Πολιτική

Νομοσχέδιο υπ. Δικαιοσύνης: Δίκες- εξπρές για επενδύσεις, νέα δικαστήρια για διοικητικές διαφορές, ενέργεια, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, προσωπικά δεδομένα

Κώστας Τσιάρας, Υπουργός Δικαιοσύνης


Δίκες εξπρές για να ξεμπλοκάρονται οι μεγάλες επενδύσεις στην Ελλάδα προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης. Σε νομοσχέδιο  που παρουσίασε σήμερα στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Κώστας Τσιάρας προβλέπεται η δυνατότητα της κατά προτεραιότητα εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν στην υλοποίηση σοβαρών αναπτυξιακών σχεδίων ή στην εφαρμογή κρίσιμων δημόσιων πολιτικών, για λόγους δημοσίου συμφέροντος.

Στόχος η επιτάχυνση της εφαρμογής των αναπτυξιακών και μεταρρυθμιστικών πολιτικών, καθώς πολλά μεγάλα έργα και επενδύσεις μπλοκάρονται για χρόνια, με προσφυγές στα δικαστήρια. Η ταχεία επίλυση των ως άνω διαφορών θα αποφασίζεται από το αρμόδιο όργανο του δικαστηρίου κατόπιν σχετικής ενημέρωσής του από τον αρμόδιο υπουργό.

Στο ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται η δυνατότητα των διοικήσεων των Πρωτοδικείων και των Εφετείων Αθηνών και Θεσσαλονίκης, εφόσον υπάρχει ανάγκη, να δημιουργήσουν ειδικά τμήματα για την εκδίκαση υποθέσεων που αφορούν τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, την ενέργεια και τα προσωπικά δεδομένα. Τα τμήματα αυτά θα έχουν διευρυμένη τοπική αρμοδιότητα και θα στελεχώνονται από εξειδικευμένους δικαστές έτσι ώστε οι συγκεκριμένες διαφορές, οι οποίες είναι κρίσιμες τόσο για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και όσο και για τη διεθνή αξιολόγηση του δικαστικού μας συστήματος, να επιλύονται ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.

Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και για τα διοικητικά δικαστήρια. Για αυτά διευρύνεται η δυνατότητα σύστασης ειδικών τμημάτων με εξειδικευμένους δικαστές για την εκδίκαση όποιων κατηγοριών διοικητικών διαφορών κρίνεται κάθε φορά σκόπιμο από τους διοικούντες.

Οι δίκες στο Ελεγκτικό Συνέδριο

Στο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για τη Δικονομία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και την επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης προβλέπονται επίσης:

  1. Η θέσπιση ενιαίου κειμένου δικονομίας για το Ελεγκτικό Συνέδριο, βάσει του πορίσματος της οικείας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής (το 2018) και την επεξεργασία αυτού από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου (το 2019). Στο κείμενο αυτό ενοποιούνται όλες οι δικονομικές ρυθμίσεις που είτε ενυπήρχαν αποσπασματικά στη νομοθεσία είτε εφαρμόζονταν κατ’ αναλογία από τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Με τον τρόπο αυτόν, διαμορφώθηκε ένα κείμενο οικείο και φιλικό προς κάθε νομικό (δικαστικούς λειτουργούς, δικηγόρους κ.λπ.), ανεξαρτήτως της εξοικείωσής τους με τις διαδικασίες στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
  2. Καινοτόμες διατάξεις για τις δίκες ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως η εισαγωγή του θεσμού του εισηγητή δικαστή της υπόθεσης, η παροχή των κατάλληλων μέσων ώστε ο πρόεδρος κάθε δικαστικού σχηματισμού να παρακολουθεί τη ροή των υποθέσεων και να εξασφαλίζει την ταχύτερη εκδίκασή τους, ο θεσμός της προσωρινής διαμόρφωσης κατάστασης, η καθιέρωση της λειτουργίας Τμήματος με επταμελή σύνθεση για την οριστική επίλυση ζητημάτων ερμηνείας, η εκδίκαση των αιτήσεων προσωρινής δικαστικής προστασίας από συμβούλιο, η ειδική δικονομία για τις ασκούμενες από τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο αιτήσεις καταλογισμού.
  3. Για πρώτη φορά ρυθμίζεται αναλυτικά η διαδικασία και οι λόγοι της αναίρεσης και εισάγεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο πλήρες σύστημα αποδεικτικής διαδικασίας.
  4. Ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για τον προσυμβατικό έλεγχο που ασκεί το Ελεγκτικό Συνέδριο. Σε αυτή τη λογική, κωδικοποιούνται ουσιαστικά οι ισχύουσες ρυθμίσεις, ώστε να μην προκύπτουν αντιφάσεις ή δυσχέρειες στην εφαρμογή τους.
  5. Τροποποιήσεις στον Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, όπως αυτές προέκυψαν από σχετικές προτάσεις της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με τις οποίες επιδιώκεται η οργανωτική μεταρρύθμιση του Δικαστηρίου με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του, καθώς αναμένεται η εξοικονόμηση πολύτιμου χρόνου για τους δικαστές ώστε να μπορούν να ασκήσουν ταχύτερα και πιο αποτελεσματικά τα καθήκοντά τους.
  6. Ιδρύεται στο Δικαστήριο Τμήμα Ελέγχων επιφορτισμένο με τρεις νέες αρμοδιότητες του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ήτοι τον εντοπισμό συστημικών διαχειριστικών παθογενειών και την ανάλυση των αιτίων τους, την εκτίμηση της αξιοπιστίας των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου της δημόσιας διοίκησης, καθώς και τη διενέργεια ελέγχων ύστερα από απόφαση της Βουλής. Τέλος, επικαιροποιούνται οι ρυθμίσεις για τους κατασταλτικούς ελέγχους και θωρακίζονται οι ελεγκτικές διαδικασίες.
  7. Συστήνεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης νέα αυτοτελής υπηρεσία για τη συστηματική συλλογή και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων για τη Δικαιοσύνη. Με τη νέα ρύθμιση δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα στη διοίκηση της δικαιοσύνης να λαμβάνει τις αποφάσεις της σχετικά με την οργάνωση και λειτουργία των δικαστηρίων βάσει αντικειμενικών δεδομένων που αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση που επικρατεί σε αυτά.

Τρομοκρατία και ανήλικοι κατηγορούμενοι

Με δεύτερο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης ενσωματώνονται στην εθνική έννομη τάξη  Ευρωπαϊκές Οδηγίες, των οποίων η μεταφορά στην εθνική νομοθεσία εκκρεμεί ήδη από τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2019. Μεταξύ άλλων για:

Α. Την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών που είναι κατηγορούμενοι ή ύποπτοι σε ποινικές δίκες, ή υπόκεινται σε διαδικασία ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.  Με τις εν λόγω ρυθμίσεις εξασφαλίζονται  πρόσθετες και αυξημένες δικονομικές εγγυήσεις για τους ανηλίκους, ενώ θεσπίζεται η ατομική αξιολόγηση των ανηλίκων από την Υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων και Κοινωνικής Αρωγής και η σύνταξη έκθεσης  αναφορικά με την προσωπικότητα, το οικονομικό, κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον καθώς και τη σωματική και διανοητική κατάσταση του ανηλίκου.

Β. Την καταπολέμηση, μέσω του ποινικού δικαίου, της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Με τις σχετικές ρυθμίσεις εξομοιώνεται η ποινική προστασία της περιουσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την προστασία της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου. Τυποποιούνται ως ποινικά αδικήματα η διασυνοριακή απάτη σχετικά με τον Φ.Π.Α. και οι πράξεις υποβολής ανακριβών ή ελλιπών δηλώσεων ή παρασιώπησης πληροφοριών, παράνομης λήψης και παρακράτησης επιχορηγήσεων και παροχών, που έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση εσόδων του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γ. Την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την αντικατάσταση της απόφασης-πλαισίου 2002/475/ΔΕΥ του Συμβουλίου και για την τροποποίηση της απόφασης 2005/671/ΔΕΥ του Συμβουλίου. Με την ενσωμάτωση της σχετικής Οδηγίας τυποποιούνται ως ποινικά αδικήματα η οργάνωση ή με οποιοδήποτε τρόπο διευκόλυνση ταξιδιών με σκοπό την τρομοκρατία, καθώς και  η κλοπή, εκβίαση και πλαστογραφία που σχετίζονται με τρομοκρατική δραστηριότητα. Προβλέπονται, επίσης, ειδικές διατάξεις για τη διεθνή συνεργασία και την πρόσβαση, συγκέντρωση και διαβίβαση πληροφοριών σχετικά με την τρομοκρατία, ενώ λαμβάνεται ειδική πρόνοια για τα θύματα της τρομοκρατίας, καθώς προβλέπεται η παροχή κατάλληλης ιατρικής περίθαλψης σε αυτά αμέσως μετά την τρομοκρατική επίθεση και για όσο διάστημα είναι απαραίτητο.

Δ. Τη δικαστική αρωγή για υπόπτους και κατηγορουμένους στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και για καταζητούμενους σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Τη συστηματοποίηση του θεσμικού πλαισίου της  δικαστικής αρωγής για υπόπτους και κατηγορουμένους ποινικών υποθέσεων και για καταζητούμενους σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Ειδικότερα, προβλέπονται με σαφήνεια οι προϋποθέσεις διορισμού δικηγόρου ή συνηγόρου νομικής βοήθειας σε υποθέσεις αστικού, εμπορικού και ποινικού χαρακτήρα και καθορίζονται τα κριτήρια παροχής νομικής βοήθειας στους δικαιούχους.

Ε. την κύρωση του Μνημονίου Διοικητικής Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως της Κυπριακής Δημοκρατίας της 7ης Ιουνίου του 2018.

Επιπλέον, τροποποιείται ο Ν. 3663/2008, προκειμένου να εναρμονιστεί η χώρα μας με τον σχετικό Κανονισμό της ΕΕ σχετικά με τον ορισμό εκπροσώπων της χώρας στην Eurojust.

 


ΣΧΟΛΙΑ