Κεντρικό άξονα της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης αποτελεί ο επαναπροσδιορισμός του καθεστώτος μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, όπως προκύπτει από το τηλεοπτικό μήνυμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με το οποίο περιέγραψε το βασικό πλαίσιο των προτεινόμενων αλλαγών.

Αναφερόμενος ειδικά στη δημόσια διοίκηση, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό κράτος οφείλει να λειτουργεί με βασικό εργαλείο τη διαρκή αξιολόγηση, σημειώνοντας πως η έννοια της μονιμότητας «πρέπει να τεθεί σε μια νέα βάση», προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις της εποχής.

1

Παράλληλα με το διάγγελμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέστειλε επιστολή προς τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, στην οποία αναλύει την ανάγκη εκσυγχρονισμού του Συντάγματος του 1975. Όπως επισημαίνει, οι θεσμικές αλλαγές πρέπει να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις και να αντιμετωπίζουν χρόνιες παθογένειες του κράτους.

Μεταξύ των ζητημάτων που θέτει προς συζήτηση περιλαμβάνονται, πέρα από τη δημόσια διοίκηση, η λειτουργία της Δικαιοσύνης, το καθεστώς της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, καθώς και το πλαίσιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.

«Οι σοβαρές δυσλειτουργίες του κρατικού μηχανισμού καθιστούν αναγκαία την καθολική εφαρμογή της αξιολόγησης στο Δημόσιο και τον επανακαθορισμό της έννοιας της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων», τονίζει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός στην επιστολή του.

Οι διευκρινίσεις Μαρινάκη

Στο θέμα αναφέρθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει τη φιλοσοφία των κυβερνητικών προθέσεων.

Όπως ανέφερε, το ισχύον πλαίσιο ήδη προβλέπει τη δυνατότητα απόλυσης δημοσίων υπαλλήλων σε περιπτώσεις σοβαρών παραπτωμάτων. Ωστόσο, η κυβερνητική πρόταση κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση, δίνοντας έμφαση στην αξιολόγηση της αποδοτικότητας και της συνέπειας.

«Η αξιολόγηση δεν συνδέεται αποκλειστικά με πειθαρχικές συνέπειες ή απολύσεις, αλλά και με την επιβράβευση των συνεπών και παραγωγικών υπαλλήλων», σημείωσε ο κ. Μαρινάκης, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η θεσμική κατοχύρωση της αξιολόγησης ως βασικού στοιχείου της δημόσιας διοίκησης.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, η σύνδεση της αξιολόγησης με τη μονιμότητα δεν στρέφεται κατά των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά, αντιθέτως, αποσκοπεί στη βελτίωση της λειτουργίας του Δημοσίου προς όφελος τόσο των εργαζομένων όσο και των πολιτών.

Τι ορίζει το Σύνταγμα για τους Δημοσίους Υπαλλήλους

Άρθρο 103: (Δημόσιοι υπάλληλοι)

1. Oι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εκτελεστές της θέλησης του Kράτους και υπηρετούν το Λαό οφείλουν πίστη στο Σύνταγμα και αφοσίωση στην Πατρίδα. Tα προσόντα και ο τρόπος του διορισμού τους ορίζονται από το νόμο.

2. Kανένας δεν μπορεί να διοριστεί υπάλληλος σε οργανική θέση που δεν είναι νομοθετημένη. Eξαιρέσεις μπορεί να προβλέπονται από ειδικό νόμο, για να καλυφθούν απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες με προσωπικό που προσλαμβάνεται για ορισμένη χρονική περίοδο με σχέση ιδιωτικού δικαίου.

3. Oργανικές θέσεις ειδικού Eπιστημονικού καθώς και τεχνικού ή βοηθητικού προσωπικού μπορούν να πληρούνται με προσωπικό που προσλαμβάνεται με σχέση ιδιωτικού δικαίου. Nόμος ορίζει τους όρους για την πρόσληψη, καθώς και τις ειδικότερες εγγυήσεις τις οποίες έχει το προσωπικό που προσλαμβάνεται.

4. Oι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν. Aυτοί εξελίσσονται μισθολογικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περιπτώσεις που αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύονται με δικαστική απόφαση, δεν μπορούν να μετατεθούν χωρίς γνωμοδότηση ούτε να υποβιβαστούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου, που αποτελείται τουλάχιστον κατά τα δύο τρίτα από μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους.
Kατά των αποφάσεων των συμβουλίων αυτών επιτρέπεται προσφυγή στο Συμβούλιο της Eπικρατείας, όπως νόμος ορίζει.

5. Mε νόμο μπορεί να εξαιρούνται από τη μονιμότητα ανώτατοι διοικητικοί υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, οι διοριζόμενοι απευθείας με βαθμό πρεσβευτικό, οι υπάλληλοι της Προεδρίας της Δημοκρατίας και των γραφείων του Πρωθυπουργού, των Yπουργών και Yφυπουργών.

6. Oι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων έχουν εφαρμογή και στους υπαλλήλους της Bουλής, οι οποίοι κατά τα λοιπά διέπονται εξ ολοκλήρου από τον Kανονισμό της, καθώς και στους υπαλλήλους των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

7. Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, πλην των περιπτώσεων της παραγράφου 5, γίνεται είτε με διαγωνισμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια και υπάγεται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως νόμος ορίζει.

Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας ή ειδικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις ή προσιδιάζει σε σχέση εντολής.

8. Νόμος ορίζει τους όρους, και τη χρονική διάρκεια των σχέσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργανικών θέσεων και πέραν των προβλεπομένων στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 είτε πρόσκαιρων είτε απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2. Νόμος ορίζει επίσης τα καθήκοντα που μπορεί να ασκεί το προσωπικό του προηγούμενου εδαφίου. Απαγορεύεται η από το νόμο μονιμοποίηση προσωπικού που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου. Oι απαγορεύσεις της παραγράφου αυτής ισχύουν και ως προς τους απασχολουμένους με σύμβαση έργου.

9. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του «Συνηγόρου του Πολίτη» που λειτουργεί ως ανεξάρτητη αρχή.

Τι ισχύει σήμερα για απολύσεις Δημοσίων Υπαλλήλων

Σήμερα, η απόλυση μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων επιτρέπεται κυρίως για σοβαρούς πειθαρχικούς λόγους (π.χ. παράβαση καθήκοντος, αναξιοπρεπής συμπεριφορά, ποινικά αδικήματα) ή αυτοδίκαια λόγω ορίου ηλικίας/συνταξιοδότησης (67ο έτος). Το πειθαρχικό δίκαιο έχει γίνει αυστηρότερο για την απομάκρυνση όσων διώκονται.

Βασικές Περιπτώσεις Απόλυσης Δημοσίων Υπαλλήλων:

  • Πειθαρχικά Παραπτώματα: Παράβαση υπαλληλικού καθήκοντος, άρνηση αναγνώρισης του Συντάγματος, ανάρμοστη συμπεριφορά, χρησιμοποίηση της θέσης για ιδιωτικό όφελος, αδικαιολόγητη αποχή από τα καθήκοντα.
  • Αυτοδίκαιη Απόλυση (Ηλικία): Οι δημόσιοι υπάλληλοι απολύονται αυτοδίκαια από την υπηρεσία με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους.
  • Ποινικές Διώξεις: Η ύπαρξη σοβαρής ποινικής δίωξης μπορεί να οδηγήσει σε αργία και εν τέλει σε απόλυση.
  • Υποχρεωτική Αναστολή: Κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής αναστολής λειτουργίας επιχειρήσεων/υπηρεσιών, οι απολύσεις θεωρούνται άκυρες
  • Μετακινήσεις: Υπάλληλοι που προσλήφθηκαν χωρίς αξιολόγηση ενδέχεται να μετακινηθούν σε υπηρεσίες με ανάγκες, χωρίς να απολυθούν.
    Το νομικό πλαίσιο εστιάζει στην προστασία του κύρους της δημόσιας διοίκησης, επιτρέποντας την απομάκρυνση προσωπικού που παραβιάζει θεμελιώδεις υποχρεώσεις.

 

Διαβάστε επίσης 

Επιθεώρηση Εργασίας: 82.412 έλεγχοι και πρόστιμα €53,4 εκ. το 2025

Τουρκικά ΜΜΕ: Την επόμενη εβδομάδα η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα

Προκλητικός Λαβρόφ: «Στηρίξαμε την Τουρκία του Κεμάλ με όπλα, πυρομαχικά και χρυσό» – Τι απάντησε ο Γεωργιάδης