ΗΠΑ – Ιράν: Ανάσα στο Ορμούζ από το ξεπάγωμα 12 δις ιρανικών κεφαλαίων και το «παράθυρο» 60 ημερών

Σε θετικό κλίμα φαίνεται πως συνεχίζονται οι συζητήσεις από τα τεχνικά κλιμάκια στην Ελβετία επί της συμφωνίας των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και του Ιράν, παρά τα βέλη που ρίχνουν και οι δύο πλευρές σε δηλώσεις τους.

Στις τελευταίες εξελίξεις, το Ιράν ανακοίνωσε ότι πρόκειται να αποδεσμευθούν 12 δισ. δολάρια από παγωμένα κεφάλαιά του, τα οποία θα διατεθούν στην χώρα σε δύο ισόποσες δόσεις των 6 δισ. δολαρίων, όπως αναφέρει το πρακτορείο Mehr.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε αναστολή των κυρώσεων κατά του Ιράν για διάστημα 60 ημερών, σηματοδοτώντας ένα πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ξεκαθαρίζει πως παραμένει σε επιφυλακή, προειδοποιώντας ότι θα πράξει «ό,τι χρειαστεί» εάν η Τεχεράνη δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, χαρακτήρισε τις επαφές με τους Ιρανούς αξιωματούχους στην Ελβετία ως μια θετική βάση για την επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας ειρήνης. Ωστόσο, η ιρανική πλευρά διέψευσε ότι έχουν ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα ή ότι έχει συμφωνηθεί η επιστροφή επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι δεν πραγματοποιήθηκε καμία συνάντηση με τον επικεφαλής του IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά τη διάρκεια των επαφών στην Ελβετία, ενώ πρόσθεσε ότι δεν υπάρχει προς το παρόν σχέδιο για επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις που έχουν υποστεί ζημιές από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Στις συνομιλίες που φιλοξενήθηκαν στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ, με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη διάρκειας 60 ημερών με στόχο τη διαμόρφωση μόνιμης συμφωνίας. Παράλληλα, συμφωνήθηκε μηχανισμός αποκλιμάκωσης ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καθώς και η δημιουργία διαύλου επικοινωνίας για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως.

Στο πλαίσιο των μέτρων οικονομικής ανακούφισης προς την Τεχεράνη, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε εξαίρεση από τις κυρώσεις έως τις 21 Αυγούστου, επιτρέποντας στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο και συναφή προϊόντα και να λαμβάνει πληρωμές για τις πωλήσεις αυτές.

Ο πρέσβης του Ιράν στον ΟΗΕ στη Γενεύη, Αλί Μπαχρεϊνί, έκανε λόγο για «σημαντική πρόοδο» στις συνομιλίες, γνωστοποιώντας ότι θα συγκροτηθούν δύο ομάδες εργασίας που θα επικεντρωθούν στην άρση των κυρώσεων και στις πυρηνικές δραστηριότητες της χώρας. Όπως σημείωσε, πριν ανοίξει η συζήτηση για τον πυρηνικό φάκελο και τον ρόλο του IAEA, θα πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως οι προβλέψεις της προσωρινής συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, οι εχθροπραξίες στον Λίβανο εμφανίζονται περιορισμένες, αν και το Ισραήλ επιμένει ότι θα διατηρήσει ζώνη ασφαλείας στο νότιο τμήμα της χώρας και θα συνεχίσει να παρεμβαίνει απέναντι σε απειλές κατά των πολιτών και των ενόπλων δυνάμεών του. Νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου έχει προγραμματιστεί στην Ουάσιγκτον.

Κινητικότητα στο Ορμούζ

Θετικές ενδείξεις καταγράφονται και στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, όπου η κίνηση των δεξαμενόπλοιων άρχισε να αυξάνεται μετά τη συμφωνία, ενώ το Ομάν επανέλαβε τη δέσμευσή του στην ελεύθερη και ασφαλή διέλευση των πλοίων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Συγκεκριμένα, επτά δεξαμενόπλοια βρίσκονταν στα Στενά του Ορμούζ το πρωί της Τρίτης, σύμφωνα με τα συμβατικά και ορατά σήματα εντοπισμού. Ανάμεσά τους ήταν δύο πλήρως φορτωμένα υπερδεξαμενόπλοια μη ιρανικής σημαίας που έβγαιναν από τον Περσικό Κόλπο. Τρία πλοία μεταφοράς πετρελαϊκών προϊόντων κατευθύνονταν επίσης προς τα έξω, ενώ δύο δεξαμενόπλοια τύπου Suezmax με ιρανική σημαία προσέγγιζαν από την αντίθετη πλευρά.

Ένα όγδοο δεξαμενόπλοιο τύπου VLCC (Very Large Crude Carrier) εισήλθε στον Περσικό Κόλπο χωρίς να εκπέμπει σήμα κατά τη διέλευσή του, επανεμφανιζόμενο στα συστήματα παρακολούθησης μετά το πέρασμα.

Οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές, καθώς ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και Ισραήλ είχε προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις τιμές της ενέργειας και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Μετά τη συμφωνία, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περαιτέρω, συνεχίζοντας την πτωτική τους πορεία.

Tα ανοιχτά θέματα

Παρά το θετικό κλίμα, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει σε επιθεωρήσεις που θα διασφαλίσουν, όπως είπε, την «πυρηνική διαφάνεια», ενώ ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν τόνισε ότι η επιτυχία των συνομιλιών θα εξαρτηθεί από την ακριβή εφαρμογή όσων έχουν συμφωνηθεί και προειδοποίησε ότι δηλώσεις εκτός του συμφωνημένου πλαισίου δεν βοηθούν την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

«Το Ιράν είναι η μόνη χώρα που θα αποφασίσει την τύχη των περιουσιακών στοιχείων που θα αποδεσμευθούν» και «καμία άλλη χώρα ή φορέας δεν θα έχει λόγο για τον τρόπο με τον οποίο οι πόροι αυτοί θα χρησιμοποιηθούν από το Ιράν», δήλωσε ο Αλί Μπαχρέινι κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Γενεύη.

«Κατά συνέπεια, απορρίπτω κάθε ισχυρισμό σύμφωνα με τον οποίο μία άλλη χώρα θα έχει να παίξει ρόλο για να επηρεάσει τις αποφάσεις ή τις διαδικασίες αυτές», είπε.

Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα εξασφάλισε εξαιρέσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, αποδέσμευση μέρους των παγωμένων κεφαλαίων της στο εξωτερικό και την έναρξη προγράμματος ανοικοδόμησης και ανάπτυξης.

Από την αμερικανική πλευρά, ο Τζέι Ντι Βανς ανέφερε ότι έχει διαμορφωθεί μηχανισμός, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και του Κατάρ, για τη διαχείριση των ιρανικών κεφαλαίων που θα αποδεσμεύονται, με στόχο μέρος αυτών να κατευθύνεται σε αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων. Ωστόσο, η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν διευκρίνισε ότι δεν υφίσταται τέτοια υποχρέωση και ότι μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αγορά και άλλων επιτρεπόμενων αγαθών.

 

Διαβάστε επίσης 

Στενό του Ορμούζ: Οι δύο πλωτές θαλάσσιες λωρίδες, υπό διαφορετικό έλεγχο και οι νάρκες μια νέα πραγματικότητα για τα πλοία

Ευάγγελος Μυτιληναίος: Ήρθε η ώρα Ένοπλες Δυνάμεις και ελληνική βιομηχανία να έρθουν κοντά

Βρετανία: Συρρικνώθηκε η οικονομία για δεύτερο διαδοχικό μήνα – Νέες περικοπές θέσεων εργασίας