Παγκόσμιο συναγερμό έχει σημάνει το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ από του Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, μετά την επίθεση των ΗΠΑ στην Τεχεράνη και τον θάνατο του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη της χώρας Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Η παγκόσμια κοινότητα αναμένεται το πρώτο άνοιγμα των διεθνών αγορών, προκειμένου να διαπιστωθεί αν επιβεβαιωθούν τα δυσμενή σενάρια που ακολουθούν το κλείσιμο των στενών: η τιμή του πετρελαίου να αγγίξει τα 100 δολάρια το βαρέλι, όταν στο κλείσιμο της περασμένης Παρασκευής η τιμή του αργού είχε διαμορφωθεί κοντά στα 67 δολάρια. Μέχρι πρότινος αυτό αποτελούσε το «ακραίο» σενάριο για την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, ωστόσο πλέον κανείς δεν μπορεί να το κατατάξει στην ίδια κατηγορία, καθώς οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι τεράστιες.

1

Το πρώτο άνοιγμα των αγορών θα δείξει την έκταση των επιπτώσεων. Η χθεσινή συνεδρίαση του OPEC+ που αποφάσισε την αύξηση της ημερήσιας παραγωγής πετρελαίου κατά περίπου 206.000 βαρέλια έχει ως στόχο να σταλεί το μήνυμα ότι οι αγορές θα πρέπει να εκκινήσουν…συγκρατημένες.

Το ίδιο μήνυμα επιχειρεί να στείλει και ο αμερικανικός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τις τελευταίες ώρες με μπαράζ δηλώσεων του ότι οι νέοι ηγέτες του Ιράν επιδιώκουν να συνομιλήσουν και ότι έχει ήδη συμφωνήσει να συνομιλήσει μαζί τους.

Περιορισμένες αυξήσεις τιμών στα καύσιμα

Παράγοντες της αγοράς καυσίμων αναφέρουν πως την περασμένη εβδομάδα είχε προεξοφληθεί μια κίνηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου να “τσιμπάνε” προς τα πάνω και τα διυλιστήρια να ανακοινώνουν στους πρατηριούχους αυξήσεις τιμών κατά 6-7 λεπτά του ευρώ. Ωστόσο, μέχρι την περασμένη Παρασκευή στην αντλία είχαν φανεί οι ανατιμήσεις των 3-4 λεπτών, με αποτέλεσμα να επίκειται νέα αύξηση μέσα στην εβδομάδα.

Ωστόσο, εκτιμούν πως για ορισμένες ημέρες θα καταγράφονται μικρές συνεχείς αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, χωρίς να μην μπορεί να ειναι κανείς σε θέση να εκτιμήσει την έκταση των τελικών επιπτώσεων.

Συναγερμός στο Υπουργείο Οικονομικών

Οι εξελίξεις έχουν χτυπήσει καμπανάκι στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τον Κυριάκο Πιερρακάκη και την ομάδα του Γενικού Λογιστηρίου να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.

Αν και το κλίμα που διαρρέεται είναι άκρως συγκροτημένο ως προς τις επιπτώσεις, τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου αναφέρουν πως δεν εφήσυχάζουν με τις εσωτερικές συσκέψεις να είναι πυκνές τις τελευταίες ώρες, ενώ η πρώτη μεγάλη εκτίμηση θα πραγματοποιηθεί το πρωί με το άνοιγμα των διεθνών αγορών.

Το δυσμενές σενάριο στον προϋπολογισμό

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δυσμενές σενάριο που καταγράφεται στην Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού για το 2026. Η παραδοχή αυτή αναφέρεται στο σενάριο για το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ που οδηγεί σε εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι.

Ο προϋπολογισμός έχει συνταχθεί με την παραδοχή πως η διεθνής τιμή του πετρελαίου θα διαμορφωνόταν σε μέσα επίπεδα στα 62,4 δολάρια το βαρέλι το 2026. Ωστόσο, το δυσμενές σενάριο που περιλαμβάνεται στον προϋπολογισμό με την χρήση του Oxford Economic Model υπολογίζει τί θα συμβεί εάν υπάρξει αύξηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι. Το σενάριο φυσικά εστιάζει σε μέση ετήσια τιμή και οχι παροδική άνοδο.

Σύμφωνα με την ανάλυση ευαισθησίας, το πραγματικό ΑΕΠ θα υποχωρούσε κατά 0,45% σε σχέση με το βασικό σενάριο, με τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης να περιορίζεται στο 1,9%.

Ωστόσο, ιδιαίτερα έντονη θα ήταν η άνοδος του πληθωρισμού καθώς απο το 2,2% που αναφέρει το βασικό σενάριο θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 4,7%, οδηγώντας σε πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 0,7%.

Αποτέλεσμα του υψηλότερου πληθωρισμού θα ηταν το ονομαστικό ΑΕΠ να καταγράψει αύξηση 5,5%, δηλαδή 0,9% υψηλότερη σε σχέση με το βασικό σενάριο, οδηγώντας σε μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Σε πραγματικούς όρους οι εισαγωγές μειώνονται, καθ’ όσον η αρνητική επίδραση της αύξησης της τιμής του πετρελαίου στην εγχώρια ζήτηση υπερισχύει της επίδρασης στην αξία των εισαγωγών.

Σε ονομαστικούς όρους οι εισαγωγές αυξάνονται κατά 7,4% περίπου σε σχέση με το βασικό σενάριο, αλλά η αύξηση των εξαγωγών είναι αντίστοιχα υψηλή, με αποτέλεσμα το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών να επιδεινώνεται μόνο κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.