Το Πεκίνο δεν αλλάζει πορεία: Επιμένει στη βιομηχανική ισχύ παρά τις πιέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης

Η Κίνα υπερασπίζεται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση το οικονομικό μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στις προηγμένες βιομηχανίες και στις εξαγωγές, έναντι της ενίσχυσης της εγχώριας κατανάλωσης. Η στάση αυτή, σύμφωνα με αναλυτές, δείχνει αυξανόμενη αυτοπεποίθηση του Πεκίνου ενόψει των επικείμενων εμπορικών συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και ο Αμερικανός ομόλογός του Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πραγματοποιήσουν περισσότερες συναντήσεις πρόσωπο με πρόσωπο μέσα στη χρονιά, την ώρα που οι Βρυξέλλες έχουν θέσει τον Οκτώβριο ως χρονικό ορόσημο για την επίλυση των εμπορικών διαφορών με το Πεκίνο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, το οποίο ξεπερνά το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια και αποτελεί βασική πηγή ανησυχίας για τις δυτικές οικονομίες.

Η Δύση κατηγορεί το Πεκίνο για στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη χαρακτηρίζουν την κινεζική οικονομική πολιτική ως μορφή κρατικού προστατευτισμού που δεν συμβαδίζει με τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου.

Υποστηρίζουν ότι η έμφαση στην παραγωγή και στις βιομηχανικές επιδοτήσεις, αντί στην ενίσχυση των νοικοκυριών και της κατανάλωσης, οδηγεί σε υπερπαραγωγή φθηνών προϊόντων που διοχετεύονται στις διεθνείς αγορές, πιέζοντας τις βιομηχανίες άλλων χωρών.

Ωστόσο, η Κίνα απορρίπτει αυτές τις κατηγορίες και επιμένει ότι το αναπτυξιακό της μοντέλο αντανακλά τις ανάγκες μιας οικονομίας που εξακολουθεί να συγκλίνει με τις ανεπτυγμένες χώρες.

Σε πρόσφατη συνεδρίαση κορυφαίων στελεχών του Κομμουνιστικού Κόμματος, το Πεκίνο έδειξε ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε μεγάλη αλλαγή κατεύθυνσης. Αντί για μέτρα που θα ενίσχυαν άμεσα την κατανάλωση, οι ηγέτες της χώρας τάχθηκαν υπέρ στοχευμένων παρεμβάσεων για τη στήριξη συγκεκριμένων κλάδων.

Παράλληλα, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας κατηγόρησε τις δυτικές χώρες για προστατευτισμό, απορρίπτοντας τις επικρίσεις περί «βιομηχανικής υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας».

Το Πεκίνο επιχειρεί να αλλάξει το αφήγημα για το «νέο κινεζικό σοκ»

Η Κίνα προσπαθεί επίσης να αντιστρέψει τις διεθνείς ανησυχίες για ένα νέο κύμα εξαγωγικής πίεσης, γνωστό ως «China shock 2.0».

Ο πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ υποστήριξε πρόσφατα ότι η παγκόσμια οικονομία δεν αντιμετωπίζει μια νέα απειλή από την Κίνα, αλλά μια νέα ευκαιρία, καθώς τα κινεζικά προϊόντα γίνονται όχι μόνο φθηνότερα αλλά και τεχνολογικά πιο προηγμένα.

Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι αμφισβητούν αυτή την προσέγγιση. Υποστηρίζουν ότι η μεγάλη εξάρτηση της Κίνας από τις εξαγωγές, σε συνδυασμό με την αδύναμη εσωτερική ζήτηση, δυσκολεύει το επιχείρημα ότι η κινεζική παραγωγή αποτελεί απλώς όφελος για τους καταναλωτές παγκοσμίως.

«Η Κίνα παρουσιάζει τις εξαγωγές της ως παγκόσμιο όφελος, όμως η αδυναμία της εγχώριας κατανάλωσης παραμένει βασικό πρόβλημα», σημειώνουν αναλυτές.

Η Ευρώπη αυξάνει τις πιέσεις

Μετά την ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαμορφώσει τη δική της στρατηγική απέναντι στο Πεκίνο.

Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ απέναντι στην Κίνα έφτασε κατά μέσο όρο το ένα δισεκατομμύριο δολάρια την ημέρα την προηγούμενη χρονιά, γεγονός που έχει προκαλέσει αυξανόμενη πολιτική πίεση για προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Η Ευρώπη προωθεί πλέον πολιτικές στήριξης της εγχώριας παραγωγής και περιορισμούς στις δημόσιες προμήθειες, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει επικρίνει το Πεκίνο για τη διατήρηση ενός υποτιμημένου νομίσματος.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα βλέπει την προηγούμενη εμπορική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ ως «οδηγό» για τις διαπραγματεύσεις με την Ευρώπη, επιδιώκοντας να κερδίσει χρόνο χωρίς να προχωρήσει σε μεγάλες παραχωρήσεις.

Το Πεκίνο αναγνωρίζει τις ανισορροπίες

Παρά την υπεράσπιση του μοντέλου της, η κινεζική ηγεσία αναγνωρίζει ότι υπάρχουν προβλήματα στην οικονομία.

Οι αρχές έχουν ήδη περιορίσει ορισμένες επενδύσεις, κυρίως μέσω αυστηρότερου ελέγχου στις δαπάνες των τοπικών κυβερνήσεων, οι οποίες θεωρούνται ένας από τους παράγοντες που ενίσχυσαν την υπερπαραγωγή στη βιομηχανία και τις υποδομές.

Παράλληλα, Κινέζοι αξιωματούχοι κάνουν λόγο για «αντίφαση» μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και υπόσχονται να περιορίσουν τους πολέμους τιμών μεταξύ επιχειρήσεων που ανταγωνίζονται για μερίδια αγοράς εις βάρος των κερδών.

Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο επιλέγει μια σταδιακή προσαρμογή, καθώς φοβάται ότι μια απότομη αλλαγή πολιτικής θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις.

Τι λένε οι αναλυτές

Διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι κινεζικές οικονομικές ανισορροπίες έχουν πλέον παγκόσμιες συνέπειες.

Έκθεση του ΟΟΣΑ αναφέρει ότι για μεγάλο ποσοστό κινεζικών επιχειρήσεων η αύξηση του μεριδίου αγοράς συνδέεται με κρατικές επιδοτήσεις.

Παράλληλα, μελέτες υποστηρίζουν ότι η αδύναμη κατανάλωση και η υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες πίσω από την άνοδο των κινεζικών εξαγωγών.

Σύμφωνα με αναλυτές, το Πεκίνο εμφανίζεται σήμερα πιο οργανωμένο και πιο επιθετικό στην υπεράσπιση του οικονομικού του μοντέλου σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς αυξάνονται οι ενδείξεις ότι οι εσωτερικές ανισορροπίες της κινεζικής οικονομίας προκαλούν επιπτώσεις και στις διεθνείς αγορές.