Παραμονές του Αγίου Βαλεντίνου και το Βρετανικό Μουσείο βρίσκει την κατάλληλη στιγμή να ανακοινώσει, ότι μια πολυπόθητη χρυσή καρδιά του 16ου αιώνα για την οποία χρειάστηκε πάνδημη εκστρατεία, προκειμένου να συγκεντρωθούν τα 3,5 εκατομμύρια λίρες για την αγορά της, μπορεί πλέον να είναι δική του. Πρόκειται για την Καρδιά των Τυδώρ, όπως έχει ονομασθεί αυτό το περίτεχνα διακοσμημένο μενταγιόν, που συνδέεται με τον Ερρίκο Η΄ και την πρώτη σύζυγό του, Αικατερίνη της Αραγονίας, ένα πολύτιμο ιστορικό κόσμημα, το είδος του οποίου ήταν γνωστό ως σήμερα μόνον μέσα από πίνακες ζωγραφικής..

 

1

Τέσσερεις μήνες διήρκεσε η εκστρατεία του μουσείου για την συγκέντρωση χρημάτων, με την ανταπόκριση περισσοτέρων των 45.000 δωρητών αλλά και το 1,75 εκατομμύρια λίρες, που προήλθαν από το Εθνικό Ταμείο Μνήμης Κληρονομιάς της Βρετανίας. Το μενταγιόν είχε ανακαλυφθεί το 2019 από έναν ερασιτέχνη ανιχνευτή μετάλλων, τον Τσάρλι Κλαρκ σε ένα χωράφι στο Γουόρικσαϊρ του Ηνωμένου Βασιλείου ενώ κατέστη δυνατόν να διεκδικηθεί από το μουσείο, πριν βγει στην αγορά, χάρις στον Νόμο περί Θησαυρών του 1996, ο οποίος παρέχει στα ιδρύματα την ευκαιρία να πλειοδοτήσουν πρώτα για την απόκτηση πιθανών θησαυρών.

Εντυπωσιακή όμως είναι η διακόσμηση της καρδιάς αφού η πρόσθια όψη της φέρει το λευκό και κόκκινο τριαντάφυλλο των Τυδώρ Tudor, σε σύνθεση με ροδιά, σύμβολα που σχετίζονται με τον άγγλο βασιλιά Ερρίκο και την Αικατερίνη αντίστοιχα. Στο πίσω μέρος υπάρχουν τα γράμματα «H» και «K», δεμένα μεταξύ τους με λευκό και χρυσό νήμα. Στο κάτω μέρος κάθε όψης εξάλλου, αναγράφονται οι λέξεις TOVS IORS (tousiors), που στα παλιά γαλλικά σημαίνει για «πάντα».

Γνωστή μόνον από πίνακες ζωγραφικής

Επιμελήτρια του Βρετανικού Μουσείου του τμήματος Ευρωπαϊκής Αναγέννησης και του Κληροδοτήματος Γουάντεσντον η Ρέιτσελ Κινγκ προτείνει όμως, και μία άλλη ερμηνεία ως ένα λογοπαίγνιο, με τη μεταγενέστερη, ισοδύναμη λέξη «toujours», καθώς όταν προφέρεται δυνατά μπορεί να ακούγεται σαν «tous [όλα] δικά σας».

Το μενταγιόν βρέθηκε με μια χρυσή αλυσίδα και κούμπωμα, το οποίο είναι σκαλισμένο σε σχήμα γροθιάς. Και όπως λέει επίσης η Κινγκ, η έρευνα που διεξήγαγε το Βρετανικό Μουσείο υποδηλώνει, ότι το μενταγιόν μπορεί να δημιουργήθηκε για ένα τουρνουά που σηματοδοτούσε τον γάμο της κόρης του Ερρίκου και της Αικατερίνης, Μαίρης, με τον γάλλο κληρονόμο του θρόνου, το 1518. Τονίζοντας μάλιστα, την καλλιτεχνική και αρχαιολογική του αξία, καθώς και την μοναδικότητά του σημειώνει, ότι «απολύτως τίποτε άλλο αυτής της πολυπλοκότητας ή τύπου» δεν έχει επιβιώσει από την αρχή της βασιλείας του Ερρίκου Η΄.

Όπως προσθέτει εξάλλου, η ίδια πρόκειται για ένα είδος, που μέχρι την ανακάλυψή του, είχε παρατηρηθεί μόνο σε απογραφές και παρατηρήσεις πινάκων ζωγραφικής καλλιτεχνών, όπως ο Χανς Χόλμπαϊν ο Νεότερος. «Αυτό είναι το πρώτο παράδειγμα αυτού του τύπου αλυσίδας που επιβιώνει εκτός ενός πορτρέτου», συμπληρώνει. «Απεικονίζεται ιδιαίτερα στα πορτρέτα του Χόλμπαϊν από τη δεκαετία του 1530 σε κοσμήματα που φοριούνταν από άνδρες».

Ως πλέον συναρπαστική πτυχή του ευρήματος ωστόσο θεωρείται η σύνδεσή του με την Αικατερίνη και την κόρη της Μαίρη. Κι αυτό, γιατί στα βρετανικά μουσεία υπάρχουν ελάχιστα αντικείμενα που συνδέονται με τα δύο αυτά πρόσωπα, κάτι που οφείλεται στην δυσφήμιση μέσω αντικαθολικής προκατάληψης τα τελευταία 400 έως 500 χρόνια. «Αυτό που θέλουμε να αναδείξουμε είναι η Αικατερίνη ως ξεχωριστή προσωπικότητα, μια βασίλισσα από μόνη της», όπως λέει η Κινγκ.

Η εκστρατεία

Η εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων, που ξεκίνησε με ομιλίες της ιστορικού Μαίρης Μπίαρντ και του ηθοποιού Ντέμιαν Λιούις, σημείωσε επιτυχία δύο μήνες πριν από την προθεσμία του Απριλίου. Το μεγαλύτερο ποσό, των 1,75 εκατομμυρίων λιρών από το Εθνικό Ταμείο Μνήμης Κληρονομιάς δόθηκε για να σηματοδοτήσει την 45η επέτειό του, ενός οργανισμού, ο οποίος ιδρύθηκε για να «διασώσει μερικά από τα καλύτερα μνημεία κληρονομιάς του Ηνωμένου Βασιλείου που κινδυνεύουν να χαθούν», σύμφωνα με αναφορά του. Άλλες σημαντικές συνεισφορές περιλάμβαναν 500.000 λίρες από το Julia Rausing Trust, έναν από τους δύο κορυφαίους δωρητές για την επερχόμενη επέκταση της Εθνικής Πινακοθήκης του Λονδίνου, και το Art Fund, το οποίο δώρισε 400.000 λίρες.

«Η επιτυχία της εκστρατείας δείχνει τη δύναμη της ιστορίας να πυροδοτεί τη φαντασία και γιατί αντικείμενα όπως η Καρδιά των Τυδώρ θα έπρεπε να βρίσκονται σε ένα μουσείο», όπως δήλωσε και ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νίκολας Κάλιναν. «Αυτό το όμορφο διασωθέν γλυπτό μας μιλάει για ένα κομμάτι της αγγλικής ιστορίας που λίγοι από εμάς γνωρίζαμε, αλλά που όλοι τώρα μπορούμε να μοιραστούμε. Ανυπομονώ να πω περισσότερα σύντομα για τα σχέδιά μας να περιοδεύσει στο Ηνωμένο Βασίλειο στο μέλλον».

Οι αβεβαιότητες όμως, σχετικά με την ιστορία του μενταγιόν, όπως το πώς βρέθηκε στο Γουόρικσαϊρ, παραμένουν. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του μουσείου πάντως, μόλις το μενταγιόν καταχωρηθεί επίσημα, θα αρχίσει η περαιτέρω επιστημονική μελέτη και έρευνα.

Διαβάστε επίσης:

Bitcoin: Πτώση κάτω από τα 67.000 δολάρια, παρά το ράλι των μετοχών

Με την αισθητική της ποπ – Η επανάσταση του ΄60 σε έκθεση

Στο νοσοκομείο ο Γιώργος Μαζωνάκης με υψηλό πυρετό και έντονους πόνους