Πεκίνο, δύο επισκέψεις σε μία εβδομάδα: Τι ζητά ο Πούτιν από τον Σι μετά την αναχώρηση Τραμπ

Για πρώτη φορά στην ιστορία, ηγέτες των ΗΠΑ και της Ρωσίας πραγματοποιούν διαδοχικές διμερείς επισκέψεις στην ίδια χώρα μέσα στον ίδιο μήνα, εκτός πλαισίου πολυμερούς φόρουμ. Ο Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο Πεκίνο στις 14 και 15 Μαΐου.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα τον διαδεχθεί στις 19 και 20 Μαΐου, στην 25η επίσκεψή του στην Κίνα, – ενώ ο Κινέζος ηγέτης έχει επισκεφθεί τη Μόσχα 11 φορές. Ο Σι Τζινπίνγκ δέχεται και τους δύο, σε διάστημα μιας εβδομάδας. Η διπλωματική γεωμετρία δεν χρειάζεται ερμηνεία — μιλά από μόνη της.

Η ρωσική επιχειρηματική αποστολή

Στο επίσημο ταξίδι του Βλαντιμίρ Πούτιν στο Πεκίνο, τον Ρώσο πρόεδρο συνοδεύει μια πολυπληθής και ισχυρή αποστολή, η οποία περιλαμβάνει μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του ρωσικού επιχειρηματικού κόσμου, καθώς και κορυφαίους κρατικούς αξιωματούχους. Η παρουσία τους κρίνεται κομβική, καθώς βασικός στόχος της επίσκεψης είναι η εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων και η προώθηση μεγάλων κοινών έργων, όπως ο αγωγός φυσικού αερίου Power of Siberia 2. Τον Ρώσο πρόεδρο, μεταξύ άλλων, συνοδεύουν:

-Αλεξέι Μίλερ (Alexei Miller): Ο ισχυρός διευθύνων σύμβουλος της Gazprom (του κρατικού κολοσσού φυσικού αερίου).

-Ιγκόρ Σετσίν (Igor Sechin): Ο επικεφαλής της Rosneft, της μεγαλύτερης εταιρείας πετρελαίου της Ρωσίας.

-Όλεγκ Ντεριπάσκα (Oleg Deripaska): Ο γνωστός δισεκατομμυριούχος και μεγιστάνας του αλουμινίου (ιδρυτής της Rusal).

-Χέρμαν Γκρεφ (Herman Gref): Ο διευθύνων σύμβουλος της Sberbank, της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας.

-Αντρέι Κοστίν (Andrei Kostin): Ο επικεφαλής της κρατικής τράπεζας VTB.

Στην αποστολή συμμετέχουν επίσης οι επικεφαλής της κρατικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας Rosatom (που τρέχει μεγάλα έργα στην Κίνα), της διαστημικής υπηρεσίας Roscosmos, καθώς και της κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας VEB.

Μαζί με τους επιχειρηματίες, το «παρών» δίνει και η οικονομικο-πολιτική ηγεσία της Ρωσίας, όπως η Διοικήτρια της Κεντρικής Τράπεζας Ελβίρα Ναμπιούλινα, καθώς και 5 αντιπρόεδροι της κυβέρνησης και 8 υπουργοί, υπογραμμίζοντας τη σημασία που δίνει το Κρεμλίνο στις συνομιλίες με τον Σι Τζινπίνγκ.

Οι επιδιώξεις και οι προσδοκίες

Για να κατανοηθεί τι ζητά ο Πούτιν από το Πεκίνο, πρέπει πρώτα να εκτιμηθεί τι απέφερε — και τι δεν απέφερε — η επίσκεψη Τραμπ. Αν και οι δύο ηγέτες ανακοίνωσαν ορισμένες εμπορικές συμφωνίες γενικού χαρακτήρα, δεν σημειώθηκε δημόσια πρόοδος στα κρίσιμα ζητήματα: ούτε για την Ταϊβάν, ούτε για τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν, ούτε για την Ουκρανία.

Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι αναφέρθηκε το ουκρανικό, χωρίς να αναφέρει αποτέλεσμα. Η Κίνα εμφανίστηκε ανοιχτή σε σταθεροποίηση των σχέσεών της με τις ΗΠΑ — ο Σι μίλησε για «εταίρους, όχι αντιπάλους» — γεγονός που, αν μεταφραστεί σε συγκεκριμένη προσέγγιση, αποτελεί άσχημο νέο για τη Μόσχα.

Η τελευταία διά ζώσης συνάντηση Σι-Πούτιν ήταν τον Σεπτέμβριο του 2025. Έκτοτε, πραγματοποιήθηκε μόνο μία τηλεδιάσκεψη. Το κενό επαφής, σε συνδυασμό με τον χρόνο της ανακοίνωσης — το Κρεμλίνο έσπευσε να επιβεβαιώσει την επίσκεψη Πούτιν ενώ ο Τραμπ βρισκόταν  ακόμα στο Πεκίνο — ερμηνεύτηκε από αναλυτές περισσότερο ως απόδειξη ανησυχίας παρά ισχύος.

Ο Βλάντιμιρ Πούτιν, όπως και ο Ντ. Τραμπ, θα συνοδεύεται από την οικονομική ελίτ της χώρας του. Το μήνυμα είναι σαφές: η επίσκεψη αφορά συναλλαγές — ενεργειακές συμφωνίες, εναλλακτικά συστήματα πληρωμών, διμερές εμπόριο. Ο Πούτιν έχει ήδη προαναγγείλει από τις 9 Μαΐου ότι οι δύο χώρες θα κάνουν «ένα σοβαρό και ουσιαστικό βήμα» στη συνεργασία στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Power of Siberia 2: το μεγάλο ερώτημα

Το πιο χειροπιαστό — και το πιο πολιτικά φορτισμένο — από τα θέματα που θα τεθούν είναι ο αγωγός Power of Siberia 2. Ο αγωγός αυτός θα μπορούσε να μεταφέρει επιπλέον 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από τα αρκτικά κοιτάσματα της Ρωσίας, μέσω Μογγολίας, προς την Κίνα. Ερωτηθείς αν θα συζητηθεί το θέμα, ο Ντμίτρι Πεσκόφ απάντησε ότι «όλα τα ζητήματα που βρίσκονται στην οικονομική ατζέντα των διμερών σχέσεων θα θιχτούν φυσικά».

Η διατύπωση είναι χαρακτηριστικά διπλωματική. Η Κίνα δεν έχει ακόμα δεσμευτεί επίσημα για τον αγωγό — έχει κάθε λόγο να διατηρεί τη στρατηγική ασάφεια και να αποφεύγει να φαίνεται εξαρτημένη από τη Ρωσία σε μια περίοδο που διαπραγματεύεται εκ νέου τους όρους της σχέσης με τις ΗΠΑ. Η Μόσχα, αντίθετα, έχει επείγον συμφέρον: από τότε που οι ευρωπαϊκές αγορές έκλεισαν ουσιαστικά για το ρωσικό αέριο, η ανατροπή αυτής της εξάρτησης προς ανατολάς είναι υπαρξιακής σημασίας για τον κλάδο.

Η σκιά των κυρώσεων

Η επίσκεψη πλαισιώνεται από δύο σχετικές εξελίξεις στο μέτωπο των κυρώσεων που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Η πρώτη αφορά τις ΗΠΑ. Η αμερικανική κυβέρνηση άφησε να λήξει, στις 16 Μαΐου, η εξαίρεση από τις κυρώσεις που επέτρεπε σε χώρες όπως η Ινδία, να αγοράζουν συγκεκριμένα φορτία ρωσικού αργού. Η δεύτερη αφορά την Ευρώπη: Τον Απρίλιο του 2026, η ΕΕ επέβαλε για πρώτη φορά κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες για τον ρόλο τους στη διοχέτευση τεχνολογίας διπλής χρήσης (πολιτικής και στρατιωτικής) στη Ρωσία.

Το Πεκίνο βρίσκεται σε μια ολοένα πιο δυσχερή θέση: σύμφωνα με εκτιμήσεις, η Κίνα καλύπτει το 90% των αναγκών της Ρωσίας σε τεχνολογία διπλής χρήσης για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτό σημαίνει ότι ο Σι κρατά ταυτόχρονα δύο τελείως διαφορετικές γραμμές επικοινωνίας: μία με τον Τραμπ, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως σταθεροποιητική δύναμη, και μία με τον Πούτιν, που στηρίζεται σε αυτή τη σχέση για να αντέξει οικονομικά τον πόλεμο.

Ουκρανία: Παρούσα, χωρίς ρητή αναφορά

Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι Σι και Πούτιν θα συζητήσουν διμερείς σχέσεις, οικονομική συνεργασία και διεθνή ζητήματα «κοινού ενδιαφέροντος» — χωρίς ρητή αναφορά στην Ουκρανία. Η απουσία είναι εξίσου αποκαλυπτική με την παρουσία. Το Πεκίνο δεν θέλει να συνδεθεί με το ουκρανικό σε αυτή τη στιγμή, ιδιαίτερα αφού μόλις εγκατέλειψε τη σκηνή ο Ντ. Τραμπ που ζήτησε κινεζική παρέμβαση χωρίς ορατό, προς το παρόν, αποτέλεσμα.

Ο Πούτιν ωφελείται περισσότερο από τη συνέχιση των συγκρούσεων: η αναταραχή στις ενεργειακές αγορές διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, κρατώντας τη ρωσική πολεμική οικονομία σε λειτουργία, ενώ παράλληλα μειώνει τη ροή αμερικανικών όπλων προς την Ουκρανία. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε βήμα που φέρνει πιο κοντά ΗΠΑ και Κίνα, είναι στρατηγικά ανεπιθύμητο για τη Μόσχα.

Αναλυτές στη Μόσχα και το Πεκίνο αντιμετωπίζουν την επίσκεψη ως ένα ακόμα ορόσημο στη διαδικασία εδραίωσης της στρατηγικής εταιρικής σχέσης, που αποσκοπεί στην εξισορρόπηση της δυτικής επιρροής. Αλλά η πρακτική σημασία της επίσκεψης θα κριθεί σε τρία επίπεδα: Αν υπογραφούν δεσμευτικές ενεργειακές συμφωνίες που να ξεπερνούν τις γενικολογίες, αν γίνει οποιαδήποτε συγκεκριμένη πρόοδος για τον Power of Siberia 2, και αν η κοινή δήλωση περιλαμβάνει διατυπώσεις που να σηματοδοτούν την τοποθέτηση της Κίνας έναντι των δυτικών κυρώσεων.

Η επίσκεψη Τραμπ δεν έφερε ρήξη στη ρωσοκινεζική σχέση. Αλλά έθεσε ένα ερώτημα που η επίσκεψη Πούτιν πρέπει να απαντήσει: μέχρι πού είναι διατεθειμένος ο Σι να αναλάβει ρίσκο για χάρη του Πούτιν, σε μια στιγμή που έχει άλλες επιλογές στο τραπέζι;

Διαβάστε επίσης 

Τα κρυπτονομίσματα που «προτιμά» η Τεχεράνη

LNG: Η Ευρώπη ανάμεσα στην αμερικανική κυριαρχία, το ρωσικό «παράδοξο» και το θρίλερ στα Στενά του Ορμούζ

Ο Τραμπ στο Πεκίνο: Αποτελέσματα κατώτερα των προσδοκιών