Σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού βρίσκεται από τα ξημερώματα της Δευτέρας η ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθώς οι ΗΠΑ προετοιμάζονται να θέσουν σε πλήρη επιχειρησιακή ισχύ το «Project Freedom» (Σχέδιο Ελευθερία).

Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, που χαρακτηρίζουν την επιχείρηση ως «αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας» για τον απεγκλωβισμό εμπορικών πλοίων, η ένταση έχει χτυπήσει «κόκκινο» μετά το πρωινό περιστατικό με ιρανικό σκάφος-καμικάζι που επιχείρησε να πλησιάσει αμερικανική νηοπομπή.

1

Σύμφωνα με της ανακοινώσεις της αμερικανικής κεντρικής στρατιωτικής διοίκησης (CENTCOM), η διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων είναι σχεδιασμένη ώστε να παρέχει πολυεπίπεδη προστασία. Στην περιοχή αναπτύσσονται δύο ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων, υποστηριζόμενες από αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων βλημάτων κλάσης Arleigh Burke, τα οποία διαθέτουν προηγμένα συστήματα Aegis για την αναχαίτιση ασύμμετρων απειλών. Η CENTCOM έχει αυξήσει τις πτήσεις των MQ-9 Reaper και των αεροσκαφών P-8 Poseidon πάνω από τα στενά, δημιουργώντας μια «ψηφιακή ασπίδα» γύρω από τα εμπορικά πλοία. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την έγκαιρη αναγνώριση σκαφών-καμικάζι θεωρείται πλέον βασικό κομμάτι του «Project Freedom».. Η διοίκηση έχει διαμηνύσει πως κάθε πλοίο υπό συνοδεία θα φέρει διακριτικά προστασίας, ενώ τα αμερικανικά σκάφη έχουν λάβει εντολή να επιδεικνύουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση, αλλά αποφασιστική ισχύ» σε περίπτωση άμεσης απειλής.

Η κλιμάκωση της ρητορικής

Η Τεχεράνη, μέσω επίσημων διαύλων, αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας» και απειλώντας με «δυσανάλογες συνέπειες» για όποιον επιχειρήσει να παραβιάσει τον ιρανικό έλεγχο στα στενά. Το επεισόδιο με το σκάφος-καμικάζι, το οποίο εξουδετερώθηκε πριν προκαλέσει ζημιές, αποτελεί την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για τις αμερικανικές δυνάμεις και επιβεβαιώνει ότι το «Project Freedom» βρίσκεται σε εξαιρετικά εύθραυστο έδαφος. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η έναρξη της συνοδείας εντός των επομένων ωρών αποτελεί ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου, καθώς κάθε στρατιωτική εμπλοκή που στοχεύει μια επιχείρηση συνοδείας εγκλωβισμένων πλοίων μπορεί να μετατραπεί ακαριαία σε μια ευρείας κλίμακας γεωπολιτική κρίση.

Ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης ανάφλεξης

Η διάσταση που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στις διεθνείς αγορές είναι η πιθανότητα το «Project Freedom» να μην περιοριστεί σε μια ναυτική επιχείρηση, αλλά να εξελιχθεί σε σημείο γενικευμένης ανάφλεξης. Μια ενδεχόμενη επίθεση εναντίον της συνοδείας δεν θα αποτελεί πλέον ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μια απευθείας πρόκληση προς το αμερικανικό ναυτικό, καθιστώντας σχεδόν αναπόφευκτη την κλιμάκωση των αντιποίνων. Με τις τιμές του πετρελαίου να εμφανίζουν έντονη μεταβλητότητα και τη ναυτιλιακή βιομηχανία να βρίσκεται σε καθεστώς ομηρίας, η επόμενη κίνηση τόσο της Ουάσινγκτον όσο και της Τεχεράνης θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και την ευστάθεια του παγκόσμιου ενεργειακού χάρτη για το υπόλοιπο του 2026.