Μετά από χρόνια σιωπής, ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε να μιλήσει. Και όχι απλώς να μιλήσει αλλά να αφηγηθεί, να ερμηνεύσει, να εξομολογηθεί… με τη δική του φωνή, και του εξαιρετικού Αιμίλιου Χειλάκη. Κυριολεκτικά. Το νέο του βιβλίο ελπίζω να κυκλοφορήσει και σε audiobook, ώστε να μπορεί κανείς να ακούει τον πρώην πρωθυπουργό να εξηγεί «την αλήθεια του» με τον γνωστό του τόνο: εκείνο το ήρεμο, καθησυχαστικό ύφος που συνήθως προμηνύει ότι κάτι… πολύ μεγάλο πρόκειται να πάει στραβά.

Το ζήσαμε το 2015, με το fake δημοψήφισμα, την κυβίστηση και τις 17 ώρες θεατρικής παράστασης μιας και πρόσφατα μάθαμε ότι είχαν όλα προσυμφωνηθεί με τους δανειστές μας.

Ο τίτλος του βιβλίου λιτός και βαρύς, υπόσχεται αποκαλύψεις και εξομολογήσεις. Η «Ιθάκη» του Αλέξη δεν έχει καμιά σχέση με την Ιθάκη του Οδυσσέα. Καμία σχέση και με την «Ιθάκη» του Καβάφη, που αμφιβάλλω αν έχει διαβάσει ο πρώην πρωθυπουργός.

Ισως και να το έκανε στη θαλαμηγό της κυρίας Παναγοπούλου, ανοικτά της Ιθάκης, λίγες εβδομάδες μετά την τραγωδία στο Μάτι.

Και ίσως να διάβασε εκεί κάτι που λέει ο μεγάλος Αλεξανδρινός:

«Αλλά μη βιάζεις το ταξίδι διόλου.
Καλύτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει·

και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί,

πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο,

μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη».

Βιάζεται, πολύ βιάζεται ο Αλέξης να μας σώσει. Ισως γιατί οι Λαιστρυγόνες, οι Κύκλωπες και ο θυμωμένος Ποσειδώνας που κάποτε ήταν εχθροί του Τσίπρα, τώρα έχουν γίνει οι καλύτεροι φίλοι του και χορηγοί του.

Τέλος πάντων, ενώ κανείς θα περίμενε έναν πρώην ηγέτη να κάνει μια ψύχραιμη αποτίμηση, ο Τσίπρας επιστρέφει ως αφηγητής της δικής του μυθολογίας. Δεν γράφει ιστορία· τη ξαναγράφει.
Η ήττα του 2015 δεν είναι πια ήττα, είναι «ένα βήμα προς τη σωτηρία».
Η συνθηκολόγηση με τους δανειστές δεν είναι υποχώρηση, είναι «σώφρων στρατηγική επιλογή».
Κι εκείνο το δημοψήφισμα που «όχι» σήμαινε «ναι»; Μα φυσικά, μια «δημοκρατική στιγμή ερμηνευτικής ευελιξίας».

Αν ο Τσίπρας είχε αποφασίσει να βγάλει μυθιστόρημα φαντασίας, θα του το συγχωρούσαμε ευκολότερα. Αλλά εδώ έχουμε ένα βιβλίο που πλασάρεται ως απολογία και λειτουργεί περισσότερο σαν μαγικό ξόρκι λήθης.

Ίσως, βέβαια, να το έχει καταλάβει κι ο ίδιος. Λέτε γι’ αυτό να έχει βγει η φήμη ότι η ζήτηση της «Ιθάκης» είναι μεγαλύτερη κι από τον Χάρι Πότερ;

Πράγματι θα είχε ενδιαφέρον αν όντως ο Χάρι Πότερ δει την… σκόνη του Αλέξη.

Πώς να κάνεις ειρωνεία σε κάτι που ήδη αυτοσαρκάζεται;
Ο Τσίπρας ως Χάρι Πότερ, ο νέος – παλιός μάγος της πολιτικής! Οχι στο Χόγκουαρτς αλλά στην Ελλάδα του 2025…
Εκείνος που κάποτε πίστεψε πως μπορεί να μετατρέψει τα μνημόνια σε «παράλληλο πρόγραμμα» και την τρόικα σε θεσμούς.

Κι όταν τα ξόρκια δεν έπιασαν, έριξε φταίξιμο στον… Βόλντεμορτ της Ευρώπης: τη Μέρκελ, τον Ντάισελμπλουμ, τους «θεσμούς».

Στο βιβλίο του, που η αλήθεια είναι πλασάρεται μια χαρά, ο Τσίπρας θα μιλήσει για όλα. Για το πώς τον παρεξήγησαν, για το πώς οι άλλοι δεν τον άκουσαν, για το πώς ήθελε να σώσει τη χώρα αλλά δεν τον άφησαν οι δυνάμεις του σκότους, ήτοι, οι εταίροι, τα ΜΜΕ, και οι «προδότες» του 2015, οι «Μενουμευρωπάκηδες».

Το μόνο που δεν ακούγεται είναι αυτό που έλειπε τόσα χρόνια: μια ουσιαστική αυτοκριτική.

Το πιο ενδιαφέρον όμως δεν είναι τι λέει, αλλά το πότε το λέει.
Εκείνος που, μετά το 2019, απέφευγε συστηματικά τις δημόσιες παρεμβάσεις, τώρα επιστρέφει με επαγγελματικό ηχολήπτη και επιμέλεια ήχου.
Εκείνος που έλεγε «δεν μιλάω για να μην διχάσω», τώρα μιλάει για να ενώσει τον μύθο του με το αφήγημα της αθωότητας.
Σαν να ήθελε να φωνάξει: «Δεν ήμουν εγώ που έφερα το τρίτο μνημόνιο, ήταν οι κακοί μάγοι των Βρυξελλών!»

Και το κοινό; Διψασμένο για δράμα, γοητεύεται. Γιατί, στο κάτω-κάτω, όλοι αγαπάμε έναν καλό παραμυθά.

Κι ο Αλέξης πάντα είχε αυτή τη χάρη: μπορούσε να σε κοιτάζει στα μάτια και να σε πείθει ότι το «ναι» είναι «όχι», αρκεί να πιστέψεις αρκετά δυνατά.

Αν ο Χάρι Πότερ είχε τη φιλοσοφική του πέτρα, ο Τσίπρας έχει τη ρητορική του πέτρα, αυτή που μετατρέπει τις πολιτικές αποτυχίες σε «ιστορικές νίκες» και τις σιωπές του σε «στρατηγική ωριμότητα».

Το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα μπορεί πράγματι να ξεπεράσει τον Χάρι Πότερ, όχι σε λογοτεχνική αξία, αλλά σε φαντασία.

Γιατί σε αυτό, ο πρώην πρωθυπουργός παραμένει αξεπέραστος. Ένας μάγος που, αφού εξαφάνισε την ελπίδα, τώρα την ξαναφέρνει με τη μορφή της σοσιαλδημοκρατίας και του δημοκρατικού καπιταλισμού.

Ενας Χάρι Πότερ της πολιτικής που αφού μας εμφάνισε διάφορα ξωτικά που κυβέρνησαν τη χώρα το 2015-2019, τώρα τους… εξαφάνισε για να φέρει νέους.

Κι ένας μάγος που τους άσπονδους εχθρούς, εκείνους που τον χαρακτήριζαν προδότη, άχρηστο και αναιδή τώρα τους αγκαλιάζει με ευκολία.

Τελικά μήπως το βιβλίο του Τσίπρα δεν είναι βιογραφία για τη δική του αλήθεια αλλά επιστημονική φαντασία;