Θεόδωρος Σκυλακάκης στο mononews: Να μπει φόρος ακραίου πλούτου – Ιδιόκτητη κατοικία, A-I Agent και μερίδιο στα οφέλη του AI για κάθε πολίτη

Takeaways by Mononews AI

• Η ΑΙ υπόσχεται τεράστιο πλούτο και τεράστια ανισότητα
• Χρειαζόμαστε ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο και νέα ιδεολογικά εργαλεία
• Αντί για Καθολικό Βασικό Εισόδημα (UBI) προτείνει Καθολικό Βασικό Κεφάλαιο
• Να αντιμετωπίσουμε το ΑΙ ως δημόσιο αγαθό
• Φόρος ακραίου πλούτου στους κατόχους εισοδημάτων 50 φορές πάνω από το μέσο εισόδημα

Την πρότασή του για τη μετάβαση από την «κοινωνία των εργαζομένων» σε μια «κοινωνία ιδιοκτητών», και ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο καταθέτει ο Θεόδωρος Σκυλακάκης, με το επαναστατικό βιβλίο του «Τεχνητή Νοημοσύνη: Η Εκτόπιση της Εργασίας – Καθολικό Βασικό Κεφάλαιο, Ελευθερία & Αξιοπρέπεια σε έναν κόσμο χωρίς μισθό».

Λαμβάνοντας την πρόσκληση για την παρουσίαση του βιβλίου του, εξεπλάγην ευχάριστα που επιτέλους ένας Έλληνας πολιτικός ασχολήθηκε με το πρόβλημα της εργασίας την εποχή του AI και ζήτησα στον κ. Σκυλακάκη αυτή τη συνέντευξη. Δέχτηκε με χαρά, και αφού διάβασα απνευστί το ενδιαφέρον βιβλίο του,  είχα τη χαρά να συνομιλήσω μαζί του για το μέλλον της εργασίας, τις προκλήσεις της νέας εποχής και τις λύσεις που προτείνει για να διασφαλιστούν η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και η κοινωνική συνοχή.

Με την αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο mononews.gr, μια εβδομάδα πριν την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου του, το Mononews.gr παρουσιάζει πρώτο το  βιβλίο του,  και παρέα με το συγγραφέα το αναλύουμε. Ένα βιβλίο, που είναι ταυτόχρονα φιλελεύθερο και παρεμβατικό. Δεν προτείνει κρατισμό, αλλά ούτε πιστεύει ότι η αγορά θα λύσει από μόνη της το πρόβλημα. Αντιμετωπίζει το AI ως πολιτικό και κοινωνικό γεγονός, τη σημαντικότερη ανακάλυψη μετά τη φωτιά  και εξετάζει πώς πρέπει να αντιδράσει η πολιτική για να προστατέψει τη δημοκρατία, την ιδιοκτησία, τη μεσαία τάξη και την ανθρώπινη ελευθερία σε μια εποχή που οι μηχανές θα παράγουν όλο και μεγαλύτερο μέρος του πλούτου.

Κεντρική ιδέα ότι οι πολίτες θα πρέπει να δικαιούνται και να λαμβάνουν μερίδιο στα μέσα παραγωγής και στον νέο πλούτο που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη (AI), αλλά και ότι το Κράτος πρέπει να παρέμβει με πολλούς τρόπους από τώρα ώστε να επωφεληθεί και να προστατευθεί το κοινωνικό σύνολο από την έλευση της οικονομίας της νοημοσύνης. Μιλάει για νέα δικαιώματα, για την ανάγκη για κρατική παρέμβαση, για φορολόγηση του ακραίου πλούτου, για το δικαίωμα σε απαραβίαστη ιδιόκτητη κατοικία, την ανάγκη ενός ΙΧ AI-Agent για κάθε πολίτη.

Προτάσεις -πρόκληση, που θα μπορούσαν να σημαίνουν κοινωνικό προβάδισμα σε όποιον τις υιοθετήσει αφού αποτελούν και την απόδειξη ότι η πολιτική νοιάζεται στην πράξη για το δημόσιο συμφέρον, τον πολίτη και την κοινωνία.

Ο φιλελεύθερος πολιτικός, βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, πρώην Υπουργός Οικονομικών και Ενέργειας, οικονομολόγος και κάτοχος Διδακτορικού με θέμα «Η κοινωνική ανοχή στη Διαφθορά» , τραβάει το χαλί σε ένα πολιτικό σύστημα, που πηγαίνει για εκλογές με προγράμματα της προηγούμενης δεκαετίας και «φωνάζει», πως ήρθε η ώρα οι πολιτικοί να αναλάβουν ενεργητική διαχείριση ως πολιτικοί.

«Να σταματήσουμε να βγάζουμε σέλφι με την οικογένεια. Να σκεφτούμε πως θα παρέμβουμε, πού πρέπει να επιταχύνουμε το ΑΙ και που να το επιβραδύνουμε, και πώς θα προστατέψουμε τους πολίτες από την απαξίωση της εργασίας δηλαδή της δυνατότητάς τους να συμμετέχουν στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Το ΑΙ δεν είναι ένα καινούριο iPhone, είναι μια νέα φάση στην ιστορία της ανθρωπότητας”, τονίζει.

 Ο Θεόδωρος Σκυλακάκης, μοιράζεται την αγωνία και την ανάγκη να υπάρξει άμεσα ένα σχέδιο δράσεων, για την επόμενη μέρα, που είναι πιο κοντά από όσο φανταζόμαστε. Μοιράζεται μαζί μας την προσωπική του εμπειρία γνωριμίας με το AI που του παρείχε ζωτικής σημασίας βοήθεια στην διαχείριση της περιπέτειας υγείας της συζύγου του, και τον έκανε να εμβαθύνει στον τρόπο που λειτουργεί η μηχανή.

Όπως εξηγεί, στην κοινωνία και την οικονομία της νοημοσύνης που έρχεται, η εργασία θα χάνει σε μεγάλα τμήματα ανθρώπινων δραστηριοτήτων την αξία της, και για να μπορούν οι άνθρωποι να απολαμβάνουν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα απαιτούνται νέες πολιτικές και δράση. Πρέπει να αναζητήσουμε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Καθώς η επανάσταση θα εξελίσσεται, στις επόμενες δύο με τρεις δεκαετίες, δημιουργώντας τεράστιο πλούτο αλλά και εκρηκτική ανισότητα, πρέπει το Κράτος να εξασφαλίζει για κάθε πολίτη: ένα βασικό κεφάλαιο, ιδιόκτητη απαραβίαστη κατοικία και έναν προσωπικό ισχυρό AI Agent, για να υποστηρίζει τα δικά του συμφέροντα σε κάθε συναλλαγή στην κοινωνία της νοημοσύνης που ανατέλλει.

Αντί για το παθητικό «Βασικό Εισόδημα» (UBI), -που ήδη έχει τεθεί στο τραπέζι ως αντάλλαγμα στην αντιμετώπιση της μαζικής εκτόπισης της ανθρώπινης εργασίας από την Τεχνητή Νοημοσύνη- προτείνει το Καθολικό Βασικό Κεφάλαιο (Universal Basic Capital), το οποίο θα προσφέρει στον πολίτη πραγματική οικονομική αυτενέργεια. Μάλιστα ο κ. Σκυλακάκης τονίζει ότι η απόκτηση ενός προσωπικού ισχυρού AI agent, που αποτελεί τον τρίτο κεντρικό πυλώνα του Καθολικού Βασικού Κεφαλαίου που προτείνει σε αντίθεση με τους άλλους δύο πυλώνες (απαραβίαστη κατοικία και ελάχιστο κεφάλαιο), που απαιτούν δεκαετίες για να εδραιωθούν, πρέπει να γίνει άμεσα καθώς τη θεωρεί επείγουσα, αφού η τεχνολογία είναι ήδη διαθέσιμη και ήδη πολύ ισχυρή.

Στη συνέντευξή του εξηγεί την ανάγκη να δοθεί κεφάλαιο στον κάθε πολίτη και όχι εισόδημα (μισθός ή επίδομα), λέγοντας «η τεράστια διαφορά ανάμεσα στο επίδομα και την ιδιοκτησία είναι ότι η ιδιοκτησία μεταφέρει τη δύναμη από τον πολιτικό στον πολίτη. Το επίδομα κρατάει τη δύναμη στον πολιτικό».

Ο συγγραφέας, χρησιμοποιώντας ένα παράδειγμα που έδωσε πριν δεκαετίες ο νομπελίστας οικονομολόγος Λεόντιεφ, περιγράφει τον κίνδυνο, αν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις και σωστές πολιτικές, η μοίρα των ανθρώπων να γίνει η μοίρα των αλόγων μετά την εμφάνιση της μηχανής εσωτερικής καύσης: να γίνουν οικονομικά μη ανταγωνιστικοί. Για να αποφευχθεί αυτή η δυστοπία, προτείνει τη μετάβαση από μια «κοινωνία εργαζομένων» σε μια «κοινωνία ιδιοκτητών» μέσω του Καθολικού Βασικού Κεφαλαίου, ώστε οι πολίτες να κατέχουν μερίδιο στον πλούτο που παράγουν οι μηχανές. Επειδή οι πολίτες (σε αντίθεση με τα άλογα) συμμετέχουν στη δημιουργία των μηχανών, μέρος της υπεραξίας που παράγεται δικαιούνται να τους ανήκει.

Με το βιβλίο του, ο έμπειρος οικονομολόγος και πολιτικός, ανοίγει μια δύσκολη συζήτηση, και δε μένει στις διαπιστώσεις. Προτείνει πολιτικές, καταθέτει προτάσεις και καλεί σε διάλογο κοινωνία και πολιτικούς για να ληφθούν έγκαιρα αποφάσεις για το πώς θα προστατευθεί η κοινωνία στην πολύ κοντινή νέα εποχή που έρχεται, με την επέλαση του ΑΙ, στην οποία η ανθρώπινη εργασία δεν θα είναι πια ο βασικός μηχανισμός παραγωγής πλούτου.

Εξηγεί γιατί χρειαζόμαστε ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο και νέα δικαιώματα για να προλάβουμε μια βίαια ανακατανομή του πλούτου, που θα κορυφώσει την οικονομική και κοινωνική ανισότητα, και εκφράζει την αγωνία του να οχυρώσουμε τους πολίτες και τις κοινωνίες ώστε να μπορούν να επιβιώσουν και να έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν στα οφέλη που δημιουργεί η εξέλιξη της ΑΙ.

Το βιβλίο σας εντυπωσιάζει  με τις πρωτότυπες ιδέες την αφηγηματική του ροή και το θέμα του. Και δεν φαίνεται να είναι γραμμένο από ΑΙ… έχει πρωτότυπες σκέψεις και πάει σε βάθος. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε τόσο σε βάθος με το AI;

Κι όμως χρησιμοποίησα ΑΙ κατά τη συγγραφή του βιβλίου ως εξής: Κάθε φράση που έγραψα έχει γίνει αντικείμενο κριτικής από τέσσερα διαφορετικά μοντέλα AI, τα οποία προσπάθησαν με κάθε τρόπο να την καταρρίψουν. Εντόπιζαν τις αδυναμίες της σκέψης μου και πήγαινα και πιο βαθιά για να τις στηρίξω. Χρησιμοποίησα τα μοντέλα σαν έναν ενεργητικό αναγνώστη με τον οποίο συνδιαλεγόμουν για να υποστηρίξω καλύτερα τις ιδέες του βιβλίου.

Η μεγάλη δυσκολία μου σε αυτή την ανάλυση για έναν κόσμο που έρχεται, ήταν να διαμορφώσω με αρκετή πεποίθηση από την πλευρά μου τις μεγάλες τάσεις, τις μεγάλες αλλαγές, για να μπορώ να οικοδομήσω στη συνέχεια το πώς θα αλληλοεπηρεαστούν η οικονομία, η κοινωνία, η δημοκρατία και τι πολιτικές πρέπει να κάνεις έγκαιρα για να διαχειριστείς την κοινωνική ανατροπή και τις τεράστιες αλλαγές στη ζωή μας. Είναι μια τολμηρή προσπάθεια, που μια ολόκληρη προετοιμασία ζωής, στην πολιτική, στην επιστήμη, στην ιστορία, στην οικονομία μου έδωσε τη δυνατότητα να την κάνω.

Η επαφή μου με το ΑΙ ξεκίνησε όταν έπρεπε να βρω μια θεραπευτική προσέγγιση, στο πρόβλημα υγείας της συζύγου μου, για το οποίο οι γιατροί είπαν ότι δεν υπάρχει θεραπεία. Με οδηγό την ανάγκη να τη βοηθήσω, αποφάσισα να ψάξω για πειραματικές παρεμβάσεις από οπουδήποτε στον κόσμο, με βάση κλινικές έρευνες και νέες ιατρικές τεχνολογίες.

Χρησιμοποίησα ταυτόχρονα τις top εκδόσεις 4 μοντέλων, ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude. Όλα μαζί και συνδυαστικά λειτούργησαν ως σύμβουλοι -ερευνητές, και καθοδηγητές που έλεγχαν ο ένας τον άλλο μειώνοντας τον κίνδυνο της «παραίσθησης», δηλαδή να πουν κάτι που δεν είναι πραγματικό. Τα μοντέλα λειτουργούν κατά βάση προβλέποντας την επόμενη λέξη και ο κίνδυνος να παράξουν μια παραίσθηση, η οποία θα φαίνεται εξαιρετικά πειστική, εξακολουθεί να υπάρχει. Ο συνδυασμός των 4 μειώνει αυτή την πιθανότητα, αφού είναι πολύ λιγότερο πιθανό και τα 4 μοντέλα να έχουν την ίδια παραίσθηση. Το αποτέλεσμα ήταν να βρεθούν κάποιοι συνδυασμοί θεραπειών που κρίθηκαν ασφαλείς και εγκρίθηκαν από τους θεράποντες ιατρούς και έχουν στη φάση αυτή πολύ θετικά αποτελέσματα.

Η πολύ θετική εμπειρία που είχατε όμως από τη χρήση των μοντέλων AI σας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι θα φέρουν καταστροφή του ανθρώπινου κεφαλαίου, μείωση θέσεων εργασίας και εισοδημάτων, με σοβαρές συνέπειες στην οικονομία. Οι κίνδυνοι αυτοί είναι κοντά;

Με βάση την γρήγορη εξέλιξη των μοντέλων, οι πρώτες μεγάλες αλλαγές έρχονται στη διάρκεια των πέντε επόμενων ετών. Το πρόβλημα δεν θα είναι το ίδιο στον αναπτυγμένο κόσμο και στον αναπτυσσόμενο. Οι αναπτυγμένες κοινωνίες και οικονομίες θα δουν πρώτες τις συνέπειες.

Το AI θα είναι, κατά τη γνώμη μου, το σημαντικότερο άλμα στην ανθρώπινη ιστορία μετά την ανακάλυψη της φωτιάς. Δημιουργεί τεράστιες ευκαιρίες και το ερώτημα όμως είναι για ποιους. Και γι’ αυτό χρειάζεται πολύ μεγάλη παρέμβαση. Χρειάζεται και ενεργητική διαχείριση. Θα σας το πω απλά. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μια καινούργια έκδοση του iPhone, είναι ένας καινούργιος κόσμος.

Θα φέρει έκρηξη του ανθρώπινου πλούτου, έκρηξη της ανισότητας -τόσο μεγάλη ώστε η σημερινή κοινωνία μας να φαίνεται, πως να σας το πω, …κομμουνισμός-, τεχνολογικός αποπληθωρισμός, δηλαδή μείωση τιμών από την τεράστια και συνεχή αύξηση της παραγωγικότητας οποιουδήποτε αγαθού ή υπηρεσίας που εμπεριέχει στην παραγωγική του διαδικασία τεχνολογία.

Η διαφορά με τη μέχρι σήμερα υποκατάσταση της εργασίας από την τεχνολογία, είναι ότι με την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική δημιουργείται ανταγωνισμός από τη μηχανή, σε ό,τι αφορά στα θεμελιώδη εργαλεία στα οποία είχαμε πάντα πλεονέκτημα σε σχέση με κάθε εξειδικευμένη τεχνολογία. Δηλαδή τον ανθρώπινο εγκέφαλο και τη δεξιότητα του ανθρώπινου χεριού σε συνδυασμό με τον ανθρώπινο εγκέφαλο, που ήταν καθοριστική για τις υβριδικές εργασίες.

Ο συνδυασμός της εξελιγμένης ΑΙ που έρχεται, της αυτοματοποίησης και της ρομποτικής μπορεί να υποκαταστήσει όχι μόνο τις εργασίες που μέχρι σήμερα δεν απειλούνταν από την τεχνολογία, αλλά και πολλές από τις εργασίες που αφορούν τις μελλοντικές ανάγκες που θα προκύψουν.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα θα προκύψουν αρχικά στον αναπτυγμένο κόσμο. Γιατί; Γιατί εκεί υπάρχει μια μεγάλη μεσαία τάξη πολύ καλά αμειβόμενη, που στηρίζεται σε επαγγέλματα γνώσης τα οποία αφορούν υπηρεσίες που δεν είναι διεθνώς εμπορεύσιμες.

Η εκτόπιση της εργασίας θα γίνει σε φάσεις. Στην πρώτη φάση, που αφορά την επόμενη πενταετία, η εκτόπιση θα επηρεάσει τους εργαζόμενους της γνώσης και θα γίνει εκ των έσω από τους ικανότερους εργαζόμενους -ας πούμε από το κορυφαίο 20%- που χρησιμοποιώντας την AI θα αυξάνουν καθοριστικά την παραγωγικότητά τους και θα εκτοπίζουν τους υπολοίπους. Μετά στη δεύτερη φάση έρχεται η γενική υποκατάσταση -ακόμα και πολλών από τους πιο ικανούς- από τους ψηφιακούς εργαζόμενους, τους AI agents, που δεν έχουν τα όρια και τις αδυναμίες του ανθρώπου εργαζόμενου. Δεν κουράζονται και δεν έχουν ως επί το πλείστον ιδιοτέλεια, φθόνο, αδιαφορία κ.λπ.

Εδώ πρέπει να βάλουμε την έννοια της ελαστικότητας της ζήτησης. Υπάρχουν αγορές με μικρή ελαστικότητα ζήτησης. Δηλαδή αγορές όπου η ζήτηση δεν αυξάνεται αντίστοιχα όταν μειώνεται η τιμή. Είναι αγορές κυρίως εσωστρεφείς. Η AI αυξάνει την παραγωγικότητα πρώτα του 20% των πιο ικανών, των πιο έτοιμων να την υιοθετήσουν επαγγελματιών ή εργαζομένων μιας αγοράς, που θα παράγουν πολύ περισσότερο και πιο γρήγορα. Όμως αν είναι μια αγορά χωρίς ελαστική ζήτηση (π.χ. δεν θα αυξηθούν τα διαζύγια αν γίνουν φθηνότερα), οι πιο ικανοί θα εκτοπίσουν μέσω χαμηλότερων τιμών τους υπολοίπους. Ο συνολικός τζίρος της αγοράς θα μειωθεί και τα εισοδήματα των λιγότερο ικανών ή προσαρμοστικών ακόμα περισσότερο.

Υπάρχουν όμως και οι διεθνείς αγορές που είναι πολύ πιο ελαστικές, και σε αυτές η αύξηση της παραγωγικότητας ενός κλάδου μιας μικρής χώρας αυξάνει το οικονομικό αντικείμενο.

Η πρόταση σας είναι ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο. Προτείνετε μια νέα Ιδεολογία;

Χρειαζόμαστε, καθώς θα προχωρεί η επανάσταση, να υιοθετήσουμε ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο. Και ναι, χρειάζονται νέα ιδεολογικά εργαλεία. Τα παλιά, όπως τουλάχιστον τα χρησιμοποιούμε, δεν ανταποκρίνονται στον καινούριο κόσμο.

Άλλωστε μια ιδεολογία είναι απαραίτητη για να καλύπτει τις ανθρώπινες ανάγκες. Και η βασική ανθρώπινη ανάγκη, σε αυτή την καινούργια πραγματικότητα, είναι η διατήρηση της ανθρώπινης αυτονομίας και ελευθερίας.

Η ΑΙ υπόσχεται τεράστιο πλούτο και τεράστια ανισότητα. Και ταυτόχρονα κινδυνεύουν οι κοινωνίες από την απώλεια της ελευθερίας που στηριζόταν στην εργασία. Ήσουν ελεύθερος γιατί μπορούσες να εργαστείς.

Κανείς δεν μπορούσε να σου πάρει την εργασία σου από τότε που τέλειωσε η σκλαβιά. Ακόμη όμως και στο βαθύτερο ολοκληρωτισμό, τον σοβιετικό ας πούμε, η μεγαλύτερη δύναμη των πολιτών ήταν να κάνουν γενική απεργία δηλαδή να στερήσουν την εργασία τους από το σύστημα. Θυμηθείτε την Αλληλεγγύη στην Πολωνία. Οπότε μαντέψτε τι γίνεται όταν το σύστημα δεν χρειάζεται πια την εργασία σου.

Ο κίνδυνος είναι να υποβαθμιστεί τελείως η σημασία του μέσου ανθρώπου. Να δημιουργηθεί ένα κοινωνικό σύστημα ελάχιστων και ισχυρών, που αυτοεξυπηρετείται και δεν έχει την ανάγκη της πλειοψηφίας των απλών ανθρώπων. Οπότε δεν χρειάζεται να τους δίνει πίσω το μερίδιο που σήμερα έχουν στην παραγωγή του πλούτου. Η πλειοψηφία των απλών ανθρώπων θα χάσει έτσι το leverage, τη διαπραγματευτική δύναμη που έχουν στο εσωτερικό των κοινωνιών.

Δεν μπορεί και η εξέλιξη του AI να δώσει δύναμη στις στρατιές ανθρώπων και να αποκτήσουν μεγαλύτερη υπεραξία και μεγαλύτερο leverage, διαπραγματευτική δύναμη, από αυτή που έχουν σήμερα;

Αν η AI τους παίρνει τη θέση εργασίας πώς θα γίνει αυτό; Για να είναι ο συνδυασμός ανθρώπου και ΑΙ καλύτερος από την ίδια την AI θα πρέπει να έχει προστιθέμενη αξία οικονομικά σημαντική. Αν η AI βελτιώνεται διαρκώς και ο ανθρώπινος εγκέφαλος παραμένει ο ίδιος, δεν φορέσει chip για να γίνει κάτι διαφορετικό, ο συνδυασμός ανθρώπου και ΑΙ θα γίνεται όλο και λιγότερο ανταγωνιστικός. Και επίσης πάντα θα υπάρχει η μεγάλη πλειοψηφία των λιγότερο ικανών που δεν θα μπορούν καν να μπουν σε αυτή τη διαδικασία…

 Προτείνετε παρέμβαση στον τρόπο εισόδου του AI στις αγορές. Ποιες είναι οι πολιτικές που προτείνετε;  

Το πρώτο είναι να κάνουμε ενεργητική διαχείριση. Ενεργητική διαχείριση και πρόβλεψη. Να λειτουργήσουμε ως πολιτικοί. Να μη βγάζουμε σέλφι με την ΑΙ σαν να είναι απλώς μια νέα τεχνολογία, ένα νέο iPhone. Να σκεφτούμε σε ποιες αγορές πρέπει να επιταχύνουμε την είσοδο της ΑΙ και που να την επιβραδύνουμε.

Η πολιτική που προτείνω για το πρώτο στάδιο, από σήμερα και για μια δεκαετία, είναι η κρατική παρέμβαση στην ταχύτητα εισόδου της AI στις αγορές. Αλλιώς να αντιμετωπίσουμε τις εγχώριες αγορές ανελαστικής ζήτησης, αλλιώς τις διεθνείς ανταγωνιστικές αγορές και αλλιώς το Δημόσιο Τομέα.

Λέω λοιπόν στο βιβλίο πρέπει να επιταχύνουμε την είσοδο του ΑΙ στις αγορές ελαστικής ζήτησης, κυρίως αυτές με διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα. Σε αυτές να επιδοτήσουμε την χρήση της τεχνολογίας ΑΙ, γιατί εκεί έχει περιθώριο δημιουργίας πολύ μεγάλου πρόσθετου πλούτου. Αντίθετα να την επιβραδύνουμε στις εγχώριες αγορές ανελαστικής ζήτησης, για να έχουν την ευκαιρία και το χρόνο οι άνθρωποι να προσαρμοστούν, να εκπαιδευτούν και να μετακινηθούν.

Ταυτόχρονα να επιταχύνουμε την υιοθέτηση της ΑΙ στο Δημόσιο, όπου υπάρχει δυνατότητα τεράστιας αύξησης της παραγωγικότητας, χωρίς κίνδυνο εκτόπισης της εργασίας, αφού οι υπάλληλοι είναι μόνιμοι.

Το κράτος με το πανίσχυρο αυτό εργαλείο μπορεί να γίνει ριζικά λιγότερο γραφειοκρατικό, διαφανές και αποτελεσματικό. Θα μπορέσει να λύσει προβλήματα που σήμερα μένουν άλυτα. Παράδειγμα, να πεις ότι έχω 50.000 δασικές διαφορές και αντί να τις λύσω σε πέντε χρόνια, να τις λύσω σε έξι μήνες. Και με την εφαρμογή του ΑΙ στις δημόσιες προμήθειες η Ευρώπη μπορεί να εξασφαλίσει μείωση κόστους 130 με 390 δισεκατομμύρια το χρόνο, από τη μείωση των τιμών και την αύξηση του ανταγωνισμού. Μπορεί επίσης να βοηθήσει καθοριστικά στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και να ενισχύσει τις αντιμονοπωλιακές πολιτικές, αποκαλύπτοντας τις μονοπωλιακές και ολιγοπωλιακές πρακτικές με πολύ πιο αποτελεσματικό τρόπο και πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα.

Μιλάτε και για νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο. Τι θα αλλάξει και από πότε θα εφαρμοστεί;

Το νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο είναι οι πολιτικές που προτείνω για το δεύτερο στάδιο, δηλαδή μετά την πρώτη δεκαετία από σήμερα. Αλλά αυτά που θα γίνουν τότε, πρέπει να τα προετοιμάσουμε από τώρα και να τα συζητήσουμε ως νέο κοινωνικό συμβόλαιο.

Γιατί αλλιώς, αν δεν τα συζητήσουμε από τώρα, θα έχουμε πολύ μεγάλα προβλήματα συνολικά στην οργάνωση της κοινωνίας, αν έρχεται ολοταχώς η απειλή ενός μέλλοντος που θα φαίνεται δυστοπικό, παράλληλα με το disruption, την ανατροπή που θα ζεις στην πρώτη φάση.

Συνεπώς πρέπει από τώρα να ανοίξουμε τη συζήτηση και η δική μου θεμελιώδης πρόταση είναι: Πρέπει από μία κοινωνία εργαζομένων, όπου το βασικό εργαλείο αναδιανομής ήταν η δυνατότητα να εργάζεσαι, να οργανώσουμε μία κοινωνία ιδιοκτητών όπου ο καινούργιος πλούτος που δημιουργείται θα διαχέεται πολύ πιο ισότιμα και θα παρέχει στους ανθρώπους μία ελάχιστη ιδιοκτησία που θα τους επιτρέπει να είναι οικονομικά ενεργοί αν δεν μπορούν (ή δεν έχει οικονομικό νόημα) να είναι εργαζόμενοι.

Σε σχέση με την πρόταση που συζητείται διεθνώς, του Καθολικού Βασικού Εισοδήματος (U.B.I), η τεράστια διαφορά στην πρότασή μου είναι η διαφορά ανάμεσα στο επίδομα και την ιδιοκτησία, ότι:

Η ιδιοκτησία μεταφέρει τη δύναμη από τον πολιτικό στον πολίτη. Το επίδομα κρατάει τη δύναμη στον πολιτικό.

Ταυτόχρονα η ιδιοκτησία επιτρέπει στους πολίτες να παραμείνουν οικονομικά ενεργοί, ως κάτοχοι των μέσων παραγωγής, μαζί με ένα καινούργιο κοινωνικό δικαίωμα, το οποίο θα πρέπει να το καθιερώσουν οι κοινωνίες, στα επόμενα δέκα με είκοσι χρόνια σταδιακά, που είναι το δικαίωμα στην απαραβίαστη ιδιόκτητη πρώτη κατοικία. Απαραβίαστη ιδιόκτητη κατοικία λοιπόν, ένα ελάχιστο προσοδοφόρο κεφάλαιο και ένας ιδιόκτητος ΙΧ AI agent για να προστατεύει τον πολίτη από την πανίσχυρη τεχνητή νοημοσύνη, που δεν θα χρησιμοποιείται έτσι ανεξέλεγκτα εις βάρος του από τους κάθε είδους ισχυρούς.

Μιλάτε επίσης για την ανάγκη να επιβληθεί φόρος ακραίου πλούτου. Πώς ορίζετε τον ακραίο πλούτο και από πότε θα πρέπει να μπει; Δεν υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων;

Προτείνω να μπει ο φόρος ακραίου πλούτου από την πρώτη φάση. Για τον ακραίο πλούτο κάνω εξ ανάγκης ένα λειτουργικό (το ακριβές νούμερο εμπεριέχει πάντα αυθαιρεσία) ορισμό. Θεωρώ ότι είναι κάτοχος ακραίου πλούτου κάποιος που έχει 50 φορές παραπάνω το εισόδημα από το μέσο άνθρωπο και 50 φορές παραπάνω προσοδοφόρα περιουσία από τη μέση περιουσία. Ο φόρος αυτός αρχικά θα ήταν κάτι μικρό. Κάτι που να μην οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων. Γιατί ακόμη είμαστε σε μία φάση που χρειαζόμαστε το κεφάλαιο.

Αλλά θα στέλνει ένα μήνυμα σε ολόκληρη την κοινωνία ότι καθώς θα δημιουργείται νέος πλούτος, θα φορολογείται περισσότερο. Ο νέος πλούτος που θα δημιουργείται θα έχει πολύ μεγαλύτερο βαθμό αναδιανομής από ό,τι είχαμε στον παλιό πλούτο. Και αν μπει μόνο στην Ελλάδα να είναι τόσο μικρός ώστε να μη δημιουργεί έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Αν είναι ευρωπαϊκός, μπορεί να είναι κατά τι μεγαλύτερος. Και αν αφορά όλο τον αναπτυγμένο κόσμο, μπορεί να είναι κάτι ακόμα μεγαλύτερο.

Μιλάτε και για νέα δικαιώματα: Το δικαίωμα στην ιδιόκτητη κατοικία και το δικαίωμα στον AI -Agent ως προστάτη της ελευθερίας και της αυτονομίας…

Για να ξεκινήσουμε να οικοδομούμε το νέο κοινωνικό συμβόλαιο πρέπει να αρχίσουμε  να συζητάμε για τα καινούργια δικαιώματα που πρέπει να τα χτίσουμε όπως χτίσαμε στην Ευρώπη τα μεγάλα κοινωνικά δικαιώματα, όπως η δωρεάν παιδεία. Δεν χτίστηκε ξαφνικά η δωρεάν παιδεία. Δημιουργήθηκε η ανάγκη πρώτα. Έτσι και τώρα πρέπει να ξεκινήσουμε από ομάδες του πληθυσμού που είναι προφανές ότι θα έπρεπε ως κοινωνία να έχουμε τέτοιες ευαισθησίες και στην πορεία να επεκτείνουμε το εύρος.

Τώρα όμως πρέπει να διαμορφώσουμε το software των πολιτικών.

Ένα από τα θέματα που θέτω είναι η ιδιοκατοίκηση σε απαραβίαστη κατοικία ως αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα σε μια κοινωνία αφθονίας, στην οποία η πολεοδομημένη γη θα αξίζει και θα κοστίζει πολύ παραπάνω.
Το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, στην ιδιοκατοίκηση, είναι σημαντικό γιατί το να έχεις στέγη πάνω από το κεφάλι σου, η οποία να είναι δική σου επειδή σου ανήκει και όχι γιατί κάποιος την πληρώνει (όχι δηλαδή επίδομα κατοικίας). Η βασική λογική είναι ότι σε μια κοινωνία όπου δεν μπορεί να είναι όλοι εργαζόμενοι, πρέπει να είναι όλοι ιδιοκτήτες της κατοικίας τους. Για να μπορούν να ζουν.
Αυτό το δικαίωμα πρέπει να το οικοδομήσουμε από σήμερα. Και δεν είναι τόσο τρελό αυτό, αν σκεφτείτε ότι υπάρχουν ήδη κοινωνίες που το επιδίωξαν και το πέτυχαν. Όπως η Σιγκαπούρη όπου το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι περίπου 90% σήμερα όταν το 1960 ήταν κάτω από 20%. Και αυτό έγινε με μια κρατική πολιτική γιατί ο ιδρυτής αυτής της δημοκρατίας θεώρησε ότι καμία δημοκρατία δεν μπορεί να είναι σταθερή αν οι άνθρωποι δεν έχουν να κερδίσουν επειδή συμμετέχουν σε αυτή μέσα από τα οικονομικά της οφέλη.
Αντίστοιχα σημαντικό είναι το δικαίωμα ελευθερίας και αυτονομίας. Να μην καταλήξεις δηλαδή χειραγωγούμενος από μια πανίσχυρη AI που ανήκει σε άλλους.
Όταν η νοητική ισχύς της ΑΙ θα είναι πολύ μεγαλύτερη από την δική σου χρειάζεται μια ελάχιστη προστασία. Και αυτό δεν μπορεί να συμβεί αν δεν έχεις κάποιον δικό σου agent. Για να μην κυριαρχεί το δίκαιο (της AI) του ισχυροτέρου.
Είναι δουλειά του κράτους, να βρει την πολιτική με την οποία θα το κάνει. Ίσως με συνδυασμό voucher και κανονιστικών προβλέψεων που σου δίνει τη δυνατότητα να έχεις έναν τέτοιον agent, που προφανώς θα τον διαλέξεις εσύ και θα τον εμπιστεύεσαι.
Αν το σημαντικότερο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό κεφάλαιο του μέλλοντος είναι η πανίσχυρη τεχνητή νόηση, τότε πώς μπορείς να ισότιμα συμμετέχεις στην κοινωνία αν δεν έχεις ο ίδιος μερίδιο σε αυτή. Πρέπει να την αντιμετωπίσουμε σαν δημόσιο αγαθό και να εξασφαλίσουμε κατά το δυνατόν ισότιμη πρόσβαση σε αυτή.

Είστε βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας. Αυτές τι πολιτικές τις έχετε μοιραστεί με την κυβέρνηση;

Τα είπα στο Συνέδριο. Τις μοιράζομαι και τώρα. Με αυτό το βιβλίο. Aνοίγω μια καινούργια συζήτηση.

Το πλεονέκτημα του να είσαι βουλευτής επικρατείας, είναι ότι έχεις χρόνο για ιδέες και έχεις και χρόνο να τις δουλέψεις. Και μπορεί ο βουλευτής να διαλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα δουλέψει προς όφελος του Κοινωνικού Συνόλου, γιατί αυτή είναι η δουλειά του. Εγώ λοιπόν διάλεξα σε αυτή την περίοδο, να εμβαθύνω σε πολύ μεγάλο βάθος σε αυτά που έρχονται. Και να επιστρατεύσω όλα όσα γνωρίζω, μετά από μια πολύ μακρά πορεία, στην οποία απέκτησα πολλαπλές δεξιότητες, ώστε να ανοίξω αυτή τη συζήτηση έγκαιρα στην Ελλάδα.
Στόχος είναι να αποκτήσει η χώρα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, όχι επειδή θα έχει καλύτερη τεχνολογία, αλλά επειδή θα κάνει πολύ σωστότερα τη διαχείριση αυτής της μετάβασης.

Η συζήτηση πρέπει να ανοίξει. Και μπορεί να είναι τολμηρά όσα υποστηρίζω, μπορεί κάποιος να τα αμφισβητήσει, να είναι πιο αισιόδοξος ή πιο καταστροφολόγος, αλλά αφού διαβάσεις αυτό το βιβλίο, δεν μπορείς να μην ασχοληθείς. Όλο το πολιτικό σύστημα θεωρώ ότι δεν μπορεί να μείνει αδιάφορο.
Θα πρέπει να τοποθετηθεί.

Θεωρώ ότι ανοίγοντας αυτή τη συζήτηση διευκολύνω προπαντός την παράταξη στην οποία βρίσκομαι να αποκτήσει το προβάδισμα σε αυτή τη συζήτηση.