Παρακράτηση έως το 10% της σύνταξης για αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές

Νέο, ενιαίο πλαίσιο για την αναζήτηση και επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε συνταξιούχους και ασφαλισμένους θεσπίζει ο e-ΕΦΚΑ μέσω διάταξης που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.

Η νέα ρύθμιση καθορίζει για πρώτη φορά συγκεκριμένο τρόπο αποπληρωμής των οφειλών που προκύπτουν όταν διαπιστώνεται ότι έχουν καταβληθεί συντάξεις ή άλλες ασφαλιστικές παροχές χωρίς να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η σταδιακή επιστροφή των ποσών, χωρίς να προκαλούνται απότομες οικονομικές επιβαρύνσεις στους συνταξιούχους.

Σύμφωνα με τη διάταξη, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να εκδίδει απόφαση με την οποία τα ποσά που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως θα παρακρατούνται από τις μελλοντικές συντάξεις του δικαιούχου μέχρι την πλήρη εξόφληση της οφειλής.

Παρακράτηση από τη σύνταξη

Η παρακράτηση θα πραγματοποιείται σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις και θα ανέρχεται στο 10% του ποσού της μηνιαίας σύνταξης, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά τις νόμιμες κρατήσεις. Παράλληλα τίθεται κατώτατο όριο παρακράτησης τα 50 ευρώ τον μήνα, ακόμη και στις περιπτώσεις που το 10% της σύνταξης οδηγεί σε μικρότερο ποσό.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να εξισορροπηθεί η ανάγκη ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών με την προστασία του εισοδήματος των συνταξιούχων, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις ενημερώνονται αρκετά χρόνια μετά την καταβολή των επίμαχων ποσών ότι οφείλουν να τα επιστρέψουν.

Πότε προκύπτουν οι οφειλές

Οι αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές μπορεί να προκύψουν από διάφορες αιτίες.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται λάθη στον υπολογισμό της σύνταξης, μεταβολές στην ασφαλιστική ή οικογενειακή κατάσταση που δεν δηλώθηκαν εγκαίρως, καθυστερήσεις στις διασταυρώσεις στοιχείων μεταξύ υπηρεσιών ή διοικητικά σφάλματα που οδηγούν στην καταβολή υψηλότερων ποσών από τα προβλεπόμενα.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι συνταξιούχοι λαμβάνουν σχετική ενημέρωση μετά από ελέγχους του φορέα, με αποτέλεσμα να καλούνται να επιστρέψουν ποσά που είχαν ήδη ενσωματώσει στον οικογενειακό τους προϋπολογισμό.

Συμψηφισμός με αναδρομικά

Ιδιαίτερη πρόβλεψη περιλαμβάνεται για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο συνταξιούχος δικαιούται αναδρομικά ποσά από σύνταξη ή άλλη χρηματική παροχή.

Σε αυτή την περίπτωση ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να συμψηφίζει το ποσό της οφειλής με τα αναδρομικά που πρόκειται να καταβληθούν. Αν το ύψος των αναδρομικών επαρκεί για να καλύψει ολόκληρη την οφειλή, η υπόθεση κλείνει άμεσα.

Εάν μετά τον συμψηφισμό εξακολουθεί να υπάρχει υπόλοιπο χρέους, τότε το εναπομείναν ποσό θα αναζητείται μέσω της μηνιαίας παρακράτησης από τη σύνταξη.

Δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης

Η νέα διάταξη διατηρεί τη δυνατότητα του ασφαλισμένου να εξοφλήσει οποτεδήποτε το σύνολο της οφειλής του.

Έτσι, όσοι επιθυμούν να αποφύγουν τη μακροχρόνια παρακράτηση από τη σύνταξή τους μπορούν να προχωρήσουν σε εφάπαξ καταβολή του ποσού και να κλείσουν άμεσα την εκκρεμότητα με τον ασφαλιστικό φορέα.

Τι συμβαίνει αν διακοπεί η σύνταξη

Η νομοθετική ρύθμιση προβλέπει επίσης τι θα συμβεί στις περιπτώσεις όπου διακοπεί η καταβολή της σύνταξης πριν ολοκληρωθεί η αποπληρωμή της οφειλής.

Εφόσον πάψει να καταβάλλεται η σύνταξη για οποιονδήποτε λόγο, το υπόλοιπο ποσό θα αναζητείται πλέον μέσω των διαδικασιών του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ).

Αυτό σημαίνει ότι η οφειλή θα αντιμετωπίζεται ως χρέος προς το Δημόσιο και θα μπορούν να ενεργοποιηθούν τα προβλεπόμενα μέτρα είσπραξης που εφαρμόζονται για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Δικαίωμα ενημέρωσης και προσφυγών

Οι ασφαλισμένοι διατηρούν το δικαίωμα να ενημερώνονται αναλυτικά για τον τρόπο με τον οποίο προέκυψε η οφειλή και για τη μεθοδολογία υπολογισμού του ποσού που καλούνται να επιστρέψουν. Παράλληλα μπορούν να ασκήσουν τα προβλεπόμενα διοικητικά και δικαστικά μέσα, εφόσον θεωρούν ότι η απαίτηση του e-ΕΦΚΑ είναι λανθασμένη ή ότι έχει προκύψει από εσφαλμένη εφαρμογή της νομοθεσίας.

Διαβάστε επίσης

Συντάξεις χηρείας: «Ασπίδα» για 100.000 δικαιούχους – Στο συρτάρι περικοπές και αναδρομικά

Νίκη Κεραμέως: Στα βαρέα και ανθυγιεινά νοσηλευτές και διασώστες ΕΚΑΒ – Αποκλείεται να γίνουν περικοπές στις συντάξεις χηρείας

Επικουρικές συντάξεις: Τον Σεπτέμβριο «ξεμπλοκάρει» το 30% των εκκρεμοτήτων