Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν το Σάββατο μία από τις πιο φιλόδοξες και εκτεταμένες επιθέσεις εναντίον του Ιράν των τελευταίων δεκαετιών, προκαλώντας σοκ στη διεθνή κοινότητα και αναζωπυρώνοντας τους φόβους για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των συντονισμένων πυραυλικών πληγμάτων.

1

Το Ιράν, έσπευσε αρχικά να διαψεύσει κατηγορηματικά τον ισχυρισμό, με κρατικά μέσα ενημέρωσης να επικαλούνται πηγές προσκείμενες στο γραφείο του Χαμενεΐ, επιμένοντας μάλιστα πως θα κάνει διάγγελμα μέσα στο Σάββατο, κάτι που πάντως δεν συνέβη ποτέ.

Ωστόσο, αργά τα ξημερώματα της Κυριακής, λίγο μετά τις 3.30 ώρα Ελλάδας, τα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων Tasnim και Fars και η κρατική τηλεόραση της χώρας, επιβεβαίωσαν τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Λίγο μετά, η κυβέρνηση του Ιράν επιβεβαίωσε και αυτή τον θάνατο του Χαμενεΐ, κηρύσσοντας 40 ημέρες πένθους και 7 ημέρες αργία.

Νωρίτερα, στον επίσημο λογαριασμό του Αλί Χαμενεΐ στο X ανέβηκε η αινιγματική ανάρτηση: «Στο όνομα του ευγενούς Αλί, η ειρήνη να είναι μαζί του».

Ιρανικό πρακτορείο προσκείμενο στους Φρουρούς της Επανάστασης ανέφερε τα ξημερώματα της Κυριακής ότι η κόρη, ο γαμπρός και ο εγγονός του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκαν σε πλήγμα .

Παράλληλα, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι σκοτώθηκε ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχαμάντ Πακπούρ.

Οι δηλώσεις του Τραμπ για τον θάνατο του Αγιατολάχ του Ιράν οδήγησαν πολίτες στη χώρα να βγουν στους δρόμους και να πανηγυρίσουν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι υπάρχουν «κάποιοι καλοί υποψήφιοι» για την ηγεσία του Ιράν, μετά την ανακοίνωσή του περί θανάτου του ανώτατου ηγέτη, αγιατολά Αλί Χαμενεΐ. Την ίδια ώρα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι συγγενικά του πρόσωπα σκοτώθηκαν στα πλήγματα.  Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο CBS News, ο Τραμπ, ερωτηθείς ποιος θεωρεί ότι έχει αναλάβει την εξουσία στην Τεχεράνη, απάντησε: «Ξέρω ακριβώς ποιος, αλλά δεν μπορώ να σας το πω».

Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ στόχευσαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με το αμερικανικό Κεντρικό Διοικητήριο (CENTCOM) να ανακοινώνει ότι επλήγησαν κέντρα διοίκησης των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, συστήματα αεράμυνας, βάσεις εκτόξευσης πυραύλων και drones, καθώς και στρατιωτικά αεροδρόμια. Για πρώτη φορά, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν σε μάχιμη επιχείρηση χαμηλού κόστους μη επανδρωμένα αεροσκάφη μίας χρήσης.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι βομβαρδισμοί θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, τονίζοντας ότι στόχος είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Η ιρανική πλευρά απάντησε άμεσα με κύμα πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων εναντίον αμερικανικών βάσεων και συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων στόχων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Κατάρ, στο Κουβέιτ και στη Σαουδική Αραβία. Αμυντικά συστήματα ενεργοποιήθηκαν πάνω από το Ντουμπάι και το Αμπού Ντάμπι, ενώ η αμερικανική CENTCOM επιβεβαίωσε «ελάχιστες» ζημιές σε αμερικανικές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η αεράμυνα της χώρας κατέστρεψε ή αναχαίτισε τη μεγάλη πλειονότητα των 137 πυραύλων και 209 drones που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν. Το Ισραήλ αποτέλεσε επίσης στόχο ιρανικών πληγμάτων.

Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, 201 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 747 τραυματίστηκαν από τις επιθέσεις, με ιδιαίτερα τραγική την αναφορά για 85 νεκρούς από πλήγμα σε δημοτικό σχολείο θηλέων στην επαρχία Χορμοζγκάν.

Αργότερα το βράδυ μάλιστα, οι ιρανικές αρχές ανέβασαν τον αριθμό των θυμάτων στο σχολείο σε 115.

Η κλιμάκωση επηρέασε άμεσα τις αγορές ενέργειας. Η τιμή του Brent είχε ήδη αυξηθεί σημαντικά τις προηγούμενες ημέρες, φτάνοντας τα 72,48 δολάρια το βαρέλι, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να ωθήσει την τιμή προς τα 80 δολάρια. Δεξαμενόπλοια αποφεύγουν πλέον τα Στενά του Ορμούζ, με ιρανικά μέσα να αναφέρουν ότι η διέλευση είναι «ουσιαστικά κλειστή». Ο OPEC+ αναμένεται να εξετάσει πιθανή αύξηση της παραγωγής για να σταθεροποιήσει την αγορά.

Οι αεροπορικές μεταφορές στην περιοχή διαταράχθηκαν σοβαρά, με χώρες του Κόλπου να κλείνουν τον εναέριο χώρο τους και εκατοντάδες πτήσεις να ακυρώνονται. Το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι υπέστη μερικές ζημιές, ενώ μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, όπως η Emirates και η Qatar Airways, ανέστειλαν τα δρομολόγιά τους.

Στις αγορές, τα συμβόλαια πετρελαίου σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων κατέγραψαν άνοδο, ενώ το Bitcoin και το Ether σημείωσαν κέρδη, αντιστρέφοντας προηγούμενες απώλειες. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο είναι διχασμένες: οι Ρεπουμπλικανοί στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη στρατιωτική επιχείρηση, ενώ πολλοί Δημοκρατικοί ζητούν περιορισμό των εξουσιών του προέδρου για τη διεξαγωγή επιθέσεων χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης να σκιάζει τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς αγορές.

Νέες επιθέσεις τα ξημερώματα της Κυριακής από το Ιράν

Αργά το βράδυ, η Τεχεράνη εξαπέλυσε νέες πυραυλικές επιθέσεις κατά των Αραβικών Κρατών.

Επιθέσεις δέχθηκαν το Μπαχρέιν αλλά και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μάλιστα, από την επίθεση κατά του Ντουμπάι, γύρω στα μεσάνυχτα, δέχθηκε χτύπημα το αεροδρόμιο της πόλης, τραυματίζοντας 4 άτομα. Οι Αρχές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν επίσης ότι ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και επτά τραυματίστηκαν από την επίθεση στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ζαγιέντ στο Αμπού Ντάμπι.

Φωτιά ξέσπασε και στους πρώτους ορόφους του εμβληματικού επτάστερου ξενοδοχείου Μπουρτζ-αλ-Αράμπ, η οποία προκλήθηκε ιρανικό drone που κατέπεσε στο κτίριο γύρω στα μεσάνυχτα του Σαββάτου.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι το διεθνές αεροδρόμιο της χώρας έγινε στόχος ενός drone, «με αποτέλεσμα υλικές ζημιές χωρίς απώλειες ζωών».

Σειρήνες συναγερμού ήχησαν λίγο πριν από τις 2:00 και στην Ιερουσαλήμ, καθώς και σε αρκετές περιοχές του κεντρικού και βόρειου Ισραήλ.  Ο ισραηλινός στρατός είχε προειδοποιήσει νωρίτερα για νέο μπαράζ βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν. Ενημέρωσε επίσης πως αναχαίτισε τρία ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Ισραηλινά Μέσα ανέφεραν πως ένας άνθρωπος σκοτώθηκε από πύραυλο που έπληξε το Τελ Αβιβ. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον ιρανικών βαλλιστικών πυραυλικών συστημάτων και εγκαταστάσεων αεράμυνας.

Λίγο πριν τις 3.00 ώρα Ελλάδας, εκρήξεις ακούστηκαν και κοντά στην Τεχεράνη. Το ιρανικό πρακτορείο Mehr μετέδωσε πληροφορίες για δύο εκρήξεις στην Τεχεράνη. Σε ανάρτησή της στο X, η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε ακόμη ένα κύμα επιθέσεων εναντίον συστοιχιών βαλλιστικών πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας στο δυτικό και κεντρικό Ιράν.

Ένας από τους στόχους ήταν εγκατάσταση εκτόξευσης πυραύλων στην κεντρική περιοχή της Κομ, όπως ανέφερε. Ο στρατός πρόσθεσε ότι τα πλήγματα στο κεντρικό Ιράν «απέτρεψαν δεκάδες εκτοξεύσεις» προς το Ισραήλ και «προκάλεσαν σοβαρό πλήγμα στην πιο κεντρική επιθετική ικανότητα του καθεστώτος».

Η μάχη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που διήρκεσε περίπου δύο ώρες και ολοκληρώθηκε στις 23:00 GMT, καταγράφηκε έντονη διπλωματική αντιπαράθεση για τις επιθέσεις κατά του Ιράν. Τοποθετήθηκαν και τα 15 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες και οι πρεσβευτές του Ιράν και του Ισραήλ. Ο Γκουτέρες χαρακτήρισε τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ «κατάφωρη πράξη επιθετικότητας» και «παράνομη παραβίαση» του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, καταδικάζοντας ταυτόχρονα και τα ιρανικά αντίποινα. Προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση μπορεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο, επιτείνοντας την αστάθεια στην περιοχή.

Μιλώντας στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο πρέσβης του Ιράν,  Αμίρ-Σαΐντ Ιραβανί, δήλωσε πως η χώρα του  θα στοχοποιήσει «όλες τις βάσεις, εγκαταστάσεις και περιουσιακά στοιχεία» των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στην περιοχή.

«Όλες οι βάσεις, οι εγκαταστάσεις και τα περιουσιακά στοιχεία των εχθρικών δυνάμεων στην περιοχή θα θεωρούνται νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι στο πλαίσιο της νόμιμης άσκησης του δικαιώματος αυτοάμυνας του Ιράν», τόνισε ο Ιραβανί και πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη «παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των γειτονικών της χωρών», επιδιώκοντας να διαχωρίσει τη στάση της έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ από τις σχέσεις της με τα κράτη της περιοχής.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης υπήρξε μάλιστα ένας έντονος διάλογος με τον πρέσβη των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, ο οποίος δήλωσε πως  η αμερικανική επίθεση σε βάρος του Ιράν, στοχεύει στην αποδόμηση των πυραυλικών δυνατοτήτων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στην υποβάθμιση των ναυτικών της πόρων, στην αποδιοργάνωση του μηχανισμού που οπλίζει τις πολιτοφυλακές – πληρεξούσιους και στη διασφάλιση ότι το καθεστώς δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

«Η ειρήνη δεν διατηρείται με την κατευνασμό εκείνων που την απειλούν. Η ειρήνη διατηρείται με τη δύναμη απέναντι στον τρόμο» τόνισε μεταξύ άλλων ο κ. Γουόλτς. «Κανένα υπεύθυνο έθνος δεν μπορεί να αγνοήσει την επίμονη επιθετικότητα και βία».

«Η ειρήνη δεν διατηρείται με την κατευνασμό όσων την απειλούν. Η ειρήνη διατηρείται μέσω της δύναμης απέναντι στην τρομοκρατία», συνεχίσε. «Η ιστορία μας έχει διδάξει ότι το κόστος της αδράνειας είναι πολύ μεγαλύτερο από το βάρος της αποφασιστικής δράσης». «Εκπροσωπείτε ένα καθεστώς που έχει σκοτώσει τον ίδιο του τον λαό», πρόσθεσε.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Αμερικανού πρέσβη, ο πρέσβης του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, αντέδρασε και υπήρξε ο ακόλουθος έντονος διάλογος:

Ιρανός πρέσβης: Θα συμβούλευα τον εκπρόσωπο των ΗΠΑ να είναι ευγενικός. Θα ήταν καλύτερο για εσάς και τη χώρα που εκπροσωπείτε.

Αμερικανός πρέσβης: Δεν αξίζει αυτό μια ακόμη απάντηση, ειδικά επειδή εκπροσωπείτε ένα καθεστώς που έχει σκοτώσει τον ίδιο του τον λαό και έχει φυλακίσει πολλούς άλλους απλώς επειδή θέλει να απελευθερωθεί από την τυραννία.

Διαβάστε επίσης

Άγιατολλάχ Αλί Χαμενεΐ: Ο άνθρωπος που σφράγισε το Ιράν για πάνω από τρεις δεκαετίες

Τραμπ: «Νεκρός ο πιο διαβολικός άνθρωπος στον κόσμο», είπε για τον Χαμενεΐ

ΗΠΑ: Δημοσίευσαν υλικό από τις επιθέσεις στο Ιράν (βίντεο)