Σε παζάρι βρέθηκαν οι φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 της Καισαριανής

Στα παζάρια του Βελγίου αντίκες και άλλα αντικείμενα που μπορεί να είναι συλλεκτικά, μπορεί και όχι, πωλούνται καθημερινά αλλάζοντας χέρια, ενίοτε και χώρα, καθώς τα επισκέπτονται πλήθη κόσμου από διάφορα μέρη.

Από μια τέτοια αγορά προμηθεύτηκε ο συλλέκτης Τιμ ντε Κράνε το άλμπουμ των 262 φωτογραφιών από την Ελλάδα της Γερμανικής Κατοχής με το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των δώδεκα, άγνωστων ως σήμερα λήψεων της Πρωτομαγιάς του 1944 στην Καισαριανή, που αποτυπώνουν τις δραματικές στιγμές πριν την εκτέλεση των 200 αγωνιστών ως αντίποινα για τον θάνατο του γερμανού υποστράτηγου της Βέρμαχτ Φραντς Κρεχ. Αλλά και τριών ακόμη φωτογραφιών με την κορύφωση της βαρβαρότητας, την εκτέλεση των ηρώων.

Υλικό πάντως, που δεν έχει έρθει ακόμη στη δημοσιότητα, αφού ο συλλέκτης και έμπορος απέφυγε να αναρτήσει στον ηλεκτρονικό κατάλογο του e-Bay, μέσω του οποίου προσφέρει προς πώληση αντικείμενα «για όσους έχουν ιστορικό ενδιαφέρον για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την ιστορία γενικότερα». Ο λόγος είναι απλός, καθώς η εμφάνιση φωτογραφιών που απεικονίζουν βίαιες καταστάσεις δεν είναι επιτρεπτή στον εν λόγω ιστότοπο.

Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, οι φωτογραφίες έγιναν γνωστές στο σύνολό τους στους απεσταλμένους του υπουργείου Πολιτισμού, που μετέβησαν στο Βέλγιο για την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους, όπως και έγινε, και την διαπραγμάτευση της αγοράς τους, η οποία κατέληξε επιτυχώς. Εντός των ημερών έτσι, αναμένεται η ολοκλήρωση της αγοράς αντί του συμφωνηθέντος ποσού των 100 χιλιάδων ευρώ και η μεταφορά τους στην Ελλάδα.

Η άμεση απόσυρση του συνόλου από τη δημοπρασία ανέδειξε εξάλλου την καλή πίστη του πωλητή και αποτέλεσε τη βάση της διαπραγμάτευσης. Ενώ ο χαρακτηρισμός της ως μνημείο διασφαλίζει την ακεραιότητα και τη διάσωσή του στο χρόνο.

Ο λοχίας φωτογράφος

Επιζήσας πολλών μαχών και της κατάρρευσης της Γερμανίας ήταν ο λοχίας της Βέρμαχτ Χέρμαν Χόιερ, που τράβηξε και διατήρησε αυτές τις φωτογραφίες από το διάστημα της υπηρεσίας του στην Ελλάδα. Μετά το θάνατό του, το υλικό αυτό πέρασε στους κληρονόμους του, οι οποίοι και το πούλησαν ενώ ο αγοραστής το πούλησε και εκείνος με τη σεριά του, μετά από κάποια χρόνια ώσπου να φθάσει τελικά στο βελγικό παζάρι.

Εκεί όπου το βρήκε και το αγόρασε ο Τιμ ντε Κράνε, ο οποίος ασχολείται από 18 χρονών με την συλλογή αντικειμένων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δραστηριότητα, την οποία εξέλιξε σε επιχείρηση με την ονομασία Crain’s Militaria.

Ερασιτέχνης φωτογράφος, όπως μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κανείς, και χρησιμοποιώντας σαφώς φορητή και μάλλον μικρή μηχανή, ο Χόιερ είναι άγνωστο πώς ανέλαβε, επισήμως ή όχι, αλλά σίγουρα με άδεια, την φωτογράφηση της εκτέλεσης των αγωνιστών.

Κι αυτό, γιατί το σύνολο των υπόλοιπων φωτογραφιών μπορεί εύκολα να χαρακτηρισθεί ως «τουριστικό» και ανώδυνο, καθώς παρελαύνουν σ΄ αυτό μνημεία, τοπία, η καθημερινότητα και η απαθανάτιση των στρατιωτών της μονάδας, χωρίς να απουσιάζουν και σκηνές προπαγάνδας βέβαια. Και όλα αυτά με τον τρόπο ασφαλώς, που μπορούσε να βλέπει ένας κατοχικός στρατός τη χώρα και τους ανθρώπους, που έχει υποδουλώσει.

Αθήνα και Πειραιάς, Μαλακάσα, Ωρωπός και Χαϊδάρι, ΄Ισθμια, Κόρινθος, Λουτράκι εμφανίζονται στο συγκεκριμένο σύνολο και στο διάστημα 1943 -44, που ο Χόιερ παρέμεινε στην Ελλάδα –στην ουσία κάποιους μήνες- με σημειώσεις μάλιστα, στην πίσω πλευρά τους να αναφέρουν ημερομηνίες και τοποθεσίες.

Τεκμήρια ιστορίας, ανδραγαθιών και θυσίας

Φωτογραφίες παραπλήσιες πάντως, βρίσκονται σε πολλά ιστορικά αρχεία και ιδιωτικές συλλογές. Η Καισαριανή όμως, είναι που κάνει την διαφορά και όχι μόνον για την καταγραφή ενός συγκλονιστικού ιστορικού γεγονότος αλλά και γιατί, για πρώτη φορά αποκτούν οι εκτελεσθέντες πρόσωπο και ταυτότητα μαρτυρώντας το ήθος και το φρόνημα που τους διέκρινε.

Εκατοντάδες χιλιάδες είναι οι φωτογραφίες από τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, επίσημες ή όχι, αλλά πάντα μοναδικά τεκμήρια ιστορίας, ανδραγαθιών και θυσίας.

Επρόκειτο άλλωστε για δραστηριότητα από σκοπού, ειδικά των Γερμανών, στο πλαίσιο της τεκμηρίωσης των επιχειρήσεων που διεξήγαγαν στο πεδίο της μάχης αλλά και της δράσης τους στις κατακτημένες περιοχές. Με αποτέλεσμα έτσι, την ύπαρξη υλικού και από τις θηριωδίες που διέπρατταν, καθώς θεωρούνταν ενταγμένες στην επιχειρησιακή τους δραστηριότητα.

Όλο αυτό το υλικό διακινείται χρόνια τώρα από ειδικές εταιρείες στο διαδίκτυο μέσω ηλεκτρονικών δημοπρασιών αλλά όχι μόνον ασφαλώς. Από καρτ ποστάλ, έγγραφα, ταυτότητες, φυλλάδια και φωτογραφίες έως διάφορα αντικείμενα παράσημα και μετάλλια, στρατιωτικές στολές με τα διακριτικά του γερμανικού στρατού, όπλα, περιβραχιόνια, καπέλα, οτιδήποτε σχετίζεται με το Γ΄ Ράιχ πωλείται και αγοράζεται.

Διαβάστε επίσης:

Apollo’s Muse: Η αποκλειστική ιδιωτική λέσχη του Λονδίνου με τα αληθινά αρχαία ελληνικά αγάλματα των 80 εκατ.

Έτοιμες οι μελέτες για την κρατική σχολή κινηματογράφου

Το Ηρώδειο από την αρχή: Οι επεμβάσεις που θα το επαναφέρουν στην αυθεντική του μορφή αρχίζουν