Το Αιγαίο είναι η καλύτερη θάλασσα στον κόσμο

Ένας συγγραφέας, ένας δημοσιογράφος, ένας κοσμοπολίτης που λατρεύει την Ελλάδα, βρέθηκε στην Αθήνα για μια ακόμη φορά, καλεσμένος από το «Mara Karetsos Center of Culture & Science», για να μιλήσει στο Μουσείο της Ακροπόλεως για την Τέχνη και την Λογοτεχνία. Ο Alain Elkann. Γαλλο-ιταλο-αμερικάνος που εδώ και πολλά χρόνια γράφει βιβλία, γράφει στην εφημερίδα La Stampa και διδάσκει σε μεγάλα Πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αμερικής και του Ισραήλ.

Μόλις, λοιπόν, μου ανακοίνωσε η αγαπημένη και παγκοσμίως αναγνωρισμένη γλύπτρια Μάρα Καρέτσου ότι θα έλθει στην Αθήνα ο Alain Elkann, της ζήτησα αμέσως να μου κλείσει μία συνέντευξη μαζί του γιατί ήθελα πάρα πολύ να τον γνωρίσω εφόσον πρόκειται για έναν άνθρωπο που έχει να πει πάρα πολλά. Από την συγγραφική του καριέρα, από την δημοσιογραφική αλλά και την προσωπική του ζωή αφού υπήρξε παντρεμένος με την κόρη του Gianni Agnelli, την Margherita, και ο μεγάλος του γιος, ο John Elkann, είναι ο αγαπημένος εγγονός του παππού Gianni Agnelli, που τον επέλεξε για να διοικήσει την οικονομική δυναστεία των Agnelli από το 2004.

Ο Alain Elkann προέρχεται και ο ίδιος από μία πλούσια και επιδραστική οικογένεια, αφού η μητέρα του είναι γόνος μιας σημαντικής οικογένειας τραπεζιτών του Τορίνο ενώ ο πατέρας του ήταν ένας γαλλο-εβραίος βιομήχανος, Πρόεδρος του Dior και Πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλινού Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου της Γαλλίας και ήταν εκείνος που διόριζε τους Αρχιραββίνους της Γαλλίας από το 1982 μέχρι το 1992.

Και το ραντεβού για τη συνέντευξη κλείστηκε για την επόμενη μέρα της εκδήλωσης στο Μουσείο όπου στην κυριολεξία μας καθήλωσε με την εξαιρετική interactive παρουσίαση που έκανε, μαζί με την Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σοφία Παπαϊωάννου.

Στο δείπνο που ακολούθησε στο Διόνυσο, μετά την εκδήλωση του Μουσείου, είχα την ευκαιρία να καθίσω δίπλα του όπου με ένα ποτήρι κόκκινο κρασί απήλαυσε το φαγητό του, ζητώντας να φάει ντολμαδάκια ενώ ήξερε καλά τα χόρτα που συνόδευαν το ψάρι του και μάλιστα μου είπε την λέξη «Χόρτα» με την χαρακτηριστική προφορά των αλλοδαπών στο ελληνικό γράμμα Χ.

Έρχεται στην Ελλάδα από το 1968 και περνάει τα καλοκαίρια του στην Πάτμο που υπεραγαπά. Νοικιάζει εκεί ένα σπίτι εδώ και δεκαπέντε χρόνια, μόνον που φέτος δεν ξέρει ακόμα πού θα μείνει, αφού οι ιδιοκτήτες του το πούλησαν…

«Είμαι εντελώς χαμένος», μου είπε «και δεν ξέρω, δεν μπορώ να αποφασίσω τι να κάνω».

Και την επόμενη μέρα το μεσημέρι, συνεπής στο ραντεβού για την συνέντευξη, βρισκόταν στον Διόνυσο μαζί με την Μάρα Καρέτσου, ντυμένος πολύ ζεστά και απολαμβάνοντας το τσάι του δίπλα σε δύο υπαίθριες θερμάστρες αφού το κρύο ήταν διαπεραστικό.

Ξεκινήσαμε λοιπόν να μιλάμε και βέβαια, ως κοσμοπολίτης και πολυταξιδεμένος άνθρωπος, αφού γεννήθηκε στην Νέα Υόρκη, μεγάλωσε στο Τορίνο, έζησε στη Ρώμη, στο Παρίσι, στο Λονδίνο αλλά και στην Ιερουσαλήμ, με ρώτησε σέ ποια γλώσσα θα ήθελα να μιλήσουμε. Αγγλικά, Γαλλικά η Ιταλικά που είναι και η γλώσσα στην οποία γράφει πριν μεταφρασθούν τα βιβλία του σέ άλλες γλώσσες.

Μιλάει χαμηλόφωνα και με τον φυσικό θόρυβο γύρω μας έπρεπε κάθε τόσο να σταματάει και να βλέπει τί γίνεται γύρω μας. Τον ρώτησα πώς αποφάσισε να γίνει συγγραφέας και η απάντηση του ήταν απλή και άρχισε να μου μιλάει σαν να κάνει μια εξομολόγηση :

«Δεν είμαι καλός στην μουσική, δεν είμαι καλός στο σχέδιο, δεν είμαι καλός στα μαθηματικά. Όταν έχεις μια ευαισθησία που είναι πολύ δυνατή η μία φαντασίωση πρέπει να εκφρασθείς. Η ειδικότητά μου είναι να λέω ιστορίες. Έτσι έγραφα διηγήματα στο ημερολόγιό μου. Και μετά, όταν έγραψα πολλά διηγήματα, τότε ζούσα στο Τορίνο, υπήρχε ένας εκδότης που ονομαζόταν Einardi και ένας από τους συγγραφείς που δούλευε στον Einardi, ονομαζόταν Italo Calvino. Έτσι λοιπόν, πήγα στου Einardi και έδωσα το διήγημά μου σέ κάποιον και μετά ο Calvino μου απάντησε και μου είπε : Συνέχισε να γράφεις’. Εν τω μεταξύ, έγινα συντάκτης σε έναν εκδοτικό οίκο στη Νέα Υόρκη και συνέχισα να γράφω διηγήματα. Πριν, ήμουν στο Παρίσι ανταποκριτής της La Gazzetta dello Sport και δεν ήξερα τίποτα από αθλητισμό.

Συνέχισα να γράφω διηγήματα και τότε ένας φίλος μου που ήταν δημοσιογράφος και συγγραφέας έστειλε το διήγημά μου σε ένα λογοτεχνικό περιοδικό, το Nuovi Argomenti, το οποίο εξέδιδαν οι Alberto Moravia, Leonardo Sciascia και Pierpaolo Pasolini και δημοσίευσαν τρία από τα διηγήματά μου. Έτσι όταν ήλθα στην Ευρώπη για το καλοκαίρι, πήγα να δω τον Moravia που ήταν ο εκδότης που περιοδικού και μετά γίναμε φίλοι.’

Τότε του ζήτησαν να γράψει ένα μυθιστόρημα, ένα δεύτερο και ένα τρίτο. Το τρίτο ονομαζόταν Piazza Carignano που είναι η ιστορία ενός θείου του, αδελφού του παππού του, ο οποίος συνεργάσθηκε με τον Μουσολίνι, ήταν φασίστας και στο τέλος δολοφονήθηκε αυτός και η οικογένειά του από τους Γερμανούς γιατί ήταν Εβραίοι.

Μετά από αυτό το βιβλίο, ο Αλμπέρτο Μοράβια έγραψε ένα μεγάλο άρθρο στην Le Figaro και αργότερα του ζήτησε να γράψει ένα βιβλίο μαζί του για τη ζωή του. Ήταν ένα βιβλίο που έγραψαν μαζί στο Κάπρι. Ο Ελκάνν ρωτούσε και ο Μοράβια απαντούσε. «Δυστυχώς το βιβλίο κυκλοφόρησε την ημέρα που πέθανε ο Μοράβια», μου είπε ο Ελκάν. «Είναι λοιπόν και η διαθήκη του».

Το βιβλίο έχει κυκλοφορήσει και στα Ελληνικά και σέ πολλές άλλες γλώσσες, και στην κυριολεξία του άλλαξε τη ζωή του αφού μετά του έγιναν προτάσεις από την Ιταλική Τηλεόραση να κάνει συνεντεύξεις με πρώτο τον Ουμπέρτο Έκο. Έχει κάνει εκατοντάδες συνεντεύξεις στην τηλεόραση και συνεργάσθηκε με τον διάσημο Ιταλό ιστορικό, συγγραφέα και δημοσιογράφο Indro Montanelli για εννέα χρόνια στην Ιταλική Τηλεόραση με συνεντεύξεις διασημοτήτων.

Έχει γράψει και βιβλία για τις σχέσεις μεταξύ των θρησκειών ενώ δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και της Φιλαδέλφεια και όλες του οι χειρόγραφες σημειώσεις από παιδική ηλικία φυλάσσονται τώρα στο Πανεπιστήμιο Cornell όπου έχει διδάξει επανειλημμένως.

Είναι μεταξύ άλλων, Πρόεδρος της Fondazione CittaItalia , της Alliance Francaise of Turin, της FIAC της Νέας Υόρκης, του Αιγυπτιακού Μουσείου του Τορίνο που είναι το μεγαλύτερο στον κόσμο μετά από εκείνο του Καΐρου και έχει τιμηθεί με τον τίτλο του Chevalier de la Legion d’Honneur.

Μου μίλησε για τα τρία του παιδιά, ο πρώτος εκ των οποίων ο John Elkann είναι όπως έγραψα και πιο πάνω ο επικεφαλής της επιχειρηματικής δυναστείας των Agnelli (Πρόεδρος FIAT, FERRARI, κ.α.), δεύτερος ο Lapo που είναι πολύ ιδιαίτερος, πολύ δημιουργικός αλλά δεν εργάζεται για την οικογένεια και η κόρη του Givevra που είναι σκηνοθέτης. Υπερήφανος και για τα έξι εγγόνια του μερικά από τα οποία ήδη σπουδάζουν στο Πανεπιστήμιο.

Καθώς μιλούσαμε μου εξήγησε πως του αρέσει να επισκέπτεται κάθε χρόνο την πατρίδα μας.

Να φτάνει στην Αθήνα, να μένει ένα βραδύ στο Ξενοδοχείο της Μεγάλης Βρετανίας και την επόμενη μέρα να παίρνει ένα φέρρυ με τελικό προορισμό την Πάτμο, αφού προηγουμένως σταματήσει σε νησιά του Αιγαίου (Σέριφο, Σίφνο, Πάρο, Αντίπαρο, Λέρο, Λειψούς αλλά και Κάσο, Κάρπαθο).

«Δεν υπάρχει ωραιότερη θάλασσα στον κόσμο από το Αιγαίο», μου είπε συνεχίζοντας «νομίζω ότι το να έλθω στην Ελλάδα είναι ένα φανταστικό προνόμιο. Έχω έλθει με πολλούς τρόπους αλλά παίρνοντας το φέρρυ μπώτ από τον Πειραιά έχω την δυνατότητα να δω τούς συνταξιδιώτες μου, να τους παρατηρήσω, εξάλλου η Ελλάδα είναι και στα βιβλία μου!»

«Έχω πάει και στην Ταγγέρη, στα Χάμπτονς, στη Νέα Υόρκη, όμως ο τόπος μου μέχρι τώρα ήταν η Πάτμος. Μου αρέσουν πολύ τα Δωδεκάνησα. Αλλά ο τόπος μου είναι η Πάτμος. Όταν βλέπω το Μοναστήρι, είναι ένα από τα ορόσημα της ζωής μου. Έχω πάει εκεί με τα παιδιά μου, με τα εγγόνια μου, τους φίλους μου, και μου αρέσει η ζωή του νησιού γιατί μετά από λίγο δεν ξέρεις τί μέρα είναι, δεν ξέρεις τί ώρα είναι….»

Καθώς μιλούσαμε του επιβεβαίωσαν την πτήση του για την επιστροφή του στη Γενεύη όπου ζει, γιατί την θεωρεί μια υπέροχη πόλη για γράψιμο, υπάρχουν τα πάντα όπως σε μια μεγάλη πόλη, είναι ασφαλής, του αρέσει να περπατάει στη Λίμνη Λεμάν και εκεί ήταν που έγραψε το πρώτο του διήγημα και το πρώτο του άρθρο στη ζωή του σέ εφημερίδα. Μου είπε μάλιστα πως έγινε, ότι περπατούσε βράδυ και υπήρχε εκείνη την εποχή στη Γενεύη μια εφημερίδα που λεγόταν La Suisse. Μπήκε μέσα και τον ρώτησε κάποιος αν θα ήθελε να επισκεφθεί τους χώρους. Τον ρώτησε ποιος είναι και κατά τύχη ήταν ο εκδότης της εφημερίδας ο οποίος του είπε, γιατί δεν γράφεις ένα άρθρο για την εφημερίδα μας. «Έγραψα το πρώτο άρθρο στη ζωή μου και ήταν για την Βενετία».

«Χαίρομαι πολύ που μιλήσαμε. Έχω τόσα πράγματα να γράψω και η δουλειά μου είναι η ζωή μου. Είναι ο τίτλος μου και μετά, ψάχνοντας για σπίτι στην Πάτμο, ναι είπα ότι είμαστε ευλογημένοι που μπορούμε να ταξιδεύουμε και να συναντάμε ανθρώπους και είναι θέμα επιλογής. Κάποιοι άνθρωποι σκέφτονται μόνον τα λεφτά. Ξέρεις σέ ένα φέρρυ μπώτ είμαι πιο ευτυχισμένος από ότι σε ένα γιοτ, πρώτα απ’ όλα γιατί ξέρω που πάει και μπορώ να κατέβω οπότε θέλω. Όταν είσαι σέ ένα γιοτ είσαι παγιδευμένος και αυτό που πιστεύω είναι αυτό που λέει ο Βολταίρος: «Il faut savoir cultiver son Jardin», δηλαδή, «κάνε καλά αυτό πού ξέρεις καλά». Ο καθένας έχει ένα χάρισμα, αν ακολουθήσεις το πάθος σου, το χάρισμά σου, είναι σαν να δουλεύεις και απολαμβάνεις πραγματικά τη ζωή γιατί κάνεις αυτό που σου αρέσει και το κάνεις σωστά, αυτό είναι το μόνο που έχει σημασία. Αν σου πω ότι το Αιγαίο Πέλαγος είναι η καλύτερη θάλασσα στο κόσμο, δεν θέλω να πάω κάπου αλλού, γιατί κάθε καλοκαίρι θέλω να επιστρέφω σ’ αυτό το υπέροχο μέρος που αγαπώ».

Θα μπορούσε να μου μιλάει ακόμα για πολύ αλλά είχε περάσει η ώρα και είχε ραντεβού για δείπνο με τον καλύτερο και παλαιότερο του φίλο που είναι και νονός ενός από τα παιδιά του, τον Ιταλό ποιητή και ζωγράφο Paolo Colombo, ο οποίος ζει μόνιμα στην Ελλάδα.

Εξάλλου, στο βιβλίο που μου χάρισε και είναι αυτοβιογραφικό και μιλάει για τον Αμερικανό ποιητή Ezra Pound, μου έγραψε στην αφιέρωση ότι η συνέντευξη που του έκανα ήταν σαν εξομολόγηση.

Ευχαριστούμε πολύ Monsieur Elkann!!

Διαβάστε επίσης:

Τα εγκαίνια του Προξενείου του Μονακό, ένας συγγραφέας στο Μουσείο της Ακρόπολης, πρεμιέρα για την ταινία Sinatra Eternity, τα γλυπτά του Takis στο Σύνταγμα, 30 χρόνια Make a Wish και άνοιξε πάλι το Χίλτον

Ένας Πρίγκιπας στην Αθήνα

Πάσχα στην Ελλάδα και αλλού…, Τα Γενέθλια μιας Κριού, Οι καθηγητές γίνονται εικαστικοί, Άρωμα Ελλάδας στο Μουσικό Φεστιβάλ της Coachella, Όλα έτοιμα για το Μουσικό Ορατόριο στο Μεσολόγγι