Μπροστά στους υπολογιστές με online data από την κίνηση των διεθνών αγορών βρίσκονται από το πρωί στα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, τα οποία πραγματοποιούν αλλεπάλληλες συσκέψεις από την πρώτη στιγμή του πολέμου στο Ιράν.

Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ντόμινο εξελίξεων και ανησυχιών σε παγκόσμιο επίπεδο, με επίκεντρο τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου που από το πρωί, στο πρώτο άνοιγμα των αγορών μετά την αμερικανική επίθεση στην Τεχεράνη, να εκτοξεύονται κατά σχεδόν 8% με το αργό να κινείται πάνω από τα 72 δολάρια το βαρέλι και το Brent να βρίσκεται μια ανάσα από τα 80 δολάρια.

1

«Ανθεκτική η οικονομία σε εξωγενείς παράγοντες»

Στο οικονομικό επιτελείο έχει σημάνει συναγερμός, ωστόσο δεν επικρατεί πανικός. Η χαρακτηριστική φράση του χρησιμοποιούν τα στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών είναι «ψυχραιμία και αυξημένη προσοχή».

Παρά τη μεγάλη άνοδο των τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, η αντίδραση των αγορών είναι συγκρατημένη. Ωστόσο, τα ίδια στελέχη επισημαίνουν στο mononews πως η «ελληνική οικονομία είναι ανθεκτική σε εξωγενείς παράγοντες». Άλλωστε, όλα τα σενάρια έχουν προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του 2026, όπως αναφέρει το δυσμενές σενάριο που είχε προβλεφθεί στην Εισηγητική Έκθεση για το ενδεχόμενο αύξησης των διεθνών τιμών του πετρελαίου κατά 40 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή να αγγίζει τα 100 δολάρια.

Ο ευρωπαϊκός κανόνας δαπανών

Το οικονομικό επιτελείο έχει έναν ακόμα λόγο να είναι ψύχραιμο: οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες ορίζουν πως το όριο δαπανών δεν αλλάζει σε περιόδους κρίσης. Ακόμα και αν οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σοβαρές, οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ επιτρέπουν την προγραμματισμένη αύξηση των δαπανών για το επίμαχο έτος των αναταραχών.

Πολύ πρακτικά, στο Υπουργείο Οικονομικών αναφέρουν πως ακόμα και αν επικρατήσει το δυσμενές σενάριο με εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου που θα οδηγήσει σε μείωση του πραγματικού ΑΕΠ, άνοδο του πληθωρισμού και μείωση της κατανάλωσης, θα μπορούν να αυξηθούν κανονικά όσες δαπάνες έχουν σχεδιαστεί, όπως πχ αυξήσεις συντάξεων, μειώσεις φόρων κ.α.

Σε περίπτωση που οι επιπτώσεις αποδειχθούν ιδιαίτερα σοβαρές, στο «ταβάνι» των δαπανών δεν προσμετρούν τυχόν παρεμβάσεις και μέτρα που μπορεί να ανακοινωθούν από την ίδια την Κομισιόν για τη στήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας και των κρατών – μελών.

Σε ανοιχτή γραμμή με Κομισιόν και ΕΚΤ ο Πιερρακάκης

Από την πρώτη στιγμή του πολέμου στο Ιράν και της μετέπειτα ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, το Υπουργείο Οικονομικών πραγματοποιεί συνεχείς συσκέψεις, ενώ ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ως Πρόεδρος του Eurogroup βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με την Πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ και όλους τους ευρωπαίους ομολόγους του.

Στόχος είναι η αποτίμηση της κατάστασης, αλλά και η αντίδραση των αγορών με τις εξελίξεις να είναι καταιγιστικές, καθώς έχουν αρχίσει να πλήττονται ενεργειακές εγκαταστάσεις όπως διυλιστήρια, ενώ παγώνει και η παραγωγή LNG στη Σαουδική Αραβία, εκτοξεύοντας τις τιμές του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο της Ολλανδίας.

Σε κάθε περίπτωση, οι επιπτώσεις που θα πλήξουν την ευρωπαϊκή και κατ΄ επέκταση την ελληνική οικονομία θα κριθούν από τη διάρκεια της κρίσης. Νέα ανάλυση της JP Morgan αναφέρει πως σε περίπτωση που η ανάφλεξη διαρκέσει πάνω από τρεις εβδομάδες, το σενάριο αλλάζει ριζικά και δεν αποκλείεται η διεθνής τιμή του πετρελαίου να εκτοξευθεί στην περιοχή των 100 – 120 δολαρίων το βαρέλι.

Έτοιμο το «plan b» για τις επιπτώσεις του πολέμου

Στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών σημειώνουν στο mononews, πως έχει καταρτιστεί ήδη ένα «plan b» για την αντιμετώπιση των όποιων επιπτώσεων. Αναφέρουν μάλιστα, πως το οικονομικό επιτελείο «διαθέτει όλα τα απαραίτητα δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία και εφόσον απαιτηθεί θα προστατεύσει την οικονομία με παρεμβάσεις».

Η διάρκεια της κρίσης, το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ ή χτυπήματα σε μεγάλες εγκαταστάσεις πετρελαίου θα κρίνουν το αν τελικά θα απαιτηθούν μέτρα στήριξης των πολιτών.

Κάτι αντίστοιχο είχε συμβεί και το 2022 με την ένταξη του πολέμου στην Ουκρανία και τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου (που είχε συμπαρασύρει τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος) να είχαν σπάσει κάθε ρεκόρ. Τότε, για τη στήριξη των πολιτών είχε δοθεί το fuel pass, δηλαδή ένα τριμηνιαίο επίδομα το οποίο λάμβαναν οι πολίτες απευθείας στην αντλία. Εκείνη την περίοδο η τιμή της αμόλυβδης είχε ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ είχε αγγίξει ακόμα και τα 2,5 ευρώ, με το επίδομα να δίνεται όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου είχε διατηρηθεί πάνω από τα 100 δολάρια για περισσότερο από ένα μήνα.

Φυσικά, οι νέες παρεμβάσεις δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνουν (εφόσον απαιτηθεί) ένας παρόμοιος σχεδιασμός τύπου fuel pass ή power pass (για το ρεύμα), ωστόσο η ανάγκη ύπαρξης ενός «plan B» είναι ενδεικτική της κατάστασης και της αβεβαιότητας που επικρατεί τα τελευταία 24ωρα.

Διαβάστε επίσης:

Οι φόβοι Πιερρακάκη από τη φωτιά στη Μέση Ανατολή – Τα σενάρια για την οικονομία

Όλο το σχέδιο Πιερρακάκη για τον παράνομο τζόγο – Αυστηρό πλαίσιο για influencers, παράνομες ιστοσελίδες και internet café

«Μπλόκο» σε «κρυφές» λέσχες, ύποπτα sites τυχερών παιχνιδιών και Internet cafe – Το νέο σχέδιο για τον παράνομο τζόγο