνες του ο Αλέκος Λεβίδης διαχειρίζεται όμως, τη σχέση του με την ιστορία χωρίς νοσταλγία, με τρόπο υπαινικτικό, συχνά αλληγορικό και, πάνω από όλα, συνειρμικό. Δεν προβαίνει σε δηλώσεις ιστορικού ή πολιτικού περιεχομένου. Αλλά αντλεί από το παρόν και το παρελθόν για να δημιουργήσει προσωπικές μυθιστορίες δυνάμει ανοιχτές σε εξίσου προσωπικές αναγνώσεις του θεατή.

Παρά το εύρος του έργου του ωστόσο, δηλώνει κατηγορηματικά πως «Όταν με αποκαλούν εικαστικό, τους λέω ότι είμαι ζωγράφος».

Μια ευδόκιμη πορεία στην τέχνη

Τα πρώτα του μαθήματα ζωγραφικής ο Αλέκος Λεβίδης έλαβε από τον Κώστα Μαλάμο και τον Αλέκο Κοντόπουλο ενώ αμέσως μετά βρέθηκε στο Παρίσι για να παρακολουθήσει μαθήματα σκηνογραφίας στο Université du Théâtre des Nations και στη συνέχεια στην Ελβετία για σπουδές αρχιτεκτονικής στην École de l’ Université de Genève.

Η επιστροφή στην Αθήνα έγινε το 1971 και έκτοτε, μετά την πρώτη ατομική έκθεσή του στην γκαλερί Ωρα το 1982 έχει παρουσιάσει το έργο του επανειλημμένως στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Όπως τις εκθέσεις «Εικονογραφίες» το 1988, «Μεγάλη Ελλάδα: Ελληνικά Μνημεία στην Κάτω Ιταλία και Σικελία» το 2000, «Μαρτυρίες» το 2006 με υλικό που φιλοτέχνησε στα χρόνια της επτάχρονης δικτατορίας στην Ελλάδα, «Ζωγραφική για Βιβλία» το 2008 με μια πλούσια σειρά από ζωγραφικές μακέτες εξωφύλλων, «Μνήμη Παλμύρας» το 2016 με χαρακτήρα δημόσιας παρέμβασης καλλιτεχνικού περιεχομένου έπειτα από τα γεγονότα στην Παλμύρα της Συρίας το 2015, «36×36: Ζωγραφικά Δοκίμια» το 2018 με έργα του που φιλοτεχνήθηκαν από το 2002 ως και 2018.

Ασχολήθηκε επίσης με την επιμέλεια σκηνικών (όπως για τις παραστάσεις «Αντιγόνη» του Σοφοκλέους στη Νέα Σκηνή Αθηνών το 1991, «Όνειρο» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου το 2005), τοιχογραφίες, καθώς και την εικαστική επιμέλεια βιβλίων. Ιδιαιτέρως σημαντική είναι εξάλλου η μετάφρασή του με σχολιασμό στο Περί της αρχαίας ελληνικής ζωγραφικής του Πλίνου του Πρεσβύτερου (1994).
Την αναδρομική του έκθεση στο Μπενάκη / Πειραιώς 138 επιμελείται ο ίδιος σε συνεργασία με τη Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη ενώ με αφορμή τη διοργάνωσή της θα κυκλοφορήσει και ομώνυμο βιβλίο σε συνέκδοση της Ακαδημίας Αθηνών και των Εκδόσεων ΄Αγρα και επιμέλεια του ιδίου και της συνεπιμελήτριας.

Διαβάστε επίσης:

Από τα σπήλαια στις πόλεις – Η τέχνη του δρόμου και μια έκθεση

Βένια Δημητρακοπούλου: «Του Αιθέρα και της Θάλασσας»

Οι εσπαντρίγιες της αρχαιότητας – Ευρήματα 2.300 χρόνων