ΕΕ: Πιέσεις τεσσάρων χωρών για επαναφορά του σχεδίου αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών assets για την Ουκρανία

Η Ισπανία, η Πολωνία, η Ολλανδία και η Σουηδία προέτρεψαν την Ευρωπαϊκή Ένωση να επανεξετάσει το σχέδιο που είχε μπλοκαριστεί το 2025 για τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για περαιτέρω οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις χρηματοδότησης.

Σε επιστολή τους προς την επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας, οι υπουργοί Εξωτερικών των τεσσάρων αυτών χωρών, δήλωσαν ότι τώρα είναι η ώρα να επανεξεταστεί η πρόταση.

Ειδικότερα, η Ουκρανία χρειάζεται μεγαλύτερη οικονομική στήριξη τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και σε βάθος χρόνου. Η χρήση των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων, σημειώνουν, θα επέτρεπε στην ΕΕ να μεταφέρει στη Ρωσία μέρος του κόστους για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει ο πόλεμος, περιορίζοντας παράλληλα την επιβάρυνση των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Το περιεχόμενο της επιστολής αποκάλυψαν αρχικά οι Financial Times, ενώ, σύμφωνα με το Bloomberg, η πρόταση αναμένεται να συζητηθεί στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα στην Ιρλανδία.

Οι φόβοι του Βελγίου

Η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κρατικών assets είχε βρεθεί ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα το 2025, χωρίς όμως να εξασφαλιστεί η αναγκαία πολιτική συμφωνία. Κεντρικό εμπόδιο αποτέλεσε η αντίθεση του Βελγίου, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων.

Τα περιουσιακά στοιχεία τηρούνται κατά κύριο λόγο στη Euroclear, τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό εκκαθάρισης με έδρα τις Βρυξέλλες. Η βελγική κυβέρνηση είχε εκφράσει φόβους ότι, σε περίπτωση προσφυγών ή αντιποίνων από τη Μόσχα, θα βρισκόταν να επωμίζεται δυσανάλογο νομικό και οικονομικό κόστος.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει η νέα πρωτοβουλία των τεσσάρων χωρών. Οι υπουργοί Εξωτερικών ζητούν από τους τεχνικούς εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξετάσουν νέες επιλογές για την αξιοποίηση των assets, με βασική προϋπόθεση ότι οι κίνδυνοι θα επιμεριστούν μεταξύ όλων των κρατών-μελών και δεν θα επιβαρύνουν δυσανάλογα μία μόνο χώρα.

Το Βέλγιο δεν απορρίπτει πλέον κατηγορηματικά την ιδέα. Ο υπουργός Εξωτερικών Maxime Prevot δήλωσε, κατά την επίσκεψή του στο Κίεβο νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ότι η χώρα του θα μπορούσε καταρχήν να συναινέσει, εφόσον οι υπόλοιπες κυβερνήσεις της ΕΕ συμφωνήσουν να μοιραστούν τους σχετικούς κινδύνους.

Πού αποσκοπεί η νέα συζήτηση

Η ΕΕ έχει ήδη αποφασίσει να κατευθύνει προς την Ουκρανία τα έκτακτα κέρδη και τους τόκους που παράγονται από τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια. Η νέα συζήτηση, ωστόσο, αφορά ένα πολύ πιο δύσκολο βήμα, την αξιοποίηση των ίδιων των περιουσιακών στοιχείων και όχι μόνο των αποδόσεών τους.

Η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς η χρήση του αρχικού κεφαλαίου εγείρει σοβαρά ζητήματα κρατικής ασυλίας, προστασίας περιουσίας και πιθανών ρωσικών προσφυγών. Για τον λόγο αυτό, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παραμένουν επιφυλακτικές, παρά την πίεση για εξεύρεση νέων πόρων.

Η ανάγκη για πρόσθετη χρηματοδότηση γίνεται πάντως εντονότερη. Ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky έχει δηλώσει ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός της χώρας εμφανίζει κενό 27 δισ. δολαρίων για το 2026.

Η νέα ευρωπαϊκή κινητικότητα συμπίπτει, παράλληλα, με την εκτίμηση ότι η σύγκρουση μπορεί να εισέλθει σε περίοδο νέας κλιμάκωσης. Σύμφωνα με ξεχωριστό δημοσίευμα του Bloomberg, η Ρωσία προετοιμάζεται να εντείνει τις επιθέσεις της, θεωρώντας ότι οι διαπραγματεύσεις για ειρηνευτική συμφωνία έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.

Η συζήτηση στην Ιρλανδία θα δείξει εάν ο επιμερισμός του ρίσκου μπορεί να κάμψει τις ενστάσεις του Βελγίου και να μετατρέψει μια πρόταση που παρέμενε πολιτικά και νομικά μπλοκαρισμένη σε νέα πηγή χρηματοδότησης για το Κίεβο.

Διαβάστε επίσης:

Τουρκία για Ρόδο: Η δημιουργία βάσης UAV παραβιάζει το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς του νησιού

Σκέρτσος για Μετρό Θεσσαλονίκης: Αποτελεσματική διακυβέρνηση που τιμά τις υποσχέσεις της

ΠΑΣΟΚ: Οι προτάσεις για το ιδιωτικό χρέος από Νίκο Ανδρουλάκη και Μιλένα Αποστολάκη (βίντεο)