Οδηγίες–«καμπανάκι» προς τις υπηρεσίες και τους εργαζόμενους στο Δημόσιο στέλνει νέα εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ, η οποία ξεκαθαρίζει πότε επιτρέπεται –και πότε απαγορεύεται– η παραμονή υπαλλήλων στην εργασία τους μετά τη συνταξιοδότηση. Η εγκύκλιος βασίζεται σε έγγραφο του Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και επιχειρεί να βάλει τέλος σε πρακτικές που έχουν ήδη δημιουργήσει σοβαρά νομικά και οικονομικά προβλήματα.

Υποχρεωτική αποχώρηση πριν ή μετά τη σύνταξη

Σύμφωνα με τις οδηγίες, ως γενικός κανόνας η απονομή σύνταξης προϋποθέτει τη λύση της υπαλληλικής σχέσης. Η αποχώρηση μπορεί να γίνεται είτε πριν από τη συνταξιοδότηση είτε αυτοδίκαια μετά την έκδοση της σχετικής απόφασης, ανάλογα με το είδος της σχέσης εργασίας και το ασφαλιστικό καθεστώς του υπαλλήλου.

1

Η ανάγκη για τη διευκρίνιση αυτή προέκυψε έπειτα από περιπτώσεις εργαζομένων που, ενώ είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί –κυρίως εξ ιδίου δικαιώματος– συνέχισαν να εργάζονται στις υπηρεσίες τους ως «εργαζόμενοι συνταξιούχοι». Σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις, οι υπηρεσίες προχώρησαν εκ των υστέρων σε καταλογισμούς, ζητώντας την επιστροφή μισθών που καταβλήθηκαν μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης, με το σκεπτικό ότι η παραμονή στην εργασία δεν ήταν νόμιμη.

Πέντε κατηγορίες υπαλλήλων – πέντε διαφορετικοί κανόνες

Η εγκύκλιος διακρίνει πέντε βασικές κατηγορίες υπαλλήλων και περιγράφει αναλυτικά τι ισχύει σε καθεμία:

1. Μόνιμοι υπάλληλοι με σχέση δημοσίου δικαίου και πρόσληψη από 1/1/2011 και μετά (ασφάλιση στο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)

Για συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, αλλά και για αναπηρία όταν η υγειονομική κρίση είναι επ’ αόριστον, απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης. Αν η αναπηρία είναι προσωρινή, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα (αναρρωτική άδεια ή διαθεσιμότητα), χωρίς να εμποδίζεται η έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης.

2. Μόνιμοι υπάλληλοι ΝΠΔΔ ασφαλισμένοι στο ειδικό καθεστώς του ν. 3163/1955

Η επιλογή μεταξύ υπαλληλικών ή κοινών διατάξεων συνταξιοδότησης γίνεται μόνο μετά την αποχώρηση από την υπηρεσία. Δηλαδή πρώτα λύνεται η υπαλληλική σχέση και στη συνέχεια υποβάλλεται η αίτηση συνταξιοδότησης, είτε λόγω γήρατος είτε λόγω αναπηρίας.

3. Υπάλληλοι ΝΠΔΔ που διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς που είχαν ως συμβασιούχοι (τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)

Στη σύνταξη λόγω γήρατος, η υπαλληλική σχέση δεν λύεται πριν την αίτηση, αλλά παύει αυτοδίκαια από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα μετά την έκδοση της απόφασης. Για αναπηρία, δεν απαιτείται λύση της σχέσης όταν η υγειονομική κρίση είναι περιορισμένου χρόνου.

4. Υπάλληλοι ΙΔΑΧ ασφαλισμένοι στο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Για γήρας, η λύση της σχέσης γίνεται αυτοδίκαια μετά την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης. Για αναπηρία, η αίτηση και η καταβολή της σύνταξης μπορούν να προχωρήσουν χωρίς προηγούμενη λύση της σχέσης, ακόμη και μετά την απόφαση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται εδώ στο ζήτημα της μισθοδοσίας: ο e-ΕΦΚΑ προειδοποιεί ότι, για να αποφευχθούν αναδρομικές επιστροφές αποδοχών, οι υπάλληλοι πρέπει να συνεννοούνται εγκαίρως με τις υπηρεσίες μισθοδοσίας, ώστε να «κουμπώνει» σωστά η ημερομηνία έναρξης της σύνταξης με τη διακοπή της μισθοδοσίας.

5. Υπάλληλοι ΙΔΟΧ ασφαλισμένοι στο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Στην περίπτωση αυτή, ούτε για την υποβολή της αίτησης ούτε για την έκδοση της απόφασης απαιτείται λύση της σύμβασης. Ακόμη και η παραμονή στην υπηρεσία μετά την απόφαση δεν αποτελεί κώλυμα για την καταβολή της σύνταξης.

Κίνδυνος καταλογισμών και επιστροφών

Το πιο κρίσιμο μήνυμα της εγκυκλίου είναι ότι οι λάθος χειρισμοί στο μεταβατικό διάστημα μεταξύ μισθοδοσίας και σύνταξης μπορεί να κοστίσουν ακριβά. Όπου η παραμονή στην υπηρεσία δεν προβλέπεται ρητά, υπάρχει κίνδυνος οι μισθοί που καταβλήθηκαν μετά τη συνταξιοδότηση να θεωρηθούν αχρεωστήτως καταβληθέντες και να ζητηθούν πίσω.

Για τον λόγο αυτό, ο e-ΕΦΚΑ καλεί τόσο τις υπηρεσίες όσο και τους ίδιους τους υπαλλήλους να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στο ισχύον καθεστώς κάθε κατηγορίας και να συντονίζονται έγκαιρα, ώστε η μετάβαση από τον μισθό στη σύνταξη να γίνεται χωρίς νομικές και οικονομικές «παγίδες».

Διαβάστε επίσης:

ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Οι μεγάλες αλλαγές που φέρνει στην αγορά εργασίας η ψηφιακή μετάβαση

Νέο πλαίσιο για την Κάρτα Αναπηρίας- Διεύρυνση δικαιούχων και ενιαία εποπτεία των παροχών ΑμεΑ

Διευρύνεται το επίδομα μετεγκατάστασης σε έξι ακόμη νομούς – Ποιοι και πού δικαιούνται έως 10.000 ευρώ