Η οικονομία τα πηγαίνει τέλεια αλλά οι μισοί πολίτες δεν μπόρεσαν να πάνε διακοπές ούτε μια εβδομάδα. Οι αριθμοί ευημερούν αλλά η πλειονότητα δίνει περί το 40% του εισοδήματος για στέγαση – ενοίκιο ή αποπληρωμή δανείων. Τούτων δοθέντων, ο πρωθυπουργός ετοιμάζεται να ανέβει στη Θεσσαλονίκη με πακέτο φορολογικών και εισοδηματικών παρεμβάσεων ύψους 2,5 δισ. ευρώ.

Τα μέτρα θα ισχύσουν σε βάθος χρόνου, όπως λένε οι χαρτορίχτρες «μεγάλη πόρτα θα διαβείς σε πέντε τέρμινα». Εδώ τα τέρμινα δεν είναι μήνες αλλά εξάμηνα. Το μακρινό 2026 θα υπάρξει δεύτερη δόση μέτρων, με βάση την καταπληκτική της οικονομίας. Είπαμε, «καταπληκτική» στα χαρτιά, με τον κόσμο να ζορίζεται όσο ποτέ για βασικές ανάγκες. Οι πολίτες λοιπόν καλούνται να περιμένουν ως τον Απρίλιο του επόμενου έτους για να δουν τι πραγματικά περισσεύει και πώς θα μοιραστεί. Η εικόνα θυμίζει έναν διαρκή εκλογικό προϋπολογισμό: ελαφρύνσεις με δόσεις, ενισχύσεις με δόσεις, προσδοκίες με δόσεις.

Η κυβέρνηση βάζει στο κέντρο του αφηγήματος την μεσαία τάξη. Η δημιουργία ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή, η αύξηση του αφορολόγητου, όλα κινούνται στην κατεύθυνση μιας ανακούφισης που έλειψε επί δεκαετία. Οι μισθωτοί με παιδιά θα έχουν επιπλέον βοήθεια, με κλιμακωτές φοροαπαλλαγές και προσαρμογή του αφορολόγητου ορίου. Κι εκεί που θα παίρναμε μια βαθιά ανάσα λέγοντας «ουφ», θυμόμαστε ότι η φορολογική ανακούφιση δεν αρκεί όταν η ακρίβεια καλπάζει. Οι τιμές στα ράφια δεν μειώνονται με συντελεστές αλλά με πραγματικές πολιτικές που συγκρατούν την αγορά. Τα πάντα έχουν γίνει πανάκριβα.

Στην ίδια λογική, η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς υπόσχεται αυξήσεις σε συνταξιούχους. Καλό είναι το μέτρο, δεν έχουμε αντίρρηση. Μόνο που οι άνθρωποι αυτοί έχουν περάσει χρόνια βλέποντας τις αυξήσεις τους να μετατρέπονται σε εφάπαξ επιδόματα των 250 ευρώ. Θα δοθεί μια μικρή αύξηση, λένε για 55 ευρώ. Καλοδεχούμενα αλλά τί να πρωτοκάνει ένας άνθρωπος με 55 ευρώ;

Στους ένστολους η κυβέρνηση θα δώσει αυξήσεις 20% και επιδόματα «επικινδυνότητας». Αντικειμενικά, οι ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων είναι αυξημένες αλλά δεν περνά απαρατήρητη η διαφορά μεταχείρισης σε σχέση με άλλες κατηγορίες εργαζομένων. Μακάρι να είχαν ενταχθεί όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι σε ένα τέτοιο μέτρο (να είχαν αξιολογηθεί, να είχαν κριθεί παραγωγικοί και να πληρώνονταν ώστε να ζουν αξιοπρεπώς).

Το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει ο μεγάλος ελέφαντας στο δωμάτιο. Η ιδέα ενός «τέλους αδράνειας» για κλειστά ακίνητα εγκαταλείφθηκε ως πολιτικά τοξική. Στη θέση της εξετάζονται ήπια κίνητρα μέσω του ΕΝΦΙΑ. Όμως η πραγματικότητα είναι ότι χιλιάδες σπίτια μένουν εκτός αγοράς ενώ τα ενοίκια έχουν εκτιναχθεί. Χωρίς τολμηρές παρεμβάσεις για νέες κατοικίες και καθαρό μηχανισμό ελέγχου των ενοικίων, οι εξαγγελίες μένουν κενό γράμμα.

Γράφονται κι άλλα, ίσως να ανακοινωθούν, ίσως όχι. Το επιχείρημα ότι «κάθε μέτρο πρέπει να έχει σίγουρη χρηματοδότηση» είναι λογικό αλλά στην πράξη λειτουργεί ως άλλοθι για καθυστερήσεις. Το κράτος συνεχίζει να μοιράζει ελαφρύνσεις όταν και εφόσον προκύπτει υπεραπόδοση. Δηλαδή όταν οι πολίτες έχουν ήδη φορολογηθεί περισσότερο από τον στόχο.

Αυτή η λογική του «δώρου από τα περισσεύματα» δείχνει τα όρια της δημοσιονομικής διαχείρισης. Η μεσαία τάξη μπορεί να δει το εκκαθαριστικό της να γίνεται ελαφρύτερο αλλά δεν δει το περίφημο «καλάθι των αγορών» να κοστίζει λιγότερο. Οι συνταξιούχοι θα πάρουν μια ανάσα, αλλά όχι την αξιοπρέπεια που δικαιούνται. Οι νέοι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να παλεύουν σε έναν κόσμο που τους παραδώσαμε και δεν είναι καθόλου ο κόσμος στον οποίο μεγαλώσαμε οι ίδιοι.

Το πολιτικό μήνυμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης μοιάζει σαφές: η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι ανταμείβει όσους άντεξαν τα δύσκολα χρόνια. Το ερώτημα είναι αν οι ελαφρύνσεις που μοιράζονται με δόσεις αρκούν για να αναχαιτίσουν την κοινωνική δυσαρέσκεια. Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες δεν ζυγίζουν τις εξαγγελίες με βάση τα ποσοστά του ΑΕΠ αλλά με βάση το αν μπορούν να γεμίσουν το ψυγείο τους και να πληρώσουν τους λογαριασμούς.

Διαβάστε επίσης:

Τι θα γινόταν άραγε αν ο Γιάννης Αντετοκούνμπο ζούσε στην Ελλάδα του Πλεύρη;

1002 επιστήμονες και μια κυβέρνηση σιωπηλή

Οι πελάτες του Τσίπρα, οι «φασίστες» της Ζωής, ο τροχονόμος Δούκας και η εξουσία ως υπέρτατο αφροδισιακό