Πώς οι έξτρα τόκοι θα «κουρέψουν» αναδρομικά τα δάνεια του Ν. Κατσέλη – Ρύθμιση «ανάσα» Πιερρακάκη για 100.000 δανειολήπτες

Μικρότερες μηνιαίες δόσεις, αναδρομικό υπολογισμό των έξτρα τόκων που έχουν καταβληθεί ακόμα και σε βάθος 10ετίας, αλλά και ταχύτερη αποπληρωμή των δανείων φέρνει η νέα ρύθμιση που ανακοίνωσε χθες ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης για τους δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη και ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή.

Η ρύθμιση μάλιστα, όχι μόνο προχωρά στην καθολική εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης του Αρείου Πάγου, αλλά δίνει και αναδρομική ελάφρυνση για τους δανειολήπτες.

Η ιστορική απόφαση του ΑΠ προέβλεπε πως οι τόκοι για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη δεν πρέπει να υπολογίζονται στο υπόλοιπο του δανείου, αλλά επί της μηνιαίας δόσης. Με αυτό τον τρόπο μπαίνει οριστικά τέλος στις ερμηνείες για τη δικαστική απόφαση, ξεκαθαρίζει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για σημαντική ελάφρυνση των δανειοληπτών που είχαν σπεύσει την περίοδο της οικονομικής κρίσης να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία, ενώ διασφαλίζει πως κανένας συνεπής δανειολήπτης δεν θα χρειαστεί να προσφύγει ξανά στα δικαστήρια.

Όταν ξεκίνησε η εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με τη χρονική διάρκεια υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης (εάν δηλαδή υπολογίζονται για όλη την περίοδο από την αρχή της ρύθμισης έως την καταβολή κάθε δόσης, ή το πιο ευνοϊκό σενάριο που υιοθετείται μόνο για τις 30 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ των δύο δόσεων).

Επιπλέον δεν προσδιορίστηκε από την απόφαση τι συμβαίνει με τα αναδρομικά, κάτι που ήρθε να απαντήσει η ίδια η ρύθμιση του Κυριάκου Πιερρακάκη.

Πώς μειώνονται οι μηνιαίες δόσεις

Η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τόκων ανατρέπει τους σχεδιασμούς τραπεζών και servicers, αλλά και τις μηνιαίες επιβαρύνσεις των δανειοληπτών. Από τη στιγμή που οι τόκοι δεν θα υπολογίζονται πλέον στο υπόλοιπο του δανείου, αλλά στη μηνιαία δόση, αναμένεται να δοθεί σημαντική ανάσα στους δανειολήπτες.

Για παράδειγμα, δανειολήπτης που είχε υπόλοιπο οφειλής τον Ιανουάριο 2024 ύψους 144.500 ευρώ, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες. Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού θα πληρώνει δόση 483 ευρώ. Το ενδιαφέρον στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι πως αυτό το ποσό αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και μόλις 1 ευρώ τόκου!

Οι έξτρα τόκοι μειώνουν το χρόνο αποπληρωμής

Η νέα ρύθμιση όμως εμπεριέχει και το αναδρομικό στοιχείο. Όσοι οφειλέτες κατέβαλαν επιπλέον τόκους τα προηγούμενα χρόνια, αυτά τα ποσά θα αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο. Αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες θα δουν τόσο μείωση της δόσης, όσο και μείωση της περιόδου αποπληρωμής.

Αυτή η αναδρομικότητα δεν προβλεπόταν από την ίδια την απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλά τη δίνει η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης. Στην πράξη υπολογίζεται πόσα χρήματα πλήρωσε ο δανειολήπτης παραπάνω από την έναρξη της ρύθμισης και το ποσό αυτό αφαιρείται από το υπόλοιπο της οφειλής  και μειώνει τις τελευταίες δόσεις του δανείου, με αποτέλεσμα το δάνειό του να τελειώνει νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Ο ίδιος δανειολήπτης δηλαδή, που τον Ιανουάριο του 2024 είχε υπόλοιπο δανείου 144.500 ευρώ, έχει πληρώσει έξτρα τόκους έως τον Ιούνιο του 2026 σχεδόν 7.440 ευρώ. Πρόκειται για τη διαφορά της δόσης με τον παλιό τρόπο υπολογισμού (731 ευρώ) και του νέου (482 ευρώ) επί τους 30 αυτούς μήνες.

Πηγές του οικονομικού επιτελείου εξηγούν πως στην πράξη, η αναδρομικότητα ξεκινά από την ημέρα που το δικαστήριο όρισε στον δανειολήπτη τον τρόπο ρύθμισης του δανείου του μέσω του Νόμου Κατσέλη. Υπενθυμίζεται πως οι δανειολήπτες είχαν και μια περίοδο χάριτος λίγων ετών, με αποτέλεσμα η πλειοψηφία των δανειοληπτών να ξεκινούν στην πράξη να καταβάλουν μηνιαία δόση με τόκους κυρίως από το 2016 και μετά, και κυρίως από το έτος 2018. Αυτό σημαίνει ότι για τους περισσότερους οι υπερβάλλοντες τόκοι που αναγνωρίζονται ότι αποπληρωμένο κεφάλαιο αγγίζουν ακόμα και την 8ετία.

«Κούρεμα» των τόκων

Κρατώντας το ίδιο παράδειγμα ως βάση εξήγησης της νέας ρύθμισης, ο συγκεκριμένος δανειολήπτης των 144.500 ευρώ, τον Ιανουάριο του 2024 είχε υπόλοιπο 300 δόσεων δηλαδή 25 χρόνια. Σήμερα με το ισχύον πλαίσιο θα τους απέμεναν 270 δόσεις.

Ωστόσο, από την στιγμή που του αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο οι έξτρα τόκοι που κατέβαλε ύψους 7.440 ευρώ, θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ).

Συνολικά ο δανειολήπτης αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ, δηλαδή θα έχει όφελος πάνω από 74.441 ευρώ.

Ποιοι εξαιρούνται

Η αναδρομικότητα δεν ισχύει σε υποθέσεις που έχουν κλείσει ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες, καθώς σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου) είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών η ετών.

Η αναδρομική επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση, σημαίνει ότι δεν έχει καταβληθεί σημαντικός αριθμός δόσεων. Άρα δεν τίθεται θέμα αναδρομικής επιστροφής για ποσά που δεν πληρώθηκαν ποτέ.

Το ίδιο ισχύει και για τον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς όπως εξηγεί το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για αυτές τις περιπτώσεις «προβλέπεται ρητά από τη διάταξη ότι η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως άλλωστε προβλέπεται στο νόμο, στις κανονιστικές πράξεις, στις συμβάσεις των ρυθμίσεων και στον υπολογισμό της εγκεκριμένης ρύθμισης για τον οποίο έχει συμφωνήσει ο δανειολήπτης κατά την ένταξη στη ρύθμιση».

Το κόστος

Όπως διευκρίνισε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, το δυνητικό κόστος της ρύθμισης αγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ. Στην πράξη, η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ». Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου:

-500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ

-επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.

«Η αναδρομικότητα κοστίζει άλλα 200 εκατομμύρια, το μισό δις. ευρώ αφορά αμιγώς τον «Ηρακλή», γιατί έχουμε τις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» όλο αυτό το διάστημα. Τα 200 εκατ. ευρώ, ο τρόπος που θα κάνουμε τον επιμερισμό θα αφορά στο μεγαλύτερο βαθμό περίπου ισοκατανεμημένα τις τράπεζες και τον «Ηρακλή», άρα, σύνολο 700 εκατομμύρια ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.

Διαβάστε επίσης

Πιερρακάκης: Καθολική εφαρμογή και αναδρομικά της απόφασης του Αρείου Πάγου για ρυθμίσεις του «νόμου Κατσέλη»

ΥπΑΑΤ: Καθορίστηκαν οι τιμές των Οικολογικών Σχημάτων για το 2025 – Αυξημένες έως και 344% (Πίνακες)

Γιάννης Στουρνάρας: Ελπίδες για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν – Στο 3,8% φέτος