Δεν θα κάνουμε σχόλιο για την ποιότητα των ρούχων που φτάνουν σε φακέλους έχοντας μυρωδιά πετρελαίου. Δεν θα μιλήσουμε για τα παιχνίδια που έχουν ένα σωρό κουμπάκια που μπορούν να καταπιούν τα μωρά. Ο πελάτης κινέζικων προϊόντων δεν θέλει ποιότητα. Θέλει φτήνια. Και η ευκολία πρόσβασης στα φτηνά κινέζικα έχει ισοπεδώσει την οικονομία. Πρόκειται για ανεξέλεγκτη αναδιάταξη της αγοράς, με πραγματικές συνέπειες για το λιανεμπόριο, τα δημόσια έσοδα και την ίδια την έννοια του ισότιμου ανταγωνισμού.

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα επινοήθηκε ένα μέτρο. Τρία ευρώ ανά μικροδέμα που παραδίδεται σε ευρωπαϊκό έδαφος. Μέτρο που δεν αρκεί σε καμία περίπτωση.

Τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Μέσα σε λίγους μόλις μήνες, οι εκτιμήσεις για τον ετήσιο τζίρο των ασιατικών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα εκτοξεύθηκαν από τα 600 στα 800 εκατομμύρια ευρώ. Περίπου 80.000 μικροδέματα παραδίδονται καθημερινά στη χώρα από πλατφόρμες όπως Temu, Shein και AliExpress. Πρόκειται για μια εμπορική εισβολή που καμία ελληνική επιχείρηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με τους υφιστάμενους κανόνες.

Τα πακέτα φτάνουν σωρηδόν, χωρίς άνοιγμα, χωρίς έλεγχο ανά είδος, χωρίς πιστοποίηση συμμόρφωσης με ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας, χωρίς πραγματικό εκτελωνισμό. Ένα φόρεμα, ένα παιχνίδι, ένα ηλεκτρονικό εξάρτημα ή ένα καλλυντικό περνούν τα σύνορα με την ίδια ευκολία, ανεξαρτήτως κινδύνου, προέλευσης ή κανονιστικού πλαισίου.

Πρόσφατη έρευνα επιβεβαιώνει αυτό που η αγορά βιώνει καθημερινά. Η πλειονότητα των πελατών αγοράζει online και η συντριπτική πλειονότητα έχει στραφεί σε πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν μιλάμε για σποραδικές αγορές ευκαιρίας αλλά για σταθερή, επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά. Τρεις στους δέκα αγοράζουν κάθε μήνα, διοχετεύοντας σχεδόν το μισό της ετήσιας ψηφιακής τους δαπάνης εκτός ευρωπαϊκής αγοράς. Μιλάμε για διαρροή πλούτου και απώλεια θέσεων εργασίας.

Να πούμε και κάτι άλλο. Οι μικρές ελληνικές επιχειρήσεις, αυτές που αγόρασαν το μηχανάκι για πληρωμές με κάρτες, που έχουν τα άγχη για τις ασφαλιστικές εισφορές, για τα έξοδα σε φως, νερό, τηλέφωνο, αυτές οι επιχειρήσεις που παλεύουν με τα ενοίκια, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τον Κινέζο που παράγει σε άλλες συνθήκες.

Χρειάζεται λοιπόν πλέγμα μέτρων για να ανατραπούν τα δεδομένα προς όφελος των Ευρωπαίων. Τελωνεία που να ανοίγουν πακέτα, να ελέγχουν το περιεχόμενο, να επιβάλλουν δασμούς και φόρους όπου αναλογούν, να μπλοκάρουν προϊόντα που δεν πληρούν τις προδιαγραφές. Έλεγχος ανά κατηγορία προϊόντος, ειδικά σε ό,τι αφορά την ασφάλεια, την υγεία και την προστασία του καταναλωτή. Χρειάζεται να πάψει το αφήγημα ότι το μικροδέμα είναι ασήμαντο και άρα εκτός ελέγχου, καθώς μετατράπηκε σε δομική απειλή.

Μια σοβαρή καμπάνια θα μπορούσε να εξηγεί στον καταναλωτή τι σημαίνει να αγοράζει από τη χώρα του, πώς στηρίζει την τοπική οικονομία, την απασχόληση, τα δημόσια έσοδα και τελικά τις ίδιες τις υπηρεσίες που απαιτεί από το κράτος. Όχι με ηθικολογίες αλλά με καθαρά επιχειρήματα. Ότι το «φθηνό» έχει κόστος που δεν φαίνεται αλλά αποτυπώνεται στα κλειστά μαγαζιά, στις χαμένες δουλειές και σε μια ντόπια αγορά που βάζει λουκέτα.

Το εμπόριο από την Κίνα δεν θα εξαφανιστεί και κανείς δεν μιλά για απαγορεύσεις. Μιλάμε όμως για κανόνες. Για ίσους όρους ανταγωνισμού. Αν το μόνο που μπορούμε να αντιτάξουμε σε μια καταιγίδα 80.000 δεμάτων την ημέρα είναι ένα τέλος 3 ευρώ, τότε δεν έχουμε πρόβλημα εμπορίου. Έχουμε πρόβλημα πολιτικής βούλησης.