Τσιγάρα: Σενάρια για τιμές έως 13,82 ευρώ το πακέτο – Τι διεκδικεί η Ελλάδα στο ECOFIN

Το ενδεχόμενο σημαντικών ανατιμήσεων στα τσιγάρα, με την τιμή ενός πακέτου να μπορεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να ξεπεράσει ακόμη και τα 10 ευρώ, επαναφέρει στο προσκήνιο η συζήτηση για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας των καπνικών προϊόντων. Το θέμα βρίσκεται στην ατζέντα του ECOFIN τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδιώκουν να καταλήξουν σε πολιτική συμφωνία για το νέο φορολογικό πλαίσιο.

Την έκταση των πιθανών επιβαρύνσεων αποτυπώνει μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), η οποία εξετάζει εναλλακτικά σενάρια αύξησης των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Σε δύο από τις προσομοιώσεις, η μέση λιανική τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων υπολογίζεται στα 11,58 και 13,82 ευρώ, αντίστοιχα, χωρίς ωστόσο τα ποσά αυτά να αποτελούν προβλέψεις για τις πραγματικές τιμές στην ελληνική αγορά.

Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει ηπιότερες φορολογικές αυξήσεις και μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο, προβάλλοντας μεταξύ άλλων τον κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου σε περίπτωση απότομης αύξησης των τιμών. Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, η Αθήνα υποστηρίζει ότι έχει εξασφαλίσει σημαντικές αλλαγές στη συμβιβαστική πρόταση, με χρονικό ορίζοντα εφαρμογής των νέων επιβαρύνσεων το 2036 αντί του 2028.

Τα σενάρια του ΚΕΠΕ για πακέτο άνω των 10 ευρώ

Η μελέτη του ΚΕΠΕ, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, χρησιμοποιεί ως σημείο αναφοράς τη μέση λιανική τιμή των 4,17 ευρώ ανά πακέτο, βάσει στοιχείων του 2023, και εξετάζει πώς θα επηρεαζόταν η τελική τιμή από διαφορετικούς συνδυασμούς αύξησης του πάγιου και του αναλογικού ειδικού φόρου κατανάλωσης.

Τα αποτελέσματα διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το ύψος των φορολογικών συντελεστών. Στα ηπιότερα σενάρια, η υπολογιζόμενη τιμή ξεκινά από τα 5,91 ευρώ, ενώ άλλες προσομοιώσεις οδηγούν σε μέσες λιανικές τιμές 9,02 και 9,73 ευρώ ανά πακέτο.

Στα σενάρια υψηλότερης φορολογικής επιβάρυνσης, οι τιμές διαμορφώνονται στα 11,58 και 13,82 ευρώ, καταγράφοντας αυξήσεις 177,7% και 231,5% αντίστοιχα σε σύγκριση με την τιμή αναφοράς. Η ανάλυση περιλαμβάνει και ακόμη υψηλότερες, ακραίες προσομοιώσεις, οι οποίες επίσης δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως εκτιμήσεις για την πραγματική εξέλιξη των τιμών.

Βασική παραδοχή της μελέτης είναι ότι οι αυξήσεις των φόρων μετακυλίονται εξ ολοκλήρου στον τελικό καταναλωτή, ενώ τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών παραμένουν σταθερά. Το ΚΕΠΕ διευκρινίζει ότι η εμπορική πολιτική των επιχειρήσεων και πιθανές μεταβολές στην κατανάλωση μπορούν να διαφοροποιήσουν ουσιαστικά το τελικό αποτέλεσμα.

Η ελληνική παρέμβαση και η μετάθεση των αυξήσεων στο 2036

Η Ελλάδα έχει ταχθεί υπέρ μιας μεγαλύτερης μεταβατικής περιόδου για την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων, επιδιώκοντας να περιορίσει τις επιπτώσεις τόσο στους καταναλωτές όσο και στην εγχώρια αγορά καπνικών προϊόντων.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, είχε δηλώσει στις 26 Οκτωβρίου ότι η ελληνική πλευρά, σε συνεργασία με άλλα κράτη-μέλη, πέτυχε ουσιαστικές τροποποιήσεις στη συμβιβαστική πρόταση που προετοιμάστηκε ενόψει του ECOFIN.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι αυξήσεις που περιλαμβάνονται στο υπό διαπραγμάτευση κείμενο είναι πιο περιορισμένες σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ για την Ελλάδα προβλέπεται μετάθεση της εφαρμογής τους στο 2036, αντί του 2028.

Πρόκειται, πάντως, για πρόβλεψη που περιλαμβάνεται στη συμβιβαστική πρόταση και δεν έχει ακόμη αποκτήσει τη μορφή οριστικής νομοθετικής ρύθμισης, καθώς η διαπραγμάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει σε εξέλιξη.

Η Αθήνα ζητά περισσότερο αναλογικούς φορολογικούς συντελεστές και επαρκή χρόνο προσαρμογής, επισημαίνοντας ότι μια απότομη αύξηση των επιβαρύνσεων θα μπορούσε να ενισχύσει το παράνομο εμπόριο καπνικών προϊόντων.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει αναφερθεί επίσης στη σημασία της καπνοβιομηχανίας για την ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα για την Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη και την Ξάνθη, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η προστασία της δημόσιας υγείας παραμένει προτεραιότητα.

Τι αλλάζει στην ευρωπαϊκή φορολογία των καπνικών προϊόντων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 16 Ιουλίου 2025 την πρότασή της για την αναθεώρηση της οδηγίας φορολόγησης των καπνικών προϊόντων, με στόχο τον εκσυγχρονισμό ενός πλαισίου που είχε αναθεωρηθεί για τελευταία φορά το 2010.

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης που εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με πρόβλεψη προσαρμογής στις οικονομικές συνθήκες των κρατών-μελών.

Παράλληλα, η Κομισιόν επιδιώκει να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, ώστε να καλύπτονται προϊόντα που σήμερα δεν φορολογούνται με τον ίδιο τρόπο, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης.

Η αναθεώρηση εντάσσεται στην ευρωπαϊκή πολιτική για τον περιορισμό του καπνίσματος και την προστασία της δημόσιας υγείας, ενώ περιλαμβάνει και παρεμβάσεις για την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της διακίνησης ακατέργαστου καπνού, με στόχο την αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου.

Ωστόσο, η αύξηση των ελάχιστων ευρωπαϊκών φορολογικών συντελεστών δεν σημαίνει ότι οι τιμές λιανικής θα αυξηθούν αυτομάτως κατά το ίδιο ποσό σε όλα τα κράτη-μέλη. Η τελική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί από τη συμφωνία που θα επιτευχθεί, το υφιστάμενο φορολογικό καθεστώς κάθε χώρας και τον βαθμό στον οποίο οι επιχειρήσεις θα μετακυλίσουν το πρόσθετο κόστος στους καταναλωτές.

Τι διακυβεύεται στη συνεδρίαση του ECOFIN

Στη συνεδρίαση της Δευτέρας, οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ καλούνται να αναζητήσουν κοινή θέση για την αναθεώρηση της φορολογίας των καπνικών προϊόντων, με τις διαπραγματεύσεις να επικεντρώνονται τόσο στο ύψος των νέων ελάχιστων συντελεστών όσο και στις μεταβατικές περιόδους εφαρμογής.

Σύμφωνα με προπαρασκευαστικό έγγραφο του Συμβουλίου της ΕΕ με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου, ένα από τα ζητήματα που εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά αφορά τους ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές για τα σακουλάκια νικοτίνης.

Ενδεχόμενη πολιτική συμφωνία θα αποτελέσει σημαντικό βήμα προς την υιοθέτηση της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας, χωρίς όμως να συνεπάγεται άμεσες αυξήσεις στις τιμές των τσιγάρων στην ελληνική αγορά.

Το ύψος των τελικών επιβαρύνσεων και κυρίως ο χρόνος εφαρμογής τους θα εξαρτηθούν από την έκβαση των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει να κατοχυρώσει τη μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο και τους ηπιότερους συντελεστές που περιλαμβάνονται στη συμβιβαστική πρόταση.

Διαβάστε επίσης 

Ισπανία-Δημοσκόπηση: Οι Σοσιαλιστές του Σάντσεθ μειώνουν τη διαφορά τους από το συντηρητικό PP

Nvidia: Πόλεμος των τσίπ πίσω από το ερωτικό σκάνδαλο κατασκοπείας του πανίσχυρου Χουάνγκ – Βουτιά σχεδόν 5% στην μετοχή

Άγιος Παντελεήμονας: Σε 24χρονη από την Μπουρκίνα Φάσο ανήκει η σορός που βρέθηκε σε βαλίτσα