Πετρέλαιο: Η μεγαλύτερη μηνιαία πτώση από το ιστορικό κραχ της πανδημίας το 2020

Σε κλίμα ιστορικής υποχώρησης και έντονης νευρικότητας ολοκληρώνεται ο Μάιος για τη διεθνή αγορά ενέργειας. Με μια μηνιαία βουτιά που κινείται μεταξύ 17% και 19%, το Brent και το αμερικανικό αργό (WTI) βρίσκονται σε τροχιά να καταγράψουν τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση τους τα τελευταία έξι χρόνια.

Το ρεκόρ εξακολουθεί να ανήκει στον Μάρτιο του 2020, όταν στο πρώτο κύμα της πανδημίας του COVID-19, η καθολική κατάρρευση της παγκόσμιας ζήτησης λόγω των lockdowns είχε οδηγήσει το Brent σε μια ιστορική μηνιαία κατάρρευση της τάξης του 55% (από τα $50,50 στα $22,74). Αν και τα μεγέθη σήμερα είναι διαφορετικά, η τρέχουσα μηνιαία διόρθωση αποτελεί ρεκόρ της μετα-πανδημικής περιόδου.

Η υποχώρηση του Μαΐου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το εκρηκτικό γεωπολιτικό ράλι που προηγήθηκε το προηγούμενο δίμηνο, όταν το πολεμικό κλίμα στη Μέση Ανατολή βρισκόταν στο ζενίθ. Υπενθυμίζεται ότι τον Μάρτιο του 2026, με την κλιμάκωση των επιθέσεων και το κλείσιμο των διόδων, το Brent είχε καταγράψει άλμα άνω του 12%, σπάζοντας το φράγμα των $100.

Η ανοδική τροχιά συνεχίστηκε και τον Απρίλιο του 2026, με τις τιμές να ενισχύονται κατά επιπλέον 8% και να αγγίζουν τα υψηλά έτους (κοντά στα $110), καθώς η αγορά τιμολογούσε το χειρότερο δυνατό σενάριο μιας γενικευμένης σύρραξης με το Ιράν. Αυτό το κέρδος του 20% μέσα σε μόλις δύο μήνες είναι που «εξαερώνεται» με το κλείσιμο του Μαΐου.

Η κύρια αιτία για το τρέχον «ξεφούσκωμα» των τιμών εντοπίζεται στην έντονη κινητικότητα γύρω από τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις για το Ιράν, την παράταση της εκεχειρίας και την πιθανή άρση των αποκλεισμών στο Στενό του Ορμούζ. Το ενδεχόμενο μιας ξαφνικής διπλωματικής λύσης που θα απελευθέρωνε εκατομμύρια βαρέλια στην αγορά, ωθούν τους traders σε επιθετικό κλείσιμο θέσεων (de-risking), με την άτυπη «νοοτροπία» της περιόδου: «Παρασκευή ειρήνη, Δευτέρα πόλεμος».

Η «τεχνητή ειρήνη» της Παρασκευής και το ρίσκο της Δευτέρας

Η υποχώρηση των τιμών κατά τη σημερινή συνεδρίαση αντανακλά την απροθυμία των μεγάλων χαρτοφυλακίων να μείνουν εκτεθειμένα σε γεωπολιτικό ρίσκο κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Η προσδοκία για «λευκό καπνό» στις συνομιλίες ωθεί τις τιμές χαμηλότερα λίγο πριν το κλείσιμο.

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν πως αν οι διαπραγματεύσεις κολλήσουν τελικά στις κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης ή της Ουάσιγκτον μέσα στο Σαββατοκύριακο, η αγορά θα βρεθεί αντιμέτωπη με την πραγματικότητα των πολύ στενών φυσικών αποθεμάτων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η «ειρήνη» της Παρασκευής θα δώσει τη θέση της σε ένα βίαιο short squeeze (αναγκαστικές αγορές από όσους είχαν σορτάρει) με το άνοιγμα της Δευτέρας.

Backwardation: φθηνότερο το πετρέλαιο του χειμώνα

Παρά τη μηνιαία καθίζηση, η δομή των προθεσμιακών συμβολαίων (futures) αποτυπώνει ότι η άμεση προσφορά παραμένει εξαιρετικά σφιχτή. Τόσο το Brent όσο και το WTI διατηρούν μια καμπύλη έντονου backwardation, με τις τιμές των άμεσων παραδόσεων (Ιούλιος) να είναι αισθητά ακριβότερες από τις μεταγενέστερες (Δεκέμβριος).

Η εικόνα των τιμών, όπως διαμορφώνεται λίγο πριν το τελικό κλείσιμο της Παρασκευής, αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα:

Σταθεροποίηση του spread πέριξ των $5,80

Ένα ακόμα στοιχείο που επιβεβαιώνει τη γεωπολιτική φύση της κίνησης είναι η διατήρηση της «ψαλίδας» (spread) ανάμεσα στους δύο δείκτες. Ενώ για τα συμβόλαια Ιουλίου το premium του Brent έναντι του WTI στενεύει ελαφρώς στα $5,17, για τους υπόλοιπους μήνες του δεύτερου εξαμήνου σταθεροποιείται πάνω από τα $5,80. Αυτό είναι ασυνήθιστα υψηλό — σε «κανονικές» συνθήκες το spread κυμαίνεται στα $2-3. Το $5,80 αντικατοπτρίζει το γεωπολιτικό premium: οι αγορές τιμολογούν ότι το πετρέλαιο που ταξιδεύει δια θαλάσσης (Brent) παραμένει πιο εκτεθειμένο σε διαταραχές μεταφοράς από ό,τι η εγχώρια αμερικανική παραγωγή (WTI). Με άλλα λόγια: ακόμα και αν οι τιμές πέφτουν λόγω διπλωματικής αισιοδοξίας, η αγορά δεν έχει «συγχωρήσει» πλήρως τον κίνδυνο Ορμούζ — τον έχει απλώς μετατοπίσει στο spread.

Οι εξελίξεις και το διπλωματικό παρασκήνιο του σαββατοκύριακου  θα κρίνουν αν ο Ιούνιος θα ξεκινήσει με συνέχιση της αποσυμπίεσης ή με μια νέα, βίαιη ανάφλεξη των τιμών στην έναρξη της εβδομάδας.

Διαβάστε επίσης 

Wall Street: Ξεπέρασε για πρώτη φορά τις 51.000 μονάδες ο Dow Jones

Ευρωαγορές: Μεικτά πρόσημα στο φινάλε του Μαΐου με την αμυντική βιομηχανία να επεκτείνουν το ράλι

Χρηματιστήριο: Πωλήσεις στα υψηλά μέρας σε Πειραιώς, Eurobank, Alpha, αγορές σε ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και ΔΕΗ – «Ζορίζει» τους short η Metlen