Η έκθεση του ΔΝΤ που παρουσιάστηκε στο Eurogroup: Ζητά αυξήσεις επιτοκίων, δημοσιονομική πειθαρχία και επενδύσεις σε ΑΠΕ

Τον κώδωνα του κινδύνου για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας κρούει το ΔΝΤ, στη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που οδηγεί σε μια νέα ενεργειακή κρίση, πληθωριστικές πιέσεις και μείωση της ανάπτυξης.

Στην έκθεσή του για τις κοινές πολιτικές των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, η οποία παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση του Eurogroup, το ΔΝΤ περιγράφει ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και προειδοποιεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο αρνητικό σοκ. «Οι προκλήσεις αυτές προστίθενται στα μακροχρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της Ευρώπης, όπως η γήρανση του πληθυσμού και η επίμονα χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας», σημειώνει χαρακτηριστικά η έκθεση.

Οι οικονομολόγοι του Ταμείου εκτιμούν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνιστά «ένα μεγάλο αλλά προσωρινό αρνητικό σοκ προσφοράς», το οποίο πλήττει την εμπιστοσύνη και οδηγεί σε αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες. Το ΔΝΤ αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης στο 0,9% το 2026 και στο 1,2% το 2027, επίπεδα χαμηλότερα από εκείνα που προβλέπονταν πριν από την έναρξη της κρίσης.

Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί σημαντικά υψηλότερα από τις εκτιμήσεις πριν από την έναρξη του πολέμου, φθάνοντας στο 2,8% το 2026 και στο 2,3% το 2027.

Κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού

Το ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ενδεχόμενο το ενεργειακό σοκ να αποδειχθεί πιο επίμονο από ό,τι υπολογίζεται σήμερα, καθώς οι κίνδυνοι κλίνουν προς την κατεύθυνση ασθενέστερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού.

«Ένα ακόμη πιο επίμονο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο του πληθωρισμού και των πληθωριστικών προσδοκιών, ενώ παράλληλα μια υποχώρηση της εμπιστοσύνης ή χρηματοπιστωτικές πιέσεις θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν τη ζήτηση», σημειώνει.

Παράλληλα, αναφέρει πως «μια αναζωπύρωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ή καθυστερήσεις στην αποκατάσταση ενεργειακών υποδομών, η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στην Ουκρανία και περαιτέρω αλλαγές στην εμπορική πολιτική συνιστούν πρόσθετους καθοδικούς κινδύνους.

Ουσιαστικά, το Ταμείο περιγράφει τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, με τις ευρωπαϊκές οικονομίες να καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα υποτονική ανάπτυξη και επίμονη αύξηση τιμών.

Νέες αυξήσεις επιτοκίων

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ΔΝΤ θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να χρειαστεί να διατηρήσει αυστηρή στάση ή ακόμη και να προχωρήσει σε νέες αυξήσεις επιτοκίων. «Το βασικό επιτόκιο πολιτικής θα χρειαστεί να αυξηθεί ώστε να περιοριστεί η επίδραση του σοκ στον πληθωρισμό», αναφέρεται στην έκθεση. Το Ταμείο σημειώνει ότι ακόμη και στο βασικό του σενάριο τόσο ο γενικός όσο και ο δομικός πληθωρισμός παραμένουν πάνω από το όριο του 2% έως και το 2028.

Μάλιστα, υπογραμμίζει ότι εάν οι τιμές της ενέργειας και οι πληθωριστικές προσδοκίες αυξηθούν περισσότερο από ό,τι προβλέπεται σήμερα, «ταχύτερη ή και μεγαλύτερη αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής μπορεί να είναι η ενδεδειγμένη επιλογή».

Προειδοποίηση για αγορές και τράπεζες

Το ΔΝΤ αφιερώνει σημαντικό μέρος της έκθεσης στους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Όπως αναφέρει, οι κίνδυνοι αυτοί έχουν ήδη αυξηθεί εξαιτίας της επιδείνωσης των οικονομικών προοπτικών.

Το Ταμείο προειδοποιεί ότι ένα ισχυρό διεθνές κύμα αποφυγής κινδύνου από τους επενδυτές θα μπορούσε να ενισχύσει τις αρνητικές επιδράσεις στον πλούτο και στις αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων. Παράλληλα, εφιστά την προσοχή σε πιθανές πιέσεις σε μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως hedge funds και επενδυτικά σχήματα ιδιωτικών πιστώσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να μεταδοθούν στις τράπεζες και στις βασικές αγορές χρηματοδότησης.

Μόνο στοχευμένα μέτρα

Απέναντι σε αυτούς τους κινδύνους, το ΔΝΤ καλεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αποφύγουν γενικευμένα μέτρα στήριξης που θα επιβάρυναν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά και να επικεντρωθούν σε στοχευμένες παρεμβάσεις για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά. Αυτό άλλωστε συστήνει κυρίως προς τις ευρωπαϊκές οικονομίες που διαθέτουν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο. Πρόκειται για μια σύσταση η οποία δεν αφορά τη χώρα μας, η οποία προχωρά σε μειώσεις φόρων και παροχές σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, λόγω και της μείωσης της φοροδιαφυγής, που δίνει έξτρα χώρο στα δημοσιονομικά της χώρας.

Ταυτόχρονα, το ΔΝΤ ζητά επιτάχυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στα ηλεκτρικά δίκτυα, στις διασυνδέσεις και στις υποδομές ενεργειακής ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί πλέον όχι μόνο περιβαλλοντική επιλογή αλλά και κρίσιμη προϋπόθεση οικονομικής και γεωπολιτικής ανθεκτικότητας.

Διαβάστε επίσης

ΕΚΤ: Μειώνει τις προβλέψεις για ανάπτυξη το 2026 και 2027 – Βλέπει το πετρέλαιο πάνω από τα 80 δολάρια/βαρέλι και το 2027

ΕΚΤ: Αποφάσισε άνοδο των επιτοκίων στο 2,25% – Πρώτη αύξηση μετά από τρία χρόνια

Εύσημα της Γκεοργκίεβα στον Πιερρακάκη – Τι συζήτησε ο Πρόεδρος του Eurogroup με την επικεφαλής του ΔΝΤ