Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης: Περιήγηση στην τέχνη του 20ού αιώνα

Εξήντα χρόνια παρουσίας στον πολιτισμό, περισσότερα από 7.000 έργα ζωγραφικής, χαρακτικής, γλυπτικής -και όχι μόνον-, που όμως παραμένουν άγνωστα στο ευρύ κοινό. Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης αποφασίζει ωστόσο τώρα, ένα μέρος τουλάχιστον αυτού του τεράστιου καλλιτεχνικού αποθέματος να το παρουσιάσει με μια έκθεση, ακριβώς στην επέτειό του.

«60 χρόνια ΜΙΕΤ. Αναγνώσεις μιας συλλογής» είναι ο τίτλος της έκθεσης που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 με αντιπροσωπευτικά έργα αυτής της συλλογής, που προσφέρουν μια ουσιαστική περιήγηση στην ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα. Και είναι η πρώτη φορά που εμφανίζονται αυτά τα έργα, μετά από 35 χρόνια από την πρώτη, και μόνη ως τώρα, παρουσίαση της συλλογής, που είχε γίνει στην Εθνική Πινακοθήκη.

Η ιστορία της πάει πίσω στα 1966, όταν στο πλαίσιο του εορτασμού των 125 χρόνων της Εθνικής Τράπεζας ιδρύθηκε με απόφαση του τότε διοικητή Γεωργίου Μαύρου (1964–1966), το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ), με πρώτο διευθυντή τον Εμμανουήλ Χ. Κάσδαγλη.

Ως στόχος του νεοσύστατου Ιδρύματος οριζόταν «η προαγωγή των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών» και μια από τις πρώτες φροντίδες του ήταν η δημιουργία μιας όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικής συλλογής έργων ελληνικής τέχνης. Έτσι άρχισαν να γίνονται και οι πρώτες αγορές έργων για τη συλλογή.

Με το πέρασμα των χρόνων η συλλογή εμπλουτίστηκε τόσο με αγορές όσο και με μεγάλες δωρεές , με αποτέλεσμα σήμερα, εκτός από τις χιλιάδες έργων ζωγραφικής, χαρακτικής και γλυπτικής να περιλαμβάνει επίσης μεγάλο αριθμό από σχέδια, εικονογραφημένα βιβλία, ταπισερί, ψηφιδωτά και κεραμικά.

Μια ιδιαίτερη ματιά

Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη στοχεύει τώρα να προσφέρει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να αποτιμήσει την ποικιλία και την ποιότητα αυτής της συλλογής αλλά και να απολαύσει έργα τέχνης που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.

Ταυτόχρονα η επιλογή των έργων και η τοποθέτησή τους στο χώρο δημιουργούν τις συνθήκες μιας ιδιαίτερης ματιάς στην ελληνική τέχνη κατά τον τελευταίο αιώνα.

Έτσι ο επισκέπτης μπορεί να αντιληφθεί πώς διαμορφώθηκαν οι εικαστικές επιλογές των καλλιτεχνών μέσα στο χρόνο, να διακρίνει τις συγγένειες και τις διαφορετικές αντιλήψεις ή και να διαμορφώσει ο ίδιος τους άξονες της περιήγησής του στην έκθεση, χωρίς μια αναγκαστική και εκ των προτέρων προδιαγεγραμμένη πορεία.

Χωρίς αυστηρή χρονολογική σειρά αλλά χωρισμένα σε θεματικές ενότητες παρουσιάζοντας τα έργα ζωγραφικής με την πρώτη από αυτές να περιλαμβάνει αυτά στα οποία είναι παρούσα η ανθρώπινη μορφή. Είτε στην εκδοχή του αυστηρού πορτρέτου είτε σε πιο ελεύθερες απεικονίσεις, στις οποίες η ανθρώπινη παρουσία έχει δευτερεύουσα σημασία.

Ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική

Στη δεύτερη κυριαρχεί το τοπίο σε όλες τις εκφάνσεις του, από κλασικές τοπιογραφίες μέχρι αναπαραστάσεις του αστικού τοπίου αλλά και πιο αφαιρετικές επιλογές. Ενώ την τρίτη ενότητα καταλαμβάνουν κατά κύριο λόγο νεκρές φύσεις και συνθέσεις με ανάλογα θέματα.

Ιδιαίτερη ενότητα συγκροτεί εξάλλου η γλυπτική, που βρίσκεται σε χωριστό, ανεξάρτητο χώρο και τέλος, η σημαντική θέση της χαρακτικής στη συλλογή αλλά και η σημασία της ως αυτόνομης τέχνης αναδεικνύονται τόσο με την ένταξή της στις μεγαλύτερες ενότητες όσο και με μια ειδική παρουσίασή της σε διακριτό χώρο.

Η επιμέλεια είναι του ιστορικού τέχνης Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, επιμελητή της συλλογής της Πινακοθήκης Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη.

Η έκθεση συνοδεύεται από κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει κείμενα της επί πολλά χρόνια υπεύθυνης της Συλλογής Έργων Τέχνης του ΜΙΕΤ Βούλας Λιβάνη και του επιμελητή της έκθεσης Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, καθώς και αναπαραγωγές όλων των έργων που παρουσιάζονται στην έκθεση, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων που τελικά δεν εκτέθηκαν.

Info
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138: Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, τηλ. 210 3453111Ι
Έκθεση: «60 χρόνια ΜΙΕΤ. Αναγνώσεις μιας συλλογής»
Διάρκεια: 26 Φεβρουαρίου – 26 Απριλίου

Διαβάστε επίσης:

Στη σκιά των σκανδάλων – Στα δύσκολα ο νέος διευθυντής του Λούβρου

Φανή Μαλλούχου – Tufano – Το σοκ που προκάλεσαν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Αγγλία

Σε παζάρι βρέθηκαν οι φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 της Καισαριανής